BizLIVE - Vàng nguyên liệu đầu vào giá cao, việc tăng thuế xuất khẩu càng khiến cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh vàng gặp nhiều khó khăn hơn, ông Đinh Nho Bảng, Phó chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cho biết.

Thuế xuất khẩu mặt hàng vàng trang sức mỹ nghệ và các sản phẩm bằng vàng khác có hàm lượng vàng từ 95% trở lên có thể tăng từ 0% lên 2%. Ảnh: TL

Dự thảo Thông tư của Bộ Tài chính công bố thuế xuất khẩu mặt hàng vàng trang sức mỹ nghệ và các sản phẩm bằng vàng khác có hàm lượng vàng từ 95% trở lên từ mức 0% lên 2% sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ thưa ông?

Trước đây, thuế xuất vàng trang sức mỹ nghệ và các sản phẩm bằng vàng khác có hàm lượng vàng từ 95% trở lên từng ở mức 10%. Sau khi Hiệp hội, doanh nghiệp kinh doanh vàng có ý kiến kiến nghị, Bộ Tài chính đã quyết định đưa xuống 0% kể từ ngày 1/1/2014.

Nhưng chỉ được hơn 10 tháng, Bộ Tài chính lại đề xuất nâng thuế xuất khẩu từ mức 0% lên 2%. Theo đó sẽ tác động mạnh đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức.

Theo Nghị định 24 của Chính phủ quy định giảm thiểu việc sản xuất, lưu thông vàng miếng, đồng thời đẩy mạnh sản xuất, lưu thông vàng trang sức. Có nghĩa phải tạo ra cơ chế đồng bộ để khuyến khích sản xuất mặt hàng trang sức đáp ứng nhu cầu trong nước và hướng ra xuất khẩu. Doanh nghiệp thay vì tập trung sản xuất, kinh doanh vàng miếng như trước đây, đã đầu tư để mở rộng sản xuất kinh doanh vàng trang sức mỹ nghệ.

Nhưng bây giờ chặn sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ xuất khẩu sẽ tác động rất lớn đến doanh nghiệp bởi vì phần lớn doanh nghiệp chuyển hướng sản xuất đã phải đầu tư công nghệ, máy móc, thiết bị và tuyển dụng công nhân… với chi phí đầu tư rất lớn. Việc tăng thuế xuất đương nhiên về mặt kinh doanh phải thu hẹp.

Trong khi máy móc, công nghệ không thể bán được nên thực hiện việc thu hẹp trước hết sẽ là cắt giảm nhân công. Điều này ảnh hưởng đến đời sống cán bộ, chính sách an sinh xã hội, nhất là đối với ngành nghề vàng bạc trang sức mỹ nghệ có hàng vạn người bị ảnh hưởng, trong đó nhiều lao động có thể mất việc làm.

Hiện nay đối với thuế xuất 0% nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã khó cạnh tranh với nước ngoài vì môi trường đầu tư của họ khác Việt Nam, cởi mở và thoáng hơn rất nhiều. Chẳng hạn việc nhập vàng nguyên liệu thoải mái, thuế xuất nhập khẩu bằng 0%.

Ngoài ra, mức thuế cao trong điều kiện mức chênh lệch giữa vàng trong nước và quốc tế ở mức cao, doanh nghiệp không được nhập khẩu vàng nguyên liệu để phục vụ cho việc sản xuất, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ thay vào đó, để có vàng nguyên liệu đầu vào, các công ty kim hoàn phải mua vàng trôi nổi trên thị trường với giá cao.

Ông Đinh Nho Bảng, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam

Đồng thời, doanh nghiệp Việt Nam không thể vay ngân hàng để đầu tư cho sản xuất kinh doanh vàng trang sức mỹ nghệ nên đã khó khăn cho doanh nghiệp vươn ra nước ngoài.

Việc xuất khẩu đã khó, tiêu thụ trong nước cũng khó hơn do cầu trong nước hiện đang bị hạn chế vì kinh tế còn khó khăn, thu nhập người dân ở mức thấp. Đối tượng mua vàng trang sức mỹ nghệ chịu tác động mạnh nhất nên đã tác động mạnh đến việc sản xuất, kinh doanh vàng trang sức mỹ nghệ.

Có ý kiến cho rằng việc tăng thuế xuất đối với vàng trang sức mỹ nghệ sẽ tăng thu ngân sách, thưa ông?

Nếu để mức thuế 0% như hiện nay doanh nghiệp phải chật vật để tồn tại, đưa lên 2% coi như xuất khẩu sẽ về 0. Cuối cùng doanh nghiệp khó khăn, công nhân thất nghiệp, doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, máy móc không có điều kiện để thu hồi vốn, đó là khó khăn của các doanh nghiệp và có khả năng nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp hoạt động.

Khó chồng khó và nếu thu hẹp sản xuất, lao động thất nghiệp, doanh nghiệp không hoạt động, ngân sách cũng càng thất thu. Như vậy, không phải tăng thuế để tăng thu ngân sách vì thực tế, mặc dù thuế xuất khẩu bằng 0% nhưng doanh nghiệp từ trước đến nay cũng phải nộp rất nhiều khoản như thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế VAT...

Vậy theo ông mức thuế như thế nào sẽ hợp lý nhất cho các doanh nghiệp xuất khẩu, kinh doanh vàng trang sức?

Trước mắt một vài năm nên duy trì mức thuế 0% như trước bởi vì mới đưa lên được 11 tháng đã thay đổi.

Việc ổn định chính sách vĩ mô là chỗ dựa cho doanh nghiệp phát triển được, chính sách theo kiểu “sớm nắng chiều mưa” sẽ ảnh hưởng lớn tới doanh nghiệp và môi trường kinh doanh của Việt Nam.

Nhà nước nên tạo điều kiện cho doanh nghiệp vượt qua khó khăn trong giai đoạn này, tạo việc làm và tìm thị trường xuất khẩu. Khi xuất khẩu sản phẩm trang sức mỹ nghệ là xuất lao động sống, xuất công nghệ... và tái tạo ngoại tệ sẽ tạo cân đối mới tích cực hơn cho thu chi ngoại tệ.

Thuế suất xuất khẩu đối với các nhóm hàng trang sức, mỹ nghệ có hàm lượng nhỏ hơn 99% là 0%, vì theo thông lệ quốc tế, loại vàng có hàm lượng thông thường này được coi như là vàng trang sức, mỹ nghệ.

Trong trường hợp Chính phủ thấy cần áp dụng thuế, thì theo tôi, mức thuế 0,5% đối với vàng trang sức, mỹ nghệ có hàm lượng từ 99% vàng trở lên có thể chấp nhận được.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

NGUYỄN THẢO