QUA NĂM NĂM THỰC HIỆN, CHƯƠNG TRÌNH KẾT NỐI CUNG - CẦU HÀNG HÓA, GIỚI THIỆU VÀ TIÊU THỤ SẢN PHẨM ĐẶC SẢN GIỮA CÁC TỈNH, THÀNH PHỐ VÀ TP HỒ CHÍ MINH ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC NHỮNG KẾT QUẢ ĐÁNG KHÍCH LỆ. TUY NHIÊN, TRÊN BÌNH DIỆN CHUNG, VỚI MỘT THỊ TRƯỜNG HƠN 10 TRIỆU DÂN NHƯ TP HỒ CHÍ MINH, THÌ VẪN CHƯA TƯƠNG XỨNG VỚI TIỀM NĂNG. ĐỂ KHAI THÁC HIỆU QUẢ CHUỖI SẢN XUẤT - PHÂN PHỐI - TIÊU THỤ SẢN PHẨM HIỆU QUẢ HƠN, RẤT CẦN CÓ CHÍNH SÁCH MANG TÍNH QUY MÔ CHUNG CỦA CẢ NƯỚC…

Tang cuong ket noi cung - cau hang hoa - Anh 1

Theo Sở Công thương TP Hồ Chí Minh, sau năm năm thực hiện chương trình kết nối cung-cầu theo hình thức hai chiều đã thu hút lượng lớn doanh nghiệp (DN) cả nước tham gia. Chương trình đã góp phần thúc đẩy, mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa, nhất là giải quyết đầu ra cho các loại nông sản sản xuất trong nước có chất lượng cao, giá cả hợp lý, góp phần phát triển thị trường, thương hiệu, thị phần, thiết thực thực hiện Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Năm 2012, khi lần đầu chương trình được tổ chức, chỉ kết nối được 15 tỉnh, thành phố với 198 DN tham gia và có 48 hợp đồng được ký kết. Đến năm 2015, đã có 30 tỉnh, thành phố tham gia với 1.251 DN và đã ký kết 482 hợp đồng mua bán, tiêu thụ sản phẩm. Năm nay, có 954 DN thuộc 37 tỉnh, thành phố tham gia kết nối và ngay trong ngày đầu đã có 400 biên bản ghi nhớ giữa 638 nhà cung ứng, 124 DN xuất khẩu và 42 hệ thống phân phối sẵn sàng bao tiêu sản phẩm lẫn nhau.

Sự “tăng trưởng” rất đáng kể qua từng năm cho thấy các DN đã thấy rõ lợi ích thiết thực của chương trình kết nối cung-cầu hàng hóa. Có không ít cơ sở, nông dân đã trực tiếp đến giới thiệu, bán hàng và tiếp thị để tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm của mình. Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp - Rau sạch Mai Vy (TP Đà Lạt, Lâm Đồng) Trần Đan Vy tâm sự: Các loại rau sạch trồng ở Đà Lạt có giống và chất lượng tương đương như tại Nhật Bản, nhưng nếu không tiếp thị tốt, thị trường không ăn hàng, thì khó sản xuất đại trà và DN cũng khó phát triển được.

Lâu nay, người tiêu dùng tại thành phố không cần phải đi xa vẫn dễ dàng mua được các mặt hàng đặc sản của các tỉnh, thành phố, vùng, miền trên cả nước. Trong hệ thống siêu thị Co.op Mart hay các cửa hàng thương mại, kể cả trong các chợ truyền thống, người dân thành phố dễ dàng mua được kẹo dừa do Công ty TNHH Đông Á Kẹo dừa (Bến Tre) sản xuất; bánh Pía Tân Huê Viên (Sóc Trăng); mật ong bạc hà của Hà Giang; nếm thử giấm vải mật ong Kim Ngân (Bắc Giang), hay uống vài chén trà xanh có nguồn gốc từ đất chè nổi tiếng Thái Nguyên… Nhiều DN các tỉnh, thành phố khác đã tăng sản lượng cung ứng và trở thành nhà cung cấp chiến lược cho các nhà phân phối lớn ở thành phố. Ngược lại, nhiều địa phương trong nước cũng tiêu thụ một lượng lớn hàng hóa do các DN thành phố sản xuất.

