Từ khi chính quyền thủ đô của Estonia miễn phí giao thông công cộng vào năm 2013, họ cũng liên tục công bố ngân sách lãi 20 triệu bảng mỗi năm. Nhưng dự án khả thi này có thật sự đạt được kì vọng giảm tải phương tiện và tiết kiệm chi phí?

Ở London, vé tháng xe bus là 200 bảng, ở một thành phố nhỏ hơn như Copenhagen, bạn mất khoảng 160 bảng. Còn ở Tallinn, mọi thứ hoàn toàn miễn phí.

Tallinn: thanh tuu sau 3 nam mien phi giao thong cong cong - Anh 1

Hàng nghìn người đăng kí trở thành cư dân của Taliinn để được miễn phí phương tiện công cộng

Sau cuộc trưng cầu dân ý năm 2013, luật miễn phí dịch vụ vận tải công cộng ở Tallinn lần đầu tiên được thông qua bởi thị trưởng Edgar Savisaar. Savisaar sau đó phải từ chức vì tội tham nhũng nhưng luật này vẫn được thi hành cho tới nay dù gặp phải nhiều phản đối từ các nhà phê bình và chính trị gia.

Để trải nghiệm miễn phí các dịch vụ xe bus, xe điện, tàu hỏa ở Tallinn, bạn phải đăng kí trở thành công dân chính thức của thành phố. Điều này đồng nghĩa với việc phải nộp cho chính quyền 1.000 bảng thuế thu nhập cá nhân mỗi năm. Giáo sư Oded Cats của viện Đại học công nghệ Delft chia sẻ: “Như vậy bạn chỉ mất 2 USD để làm “thẻ xanh” và được sử dụng mọi phương tiện công cộng.”

Từ khi dự án được áp dụng, 25.000 người đã đăng kí trở thành công dân của Tallin, nâng số dân của thành phố lên 416.000 người.

Tallinn: thanh tuu sau 3 nam mien phi giao thong cong cong - Anh 2

Toàn cảnh thành phố Tallinn, thủ đô của Estonia

Nhiều thành phố trên thế giới cũng từng triển khai chương trình này như Hasselt của Bỉ, sau 16 năm miễn phí phương tiện công cộng đã phải thu phí trở lại để cân đối tài chính và môi trường. Thành Đô - thủ phủ của tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc sau 3 năm không thu phí phương tiện công cộng đã có 14 triệu dân và giảm thiểu tối ta tắc đường.

Tallinn không phải một thành phố lớn và đông đúc, trung bình mỗi lần di chuyển chỉ kéo dài 15 phút. Giao thông được ví như một phần nội thất của thành phố, ít tắc đường, ít kẹt xe. Bạn vẫn sẽ kiếm được một chỗ ngồi trên xe bus trong giờ cao điểm. Xe điện và tàu hỏa được người dân hứng thú sử dụng với tỉ lệ ủng hộ 90%.

Giáo sư Oded Cats cho biết số người sử dụng giao thông công cộng thay cho xe riêng đã tăng 8%, độ dài của các chuyến đi tăng thêm 31%. Việc miễn phí phương tiện mang đến hai lợi ích. Một là giảm tải bãi đỗ xe và các loại thuế phức tạp khác. Hai là hỗ trợ người có thu nhập thấp và thất nghiệp có cuộc sống dễ chịu hơn nhờ được tiếp cận các dịch vụ miễn phí.

Tallinn: thanh tuu sau 3 nam mien phi giao thong cong cong - Anh 3

90% dân cư Tallinn ủng hộ miễn phí các dịch vụ giao thông công cộng

Dù còn nhiều rủi ro, dự án vẫn nhận được kì vọng và sẽ tiếp tục được triển khai trong năm tới. Năm nay, số dân đăng kí chỉ đạt khoảng 3000 đến 4000 người. Hiện tại thách thức lớn nhất với Tallinn là không thể chỉ tạo ra lợi nhuận từ việc thu hút dân cư.

Kim Tiến