Trò chuyện với cán bộ, Thẩm phán, Thư ký của TAND quận Thanh Xuân, TP. Hà Nội để tìm hiểu các mặt công tác năm 2016 của đơn vị, điều làm tôi thực sự ấn tượng đó là con số hòa giải thành trong các vụ án hôn nhân gia đình đạt 92%.

Theo đó, năm 2016, TAND quận Thanh Xuân giải quyết 533 vụ án hôn nhân gia đình , trong đó các cán bộ, Thẩm phán đã hàn gắn được 490 “tổ ấm” có nguy cơ bị tan vỡ.

Lần giở những số liệu ghi chép , thống kê, báo cáo các loại vụ án, trao đổi với phóng viên, Thẩm phán Lưu Viết Hiểu, Chánh án TAND quận Thanh Xuân cho biết, trong tổng số 1.039 vụ việc các loại mà đơn vị đã giải quyết năm 2016 thì án về án hôn nhân gia đình chiếm tỷ lệ cao nhất với 533 vụ (chiếm trên 55%). Nguyên nhân ly hôn chủ yếu là do bạo lực gia đình, không hợp nhau về quan điểm sống, vợ hoặc người chồng mâu thuẫn về kinh tế, lười lao động, hay rượu chè, cờ bạc…

Việc các cặp vợ chồng dẫn nhau đến Tòa án ly hôn cũng đủ mọi thành phần, tuổi tác. Có cặp vợ chồng đã chung sống với nhau hàng chục năm trời nhưng vẫn ly hôn. Cũng không ít cặp đôi chỉ cưới được vài tháng cũng ra Tòa ly hôn chỉ vì những lý do chẳng đâu vào đâu.

Xác định đây là loại án khá phức tạp, bởi lẽ ngoài chấm dứt hôn nhân về mặt pháp lý, còn phải giải quyết về mặt tài sản, nuôi con, nghĩa vụ đóng góp… nên Thẩm phán, Thư ký TAND quận Thanh Xuân luôn đề cao trách nhiệm, có phương pháp giải quyết khéo léo, đức tính kiên trì, nhẫn nại trong hòa giải để nhằm đích đến là đoàn tụ các gia đình đang bên bờ của sự chia ly.

Hòa giải trong tố tụng dân sự nói chung và hòa giải trong các vụ án hôn nhân gia đình nói riêng là một nguyên tắc cơ bản và là trách nhiệm của Tòa án trước khi đưa vụ án ra xét xử. Khi Tòa án làm tốt công tác hòa giải thì vụ án sẽ không phải đem ra xét xử, sẽ đem lại lợi ích cho công dân cả về mặt tinh thần, thời gian lẫn lợi ích kinh tế.

Chính vì vậy, mỗi lần nhận được đơn xin ly hôn của người dân, lãnh đạo TAND quận Thanh Xuân đều phân công người có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, có đức tính kiên trì, kiến thức xã hội sâu rộng, hiểu biết tâm lý con người, có kinh nghiệm trong cuộc sống và phương pháp truyền đạt khéo léo, uyển chuyển. Khi đưa vụ việc hôn nhân gia đình ra hòa giải, người cán bộ Tòa án thu thập thông tin, tìm rõ vấn đề mấu chốt của sự việc, nắm vững kiến thức pháp luật và các phong tục tập quán có liên quan để có phương án giải quyết.

Trong quá trình hòa giải, Thẩm phán, Thư ký nghiên cứu hồ sơ thật kỹ để tìm ra nguyên nhân dẫn đến các đương sự không thể tiếp tục chung sống cùng nhau; nêu những giá trị nhân văn, truyền thống đạo đức tốt đẹp của người Việt Nam; sự mất mát quá lớn đối với những đứa trẻ khi bố mẹ chúng chia tay nhau.

Trong cuộc sống vợ chồng thì làm sao tránh khỏi sự mâu thuẫn, nếu vợ chồng bỏ qua được cho nhau thì nên làm chứ đừng chọn giải pháp ly hôn để chấm dứt các mâu thuẫn đó. Bên cạnh các biện pháp hòa giải tại trụ sở Tòa án, cán bộ Tòa án kết hợp giữa người thân, gia đình và các đoàn thể ở địa phương tham gia công tác hòa giải nhằm làm cho các đương sự nhận thức đúng đắn hơn trong quan hệ hôn nhân gia đình, về nghĩa vụ của cha mẹ sau khi ly hôn đối với các con.

