Để chuẩn bị cho việc sửa đổi Bộ Luật Lao động trình Quốc hội vào tháng 5.2017, qua nhiều thông tin, chúng tôi được biết có đề nghị tăng quy định trần về giờ làm thêm của NLĐ.

Tang ca la nhu cau cua gioi chu hay cua cong nhan? - Anh 1

Công nhân ngưng việc yêu cầu tăng lương tại một DN ở TPHCM.

Người phản đối đề nghị này thì cho rằng, làm thêm là đi ngược lại xu thế chung của thế giới, người ủng hộ thì viện lý do, mức làm thêm giờ hiện nay quá thấp, khiến doanh nghiệp phải khó khăn khi có đơn hàng hoặc công nhân rất muốn làm thêm để tăng thu nhập nhưng luật lại không cho phép!
Ở đây, chúng tôi chỉ trình bày ý kiến của người lao động, hãy nhìn làm thêm từ góc độ của những công nhân trực tiếp sản xuất như chúng tôi. Mức lương tối thiểu cao nhất được áp dụng cho vùng I hiện nay được Chính phủ quy định là 3,5 triệu đồng/tháng và mức lương này được đánh giá là đang đáp ứng được 80% nhu cầu sống tối thiểu của công nhân. Chỉ một phần nhỏ công ty, doanh nghiệp áp dụng lương cơ bản cao hơn lương tối thiểu, còn hầu hết là áp dụng đúng, thậm chí còn thấp hơn mức lương tối thiểu mà nhà nước quy định. Vậy 20% nhu cầu sống tối thiểu của người lao động lấy gì bù vào? Mà mỗi người đâu phải chỉ có nhu cầu sống tối thiểu là ăn, ngủ, ai cũng cần được giải trí, học hành, công nhân cũng có gia đình, con cái cần chăm lo… Những chí phí đó lấy từ đâu? Chúng tôi phải tăng ca. Sở dĩ, nhiều công nhân muốn tăng nhiều vì thực tế hiện nay, chúng tôi có gì ngoài sức lao động, phải dốc hết sức kiếm tiền để lo cho cuộc sống, chứ thực tình, nếu đồng lương đủ sống, chúng tôi đã không muốn tăng ca quên giờ giấc! Công nhân tăng ca phải đánh đổi nhiều thứ và đối diện với tương lai mờ mịt. Ốm đau, bệnh nghề nghiệp và không có thời gian để thư giãn, chăm sóc con cái đến nơi đến chốn... là hệ lụy trước mắt.
Tôi biết có những công ty chú trọng đầu tư máy móc hiện đại, đào tạo nghề cho công nhân, có chế độ đãi ngộ tốt để thu hút người lao động gắn bó lâu dài… Với chính sách chăm lo tốt cho người lao động, lương thưởng phúc lợi hấp dẫn, đặc biệt khuyến khích công nhân có tay nghề nên trong không khí lao động trong công ty lúc nào cũng hào hứng, nhộn nhịp. Công nhân làm theo năng lực, hưởng thành quả theo năng suất, cùng sự hỗ trợ của máy móc hiện đại, tổ chức sản xuất hợp lý của công ty, công nhân không cần tăng ca nhiều nhưng cuộc sống vẫn ổn.
Tăng ca nhiều, không có thời gian nghỉ ngơi chỉ khiến cho người lao động bị vắt kiệt sức khỏe mà thực tế thu nhập không tăng được là bao. Chúng tôi nói vậy vì đa phần các doanh nghiệp chia lương thành nhiều khoản nhỏ, bao gồm lương căn bản và phụ cấp, lương tăng ca tính dựa trên lương cơ bản. Nhiều người lao động muốn được nghỉ ngơi không muốn tăng ca nhưng chủ doanh nghiệp vẫn ép, hiếm có chuyện thỏa thuận làm thêm giờ giữa người lao động và chủ doanh nghiệp mà đa phần là người lao động phải tăng ca theo nhu cầu của chủ. Nếu người lao động không tăng ca, doanh nghiệp sẽ trừ tiền chuyên cần, gây khó dễ hoặc sẽ không ký hợp đồng lao động mới vì…lười! Để né tránh việc tăng ca quá giờ, nhiều doanh nghiệp làm hai bảng lương, một bảng lương để đối phó với cơ quan chức năng, một để tính công…
Chúng tôi từng nghe Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam - Ông Mai Đức Chính phát biểu trên báo chí rằng, nguyên nhân chính dẫn đến nhiều vụ tranh chấp lao động là do người lao động tăng ca quá sức nhưng thu nhập không cải thiện được là bao. Việc làm thêm quá nhiều cũng khiến công nhân đối diện nguy cơ bị tai nạn lao động, từ đó trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Đánh đổi sức khỏe, thậm chí tương lai chỉ để cải thiện thu nhập chắc chắn không phải là mong muốn của tuyệt đại đa số người lao động.
Chúng tôi muốn cải thiện thu nhập không có nghĩa là chúng tôi muốn vắt kiệt sức mình trong nhà máy, công xưởng. Điều công nhân chúng tôi muốn là được làm việc trong những nhà máy hiện đại, muốn được nâng cao tay nghề, tăng năng suất lao động, tạo ra nhiều sản phẩm cho doanh nghiệp trong thời gian ngắn hơn… Với chúng tôi, đó chính cách cải thiện thu nhập một cách bền vững!

Hồng Hà