Theo kết quả khảo sát nhu cầu mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội (NoXH) trên địa bàn TPHCM giai đoạn 2016-2020 do Viện Nghiên cứu Phát triển TP thực hiện, đã có 81.000 hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu. Trong đó đối tượng cán bộ công chức 10.000 hộ; thu nhập nghèo, cận nghèo 39.000; lao động trong khu công nghiệp 17.000 hộ. Trong các nhóm đối tượng này có 65-94% chọn phương thức thuê mua NoXH. Mặc dù Sở Xây dựng TP đã đưa ra mục tiêu hoàn thành 44.701 căn hộ NoXH đến năm 2020, với 39 dự án, nhưng do cơ chế chưa đủ sức hấp dẫn thu hút doanh nghiệp đầu tư xây dựng NoXH nên cung vẫn khó đáp ứng cầu.

Hiện nay, việc triển khai thực hiện chính sách NoXH đang bị ách tắc, bởi việc bố trí nguồn vốn từ ngân sách đang có những ý kiến khác nhau giữa các bộ, ngành. Thí dụ Bộ Tài chính đề xuất bỏ quy định Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện cho vay chương trình NoXH là không hợp lý, vì đã được quy định trong Luật Nhà ở 2014 và Nghị định 100/2015/NĐ-CP; Bộ Tài chính đề nghị lãi suất cho các đối tượng tham gia đầu tư xây dựng NoXH và cho các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ NoXH bằng mức lãi suất cho vay tối đa do Thống đốc NHNN Việt Nam quyết định áp dụng cho các lĩnh vực ưu tiên, kỳ hạn ngắn, với nguồn vốn thực hiện là NHNN cho các tổ chức tín dụng vay tái cấp vốn, là không phù hợp với các quy định của Luật Nhà ở năm 2014. Bộ Kế hoạch-Đầu tư kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Xây dựng phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội và các cơ quan liên quan huy động các nguồn vốn khác ngoài ngân sách để thực hiện chính sách hỗ trợ NoXH là không phù hợp với các quy định tại Khoản 4 Điều 70 và Khoản 1 Điều 74 của Luật Nhà ở năm 2014…

Tao co che thoang NoXH - Anh 1

Một dự án NoXH của CTCP Hoàng Quân vừa đưa vào sử dụng.

Chúng tôi nhận thấy nguồn vốn phục vụ kế hoạch thực hiện chính sách NoXH 5 năm (2016-2020) phụ thuộc vào khả năng chi ngân sách nhà nước hàng năm. Năm 2016 có thể coi là năm đầu tiên thực hiện chính sách mới về NoXH theo Luật Nhà ở 2014, do vậy hiệp hội thống nhất với ý kiến của Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ giao cho Bộ Kế hoạch-Đầu tư chủ trì xem xét đề xuất bố trí khoảng từ 500 - 1.000 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách trong năm 2016, để NHNN có căn cứ tái cấp vốn và cấp bù lãi suất nhằm thực hiện chính sách NoXH. Về chính sách tạo nguồn vốn tín dụng, cơ chế tái cấp vốn, cấp bù lãi suất đối với các tổ chức tín dụng được chỉ định tham gia NoXH kiến nghị NHNN sớm quy định cơ chế tái cấp vốn, cấp bù lãi suất đối với các tổ chức tín dụng được chỉ định để thúc đẩy thực hiện chính sách NoXH (có thể áp dụng tương tự chính sách tạo nguồn vốn tín dụng và cơ chế tái cấp vốn, cấp bù lãi suất của gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng trước đây).

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 1013/QĐ-TTg ngày 6-6-2016 về lãi suất cho vay ưu đãi NoXH là 4,8%/năm (0,4%/tháng); lãi suất nợ quá hạn được tính bằng 130% lãi suất khi cho vay; áp dụng từ ngày 6-6-2016 đến hết ngày 31-12-2016 tại Ngân hàng Chính sách xã hội.

Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TPHCM