Hôm nay - 22/10, Quốc hội dành cả ngày thảo luận tại tổ về kế hoạch tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2016-2020; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách Nhà nước năm 2017; kế hoạch tài chính, kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 20020; mục tiêu, định hướng huy động, sử dụng vốn vay và quản lý nợ công giai đoạn 2016-2020...

Tai co cau nen kinh te: “Vo cu chep lai kho thanh cong” - Anh 1

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (ĐBQH TP Hải Phòng) cho rằng, “chúng ta phải có quyết tâm chính trị rất cao mới có thể tái cơ cấu thành công. Bởi không quyết tâm chính trị cao thì vẫn là cách làm cũ, không ăn thua, kém hiệu quả”.

Cần “đội đặc nhiệm tái cơ cấu”

Chính phủ dự kiến, để thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế iai đoạn 2016-2020, dự kiến phải huy đồng nguồ nlực khoảng hơn 10,5 triệu tỷ đồng. Trong khi “khả năng huy động nguồn lực bổ sung là rất hạn chế”, nên Chính phủ đã đưa ra nhiều phương án cụ thể.

Tại buổi thảo luận tổ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (ĐBQH TP Hải Phòng) nhắc lại điều này và cho rằng, “chúng ta phải có quyết tâm chính trị rất cao mới có thể tái cơ cấu thành công. Bởi không quyết tâm chính trị cao thì vẫn là cách làm cũ, không ăn thua, kém hiệu quả”.

“Phải có bộ máy, cán bộ làm tái cơ cấu. Nhiều ý kiến cho rằng, người đứng đầu phải đứng ra chỉ đạo tái cơ cấu hay là có đội đặc nhiệm tái cơ cấu dám cắt bỏ đi cái gì kém hiệu quả”, người đứng đầu Chính phủ nói.

Theo Thủ tướng, trong quá trình tái cơ cấu nền kinh tế, từ Trung ương đến các địa phương, kể cả các đoàn thể chính trị cũng phải tham gia. Quốc hội tham gia giám sát như thế nào chứ không phải bình thường.

“Nếu bình bình thì khó làm lắm. Vẫn vở cũ chép lại thì khó thành công cho nên chúng ta đặt ra lớn thì mới làm thành công được”, Thủ tướng nêu.

Thủ tướng chỉ rõ, tái cơ cấu nền kinh tế có nhiều lĩnh vực nhưng tập trung vào 3 cái chính là tái cơ cấu đầu tư công, tái cơ cấu hệ thống tài chính, ngân hàng và tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước…

"Muốn làm những cái đó thì phải có nguồn lực, ví dụ như nợ xấu hiện nay rất lớn, muốn giải quyết được nợ xấu phải bỏ tiền bạc ra…Tái cơ cấu không dùng đến kinh phí tiền bạc thì không thể tái cơ cấu". Ngoài ra, theo Thủ tướng cũng cần tìm ra xem thế mạnh của Việt Nam là gì như trong nông nghiệp, du lịch, công nghiệp.

Nhà nước không mua lại ngân hàng 0 đồng mãi được

Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển (ĐBQH tỉnh Lai Châu), đặt vấn đề, giai đoạn vừa qua, chất lượng tái cơ cấu nền kinh tế như thế nào là vấn đề đáng phải suy nghĩ, nhất là ở 3 khâu đột phá.

Ông liệt kê, tái cơ cấu đầu tư công có lẽ mới được 1 việc thôi là trước đây quyết định những dự án công trình không theo quy hoạch hoặc chỉ dựa vào ý kiến chủ quan, chưa tính đến nguồn lực thì nay bắt phải theo quy hoạch, theo định hướng bố chí nguồn lực.

Còn tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước rõ ràng cổ phần hóa chậm, còn hạn chế. Tái cơ cấu lại thị trường tài chính, trong đó trọng tâm là tái cơ cấu ngân hàng thương mại tuy làm tương đối quyết liệt nhưng có cái chưa thực chất ví dụ như vấn đề xử lý nợ xấu.

“3 đột phá này nếu chưa giải quyết được chính là nút thắt cho quá trình tài cơ cấu nền kinh tế”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm, “tới đây khi thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế phải cụ thể hóa mô hình tăng trưởng”.

Tai co cau nen kinh te: “Vo cu chep lai kho thanh cong” - Anh 2

Nhiều ý kiến ĐBQH thảo luận tại tổ cho rằng, phải thực hiện kỷ luật, kỷ cương tài chính, quyết không để nợ công "vượt trần"

Theo đó, nền kinh tế từ chỗ dựa chủ yếu vào vốn (vốn đầu tư, ngân sách nhà nước, nguồn lực xã hội nặng), tài nguyên thiên nhiên (dầu khí, dầu mỏ, than, đất đai…); lao động (năng suất thấp) thì bây giờ chuyển sang giai đoạn mới. Đó là, chúng ta sử dụng vốn ít nhưng có hiệu quả, sử dụng tài nguyên tiết kiệm và nguồn tri thức con người. Cùng với đó, tiếp tục làm tốt để tháo gỡ 3 “nút thắt”.