Đến nay, đã có 1.349 hợp đồng cung ứng, tiêu thụ sản phẩm được ký kết giữa các địa phương; giao thương hai chiều đạt hơn 22.000 tỷ đồng, trong đó, các DN thành phố đã tiêu thụ hàng hóa của các tỉnh, thành phố trị giá gần 15.500 tỷ đồng và cung ứng hàng hóa cho các địa phương trị giá 6.600 tỷ đồng. Các hệ thống phân phối của các tỉnh, thành phố cũng tìm kiếm được các nguồn hàng thế mạnh của thành phố, thu mua và phân phối tại các địa phương. Điển hình, hệ thống siêu thị Tứ Sơn An Giang đã ký kết mua, bán với các DN tại TP Hồ Chí Minh với doanh thu ngày càng tăng: Năm 2013 đạt 87 tỷ đồng, đến năm 2016 đã đạt hơn 200 tỷ đồng.

Tuy nhiên, chương trình kết nối cung-cầu hàng hóa vẫn còn nhiều khó khăn do các DN tham gia sản xuất chủ yếu là vừa và nhỏ; số lượng hàng hóa, bao bì, mẫu mã chưa đáp ứng được yêu cầu của hệ thống phân phối; không duy trì được hợp đồng. Các DN ở các tỉnh, thành phố còn gặp khó khăn khi đưa hàng hóa vào hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại tại TP Hồ Chí Minh vì phương thức thanh toán, giao nhận hàng phức tạp, phải mất nhiều khoản chi phí khác làm cho DN không có lãi… Những khó khăn nêu trên đã làm cho gần 200 hợp đồng đã được các DN ký kết nhưng không thực hiện được, hoặc thực hiện không hiệu quả.

Giám đốc Trung tâm Khuyến công- Xúc tiến Công thương tỉnh Hà Giang Lê Thị Thu Hằng cho biết, lần đầu Hà Giang đưa DN tham gia để giới thiệu các đặc sản như cam sành, chè shan tuyết, mật ong bạc hà… mang hương vị của vùng đất địa đầu Tổ quốc. Tuy vậy, để các đặc sản của Hà Giang “đứng chân” lâu dài tại thị trường bán lẻ ở TP Hồ Chí Minh là điều không dễ. Tín hiệu đáng mừng là cam sành Hà Giang đã tiêu thụ tại chợ đầu mối nông sản Thủ Đức với sản lượng từ 8-10 công-ten-nơ/ngày.

Đại diện Bộ Công thương và lãnh đạo nhiều địa phương khẳng định, chương trình kết nối cung-cầu đã giúp nhiều DN tiêu thụ lượng lớn hàng hóa, nhất là hàng nông sản của các địa phương. TP Hồ Chí Minh hiện đang giữ vai trò “đầu tàu” trong việc kết nối, đẩy mạnh tiêu thụ hàng hóa của các địa phương trong cả nước, góp phần làm tăng sức cạnh tranh với hàng ngoại nhập.

Để kết nối cung-cầu hàng hóa đạt hiệu quả kinh tế-xã hội thiết thực hơn, các địa phương cần chủ động xây dựng cơ chế thông tin, tăng cường xúc tiến thương mại, trong đó có thương mại điện tử; khẩn trương công bố tiêu chuẩn hàng hóa, chỉ dẫn địa lý; đẩy mạnh áp dụng công nghệ cao trong sản xuất để nâng cao chất lượng hàng hóa, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tại thị trường các thành phố lớn.

Nhiều DN cũng kiến nghị Bộ Công thương và các sở, ngành địa phương tích cực hơn nữa trong việc hỗ trợ liên kết giữa các DN với nhà vườn, trực tiếp hỗ trợ nông dân, người sản xuất từ quy trình sản xuất sạch theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, đến định hướng thị trường, tiêu thụ sản phẩm theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp.

UBND thành phố Hồ Chí Minh kêu gọi, khuyến khích và cam kết tạo điều kiện thuận lợi cho DN của các tỉnh, thành phố có năng lực, uy tín tham gia đầu tư phát triển hệ thống phân phối, các điểm bán lẻ xen kẽ trong khu dân cư, khu lưu trú công nhân. Thành phố chú trọng xây dựng các chuỗi cửa hàng cung ứng sản phẩm sạch, đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho DN. Thành phố cũng khuyến nghị các địa phương cần phát huy tốt vai trò kết nối, điều phối để các DN khi tham gia đều bảo đảm hàng hóa đạt chất lượng…