TAND quan Thanh Xuan, Ha Noi: No luc han gan cac gia dinh ben bo cua su chia ly - Anh 1

TAND quận Thanh Xuân đón nhận Cờ đơn vị thi đua xuất sắc của TANDTC

Tận tâm, lắng nghe và luôn coi trọng ý kiến của các bên đương sự, cán bộ Tòa án dành nhiều thời gian cho các bên nói rõ quan điểm của mình, tâm tư nguyện vọng và cùng suy nghĩ, bàn bạc tìm ra những điểm chung nhất, đề xuất các biện pháp giải quyết mâu thuẫn. Sau khi nghe các bên trình bày, cán bộ Tòa án đi sâu phân tích, giải thích có lý có tình để cho các bên thấy lợi ích của việc họ hòa giải được với nhau. Có những đôi lứa phải hòa giải rất nhiều lần vì họ đâu dễ bỏ qua cho nhau để đoàn tụ; vì thế việc hòa giải có khi phải vài lần, phải kiên trì, nhẫn nại thì mới có kết quả.

Với những cặp vợ chồng mà cuộc sống đã mâu thuẫn đến mức trầm trọng hoặc thường xuyên xảy ra bạo lực trong gia đình thì Thẩm phán khẩn trương hoàn tất hồ sơ để xét xử cho họ được ly hôn. Còn những cặp mà mâu thuẫn bình thường thì Thẩm phán kiên trì thuyết phục hai bên giải quyết ổn thỏa các mâu thuẫn để trở về đoàn tụ. Vì thế hầu hết các bản án và quyết định của Tòa án đều được các đương sự chấp nhận, quyền lợi của phụ nữ và trẻ em được đảm bảo. Bằng hoạt động của mình, TAND quận Thanh Xuân đã góp phần tích cực vào việc giải quyết mâu thuẫn phát sinh trong lĩnh vực hôn nhân, đồng thời giáo dục mọi công dân thực hiện nghiêm chỉnh Luật Hôn nhân và gia đình.

Theo Thẩm phán Lưu Viết Hiểu, các vụ việc hôn nhân gia đình được hòa giải thành sẽ tạo ra một hệ quả pháp lý rất tốt. Hòa giải thành tức là đã giải quyết xong vụ án, giảm bớt các trình tự tố tụng phức tạp, qua đó tiết kiệm thời gian, tiền của cho Nhà nước và nhân dân, cứu được những gia đình bên bên bờ của sự đổ vỡ. Vì vậy, các Thẩm phán, Thư ký luôn kiên trì hòa giải, coi đây là một phương châm, một biện pháp quan trọng trong giải quyết các vụ việc dân sự nói chung, hôn nhân gia đình nói riêng và là một trong những tiêu chí trong công tác thi đua- khen thưởng của đơn vị.

Cũng qua tìm hiểu, được biết, phong trào thi đua của TAND quận Thanh Xuân trong những năm qua luôn được được phát động sôi nổi, thiết thực, có chiều sâu và là động lực thúc đẩy các tập thể, cá nhân nỗ lực phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao. Chính vì vậy, bên cạnh việc giải quyết án hôn nhân gia đình với tỷ lệ hòa giải thành đạt 92%, công tác giải quyết xét xử án dân sự của TAND quận Thanh Xuân cũng đạt tỷ lệ hòa giải thành đạt 54%, án kinh doanh thương mại đạt 50%; chất lượng xét xử các loại án hình sự, lao động, hành chính cũng bảo đảm, các bản án, quyết định đều được tuyên rõ ràng, không có oan sai; 100% các vụ án giải quyết trước và trong thời hạn luật định.

Bên cạnh đó, công tác khen thưởng của đơn vị luôn được thực hiện theo nguyên tắc dân chủ, kịp thời, đúng người, đúng việc, đúng thành tích nên đã phát huy được ý nghĩa to lớn của công tác thi đua khen thưởng. Tổng kết công tác năm 2016, tất cả cán bộ, công chức của đơn vị đủ tiêu chuẩn đạt danh hiệu Lao động tiên tiến, nhiều cá nhân đạt hanh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở", Tập thể Lao dộng xuất sắc và Cờ thi đua của UBND TP Hà Nội. Với những thành tích đạt được trong năm 2016, TAND quận Thanh Xuân đã có những đóng góp đáng kể vào thành tích chung của hai cấp Tòa án Thủ đô.

Trần Minh Giang