Đi vào vấn đề cụ thể của một trong 3 câu độ phá, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ (ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) cho biết, tới đây sẽ dùng nguồn lực Nhà nước mạnh hơn để xử lý ngân hàng yếu kém, nhất là mạnh dạn thí điểm cho phép phá sản ngân hàng yếu. Việc này được thực hiện dựa trên cơ sở bảo vệ quyền lợi người gửi tiền, không để xảy ra hiệu ứng “domino” an toàn hệ thống.

"Nhà nước không thể cứu mãi các ngân hàng làm ăn yếu kém", Phó thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh và cho rằng việc này sẽ cảnh tỉnh được nhiều ngân hàng cổ phần hiện nay. "Nếu cứ làm ăn yếu kém rồi lại để Nhà nước lo bằng cách mua lại 0 đồng mãi là không thể được", ông nói.

Quyết giữ trần nợ công

Nhận định báo cáo tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2016-2020 có nhiều cụm từ “kiên quyết”, “đẩy mạnh” là thể hiện quyết tâm chính trị cao để đổi mới mô hình tăng trưởng, ĐBQH Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, nên nới trần nợ cho Chính phủ để tạo dư địa cho phát triển, nhưng trần nợ cộng cương quyết phải giữ ở mức 65%DGP.

Theo ĐB, các nước thường dùng chỉ tiêu kép, nói nợ công phải đi liền với GDP bình quân đầu người. Nếu so sánh mức thu nhập bình quân đầu người một số nước xung quanh với Việt Nam thì thấy rằng nợ đang rất cao.

Trong khi đó, ông Lê Thanh Vân, Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội thì bày tỏ lo lắng về nguồn lực để thực hiện tái cơ cấu giai đoạn 2016-2020 lên tới hơn 10 triệu tỷ đồng, tương đương gần 500 tỷ USD.

“Hiện nay thu ngân sách hàng năm chưa đến 50 tỷ USD, GDP loanh quanh khoảng 200 tỷ USD, lại còn các vấn đề như bội chi, nợ xấu, nợ đọng xây dựng cơ bản... Không biết Chính phủ sẽ xoay sở như thế nào để có nguồn lực tái cơ cấu nền kinh tế lớn như vậy”, ông Vân băn khoăn.

Vừa qua, có ý tưởng huy động trong nhân dân 500 tấn vàng, nhưng ngay cả huy động được chỗ này thì cũng chưa đủ. “Có lẽ phải tính toán lại, không nên đặt mục tiêu tăng trưởng bằng mọi giá”, ông Vân nói.

Bàn về phát triển kinh tế - xã hội, ĐBQH Nguyễn Đức Kiên (tỉnh Sóc Trăng) lưu ý, các chỉ tiêu năm 2016 phải được xem xét một cách kỹ lưỡng hơn, nhìn thẳng sự thật, nói đúng sự thật, ví dụ như chỉ tiêu GDP giảm, xuất nhập khẩu giảm, thu ngân sách cũng vì thế bị ảnh hưởng là một thực tế.

“Năm 2017, xác định tăng trưởng 6,2% hay 6,7% cũng là quan trọng nhưng không quyết định bằng chất lượng tăng trưởng và hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội và tài chính ngân sách”, ĐB Nguyễn Đức Kiên nói.

Theo ĐB, chúng ta phát hiện vấn đề đúng, đặt trọng tâm đúng nhưng thực hiện không quyết liệt nên sau 5 năm vẫn dở dang.

“Nếu 2018 hiệp định TPP có hiệu lực và các Hiệp định thương mại khác có hiệu lực thì gần như chúng ta không còn dư địa điều chỉnh. Nếu không điều chỉnh kiên quyết từ bây giờ thì doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn”, ĐB Nguyễn Đức Kiên nhận định.

ĐBQH Nguyễn Văn Thể (tỉnh Sóc Trăng) nói thêm, nếu không đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 6,7% thì sẽ tạo nhiều áp lực cho ngành tài chính. “Nếu vậy các chỉ số tổng thu, tổng chi, huy động vốn, nợ công sẽ thay đổi và thay đổi theo chiều hướng xấu. Cho nên, cần tập trung vào các khâu đột phá để phấn đấu tăng trưởng kinh tế”, ĐB Nguyễn Văn Thể đề nghị.

Thảo Nguyên