Đề án tổng thể tái cấu trúc nền kinh tế do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương xây dựng cơ bản được hoàn thành và được trình UBTVQH cho ý kiến vào ngày 19-4 này. Ông Nguyễn Đình Cung (Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương), Chủ biên soạn thảo Đề án khẳng định với Đại Đoàn Kết vào chiều 17-4: Quan trọng nhất là chúng ta xác định được vấn đề phải làm gì, và làm như thế nào?

Tái cấu trúc nền kinh tế để hình thành mô hình tăng trưởng,

tạo ra một bước đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội

Ảnh: Hoàng Long

Tuần tự và đột phá

Bản đề án gồm 4 phần: Phần I, đánh giá những thành tựu chủ yếu, những yếu kém cơ cấu nội tại và xác định nguyên nhân. Phần II, xác định mục tiêu tổng quát, nguyên tắc và định hướng tái cơ cấu kinh tế. Phần III, xác định hệ thống các giải pháp cụ thể để thực hiện các định hướng tái cơ cấu kinh tế và phần IV là tổ chức thực hiện.

Trọng tâm của đề án là cơ cấu lại các ngành sản xuất, dịch vụ phù hợp với các vùng; thúc đẩy tái cấu trúc doanh nghiệp và điều chỉnh chiến lược thị trường; tăng nhanh giá trị nội địa, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm doanh nghiệp và của cả nền kinh tế; phát triển kinh tế tri thức... phấn đấu đến năm 2020 nước ta về cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Với một số ngành cần được ưu tiên: luyện kim, hóa dầu, đóng tàu và các phương tiện vận tải khác, điện tử, công nghiệp xanh và năng lượng tái tạo, dịch vụ logistics, dịch vụ du lịch... Theo đó, cũng đến năm 2020, tỷ trọng đóng góp vào nền kinh tế tối đa của nông nghiệp sẽ giảm từ 20% (hiện nay) về 15%, trong khi công nghiệp và dịch vụ sẽ chiếm tối thiểu 85% (hiện nay gần 80%). Các sản phẩm và ứng dụng công nghệ cao cũng phải chiếm khoảng 45% GDP.

Bản đề án cũng trình ra 12 nhóm giải pháp để tái cơ cấu kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng trong đó đề nghị: hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, cải thiện môi trường kinh doanh để huy động tối đa và không ngừng nâng cao hiệu quả đầu tư tư nhân trong và ngoài nước.

Đối với các định chế tài chính, tổ chức tín dụng, thị trường chứng khoán cần loại bỏ các nguy cơ mất an toàn hệ thống. Các thành phần này phải thực hiện và hoàn thành tốt hơn chức năng trung gian tài chính, chuyển tải tác động của chính sách tiền tệ đến khu vực doanh nghiệp và hộ gia đình.

Để nâng cao hơn hiệu quả và vai trò của khối doanh nghiệp nhà nước, đề án cũng bàn đến các giải pháp đảm bảo sự bình đẳng về quyền và cơ hội kinh doanh. Song cũng đổi cách phân bổ nguồn lực tại khối này, bao gồm vốn - tín dụng, đất đai, tài nguyên... tới những ngành, khu vực có hiệu quả sản xuất cao hơn.

Quá trình tái cơ cấu kinh tế được thực hiện "vừa tuần tự tiệm tiến, vừa tăng tốc đột phá”. Theo đó việc "tuần tự tiệm tiến” sẽ được áp dụng đối với các ngành mà công nghệ ít thay đổi. Trong khi đó, đối với các ngành công nghệ thay đổi nhanh, cần chọn, áp dụng các công nghệ hiện đai nhất nhằm "tăng tốc đột phá”, qua đó cải thiện năng lực cạnh tranh, tăng sức bật đối với nền kinh tế.

Hiệu quả phải đặt lên hàng đầu

Khẳng định với Đại Đoàn Kết, TS Nguyễn Đình Cung cho rằng, đề án tập trung vào vấn đề hiệu quả. Chúng ta cũng không phải đánh đổi gì trong quá trình tái cơ cấu nếu chúng ta đi đúng hướng. Nếu thành công chúng ta được nhiều thứ, được sức bật, được tiềm năng.

Tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng, điều cốt lõi là kinh phí tái cơ cấu, chi phí tái cơ cấu lại không được đề cập ở trong đề án? TS Nguyễn Đình Cung trả lời, không nên quá đặt nặng vấn đề này mà quan trọng hơn hết là cách thức chúng ta sẽ thực hiện như thế nào, chúng ta có đi được đúng đường không, với tinh thần như thế nào. Tất cả vấn đề đều phải gắn liền với hai chữ hiệu quả. "Có 7 ngành được ưu tiên phát triển trọng tâm cũng không quá nhiều”. Chúng ta có tiềm năng ngành nào thì phải ưu tiên phát triển ngành đó. Trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, người ta sẽ chú trọng đến câu chuyện ngành nào tạo ra giá trị gia tăng lớn. Công nghiệp và dịch vụ, công nghệ càng cao giá trị gia tăng càng lớn, như vậy nền kinh tế phải dịch chuyển theo hướng đó, ưu tiên những ngành này.

GS.TSKH Nguyễn Ngọc Trân, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội cho rằng, muốn tái cơ cấu phải có nguồn lực cần thiết. Không có chiếc đũa thần nào cho việc tái cơ cấu. Vì vậy, tái cơ cấu toàn nền kinh tế phải có tầm nhìn, thẳng thắn nhìn vào sự thật, minh bạch với chính mình và với xã hội. Đó là những điều kiện cần để tái cơ cấu thành công.

Theo các ý kiến chuyên gia, từ việc tái cơ cấu, để hình thành mô hình tăng trưởng tạo ra một bước đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội cần được xây dựng trên những vấn đề cơ bản: Huy động được tổng lực mọi thành phần kinh tế đầu tư phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, ổn định xã hội. Tận dụng được các lợi thế của đất nước trong 10 năm tới là ổn định chính trị, giá nhân công hợp lý, tận dụng được bối cảnh quốc tế. Sử dụng mô hình tam giác phát triển, bảo vệ môi trường, đảm bảo an sinh xã hội để xây dựng mục tiêu ngắn và trung hạn nhằm tăng cường thông tin hai chiều giữa vĩ mô, tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Tái cấu trúc nền kinh tế, rõ ràng cần phải có những tiền đề cần thiết cả vật chất lẫn hệ thống chính sách. Điều quan trọng của quá trình tái cấu trúc là phải thiết lập được một bộ tiêu chí rõ ràng, đưa ra những kỷ luật của thị trường, kỷ cương của nhà nước.

Thúy Hằng

Gửi cho bạn bè

Bản in