Cứ đến hẹn lại lên, năm nào cũng vậy, những ngày cuối tháng 3 là người dân, doanh nghiệp và ngay cả cơ quan thuế đều vất vả vì quyết toán thuế.

Phải thừa nhận, sự hỗ trợ của cơ quan thuế đối với người đi quyết toán đã được cải thiện rất nhiều. Ngoài việc tuyên truyền, tập huấn, tổ chức các buổi giao lưu trực tuyến giải đáp thắc mắc cho người nộp thuế thì những ngày cuối cùng trước thời điểm hết hạn, cơ quan thuế còn cử nhân viên trực tiếp hướng dẫn viết tờ khai, bố trí máy tính phục vụ...

Nhờ vậy, thời gian làm thủ tục đã cải thiện hơn, dù vẫn xảy ra "ùn ứ" nhưng chỉ nhất thời chứ không còn cảnh chen chúc, xếp hàng đến khuya để quyết toán thuế như mấy năm trước. Tuy nhiên, kết quả này chưa tương xứng với công sức của ngành thuế cũng như mong muốn của người dân. Lỗi, là từ cả 2 phía.

Về phía cơ quan thuế, đầu tiên theo phản ánh của rất nhiều người, tờ khai quá phức tạp nên họ không hiểu, không thể tự khai được mà phải có sự hỗ trợ từ nhân viên thuế. Ở Cục Thuế TP.HCM những ngày vừa qua cũng xảy ra tình trạng một nhân viên thuế "kèm" một người khai. Ngành thuế thì tốn thêm nhân lực, người dân thì mất thêm thời gian chờ đợi. Vì vậy, cần đơn giản hóa tờ khai để những người đi quyết toán thuế có thể tự làm cho mình.

Thứ hai, số người đi hoàn thuế quá nhiều. Theo một nguồn tin, có tới trên 50% số người đi quyết toán thuế là hoàn thuế. Tỷ lệ hoàn thuế cao theo các chuyên gia, xuất phát từ quy định tạm khấu trừ 10% thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng trở lên. Mức khấu trừ này là quá lớn, "choàng" lên rất nhiều người có tổng thu nhập chưa đến mức chịu thuế. Nhưng vì bị khấu trừ trước nên đến cuối năm, họ phải đi làm thủ tục hoàn lại. Nếu giảm mức khấu trừ xuống 5%, nâng mức thu nhập bị khấu trừ lên 3 triệu đồng chắc chắn số người hoàn thuế sẽ giảm xuống, giảm tải đáng kể cho việc quyết toán thuế hiện nay. Cả 2 vấn đề này đều nằm trong tay cơ quan thuế và hoàn toàn phù hợp với tình hình thực tế nên có thể thực hiện ngay.

Về phía người dân, cần thay đổi thói quen "nước đến chân mới nhảy" không chỉ trong việc quyết toán thuế mà đối với rất nhiều vấn đề xung quanh đời sống hằng ngày. Chúng ta đã từng chứng kiến cảnh người dân ùn ùn đi đổi giấy phép lái xe, đổi chứng minh nhân dân... Với việc quyết toán thuế, theo quy định nếu không khai nộp trước ngày 31.3 thì sẽ bị phạt nên người ta đổ dồn vào mấy ngày cuối cùng, dẫn tới việc đông đúc, ùn ứ, mệt mỏi. Gây ức chế cho chính mình và cho cả cơ quan thuế. Không chỉ thế, nhiều người chưa tìm hiểu kỹ thông tin, cứ nghe quyết toán thuế là dồn về cục thuế. Trong khi trước đó khá lâu, cơ quan thuế đã có hướng dẫn cụ thể nơi nộp hồ sơ ở khắp 24 chi cục thuế quận huyện. Còn cục thuế chỉ có hai trường hợp là cá nhân thu nhập từ các tổ chức quốc tế, đại sứ quán, lãnh sự quán; cá nhân có thu nhập từ các tổ chức, cá nhân trả từ nước ngoài...

Nói như vậy để thấy, những khúc mắc hiện tại trong vấn đề quyết toán thuế đều là do "ta làm khổ mình". Việc này có thể nhẹ hơn rất nhiều nếu những bất cập ở cả 2 phía như nói trên được giải quyết. Còn nếu cứ để tình trạng như hiện nay, dù cơ quan thuế có nỗ lực bao nhiêu thì cả người đi quyết toán thuế và cơ quan thuế cũng vẫn sẽ cùng nhau mệt mỏi và cùng gây mất lòng nhau.

Nguyên Hằng