Có một sức mạnh khác làm nên điều kỳ diệu của những tiết mục xiếc “Sức mạnh đôi tay” của cặp đôi tài năng Quốc Cơ - Quốc Nghiệp, đó là tình thâm

Cặp đôi nghệ sĩ xiếc Quốc Cơ - Quốc Nghiệp vừa họp báo công bố chương trình live show sau 15 năm làm nghề. Sau bao năm bôn ba trình diễn theo hợp đồng ở nhiều nước, anh em NSƯT Quốc Cơ - NSƯT Quốc Nghiệp muốn có một đêm diễn thật hoành tráng cho khán giả quê nhà. Vở kịch xiếc mang tên “Anh em - Nơi tinh hoa hội tụ” lấy ý tưởng từ “Sức mạnh đôi tay” sẽ được tổ chức tại Nhà hát TP HCM vào tối 3-11.

Thăng hoa

Khi nói tới nghệ thuật xiếc Việt Nam, khán giả trong và ngoài nước không thể không nhắc đến Quốc Cơ - Quốc Nghiệp. Với tiết mục “Sức mạnh đôi tay”, cả hai đã đoạt được nhiều giải thưởng xiếc của thế giới, khẳng định đẳng cấp xiếc Việt Nam trên trường quốc tế.

Suc manh cua tinh anh em - Anh 1

Anh em nghệ sĩ Quốc Cơ - Quốc Nghiệp trình diễn trong lễ trao Giải Mai Vàng lần thứ 21 tại Nhà hát TP HCM Ảnh: HOÀNG TRIỀU

Hành trình làm nên “Sức mạnh đôi tay” của Quốc Cơ - Quốc Nghiệp chỉ được người thầy của họ, nghệ sĩ xiếc Quý Toại, kể vắn tắt. Cách đây 15 năm, khi quyết định truyền lại tiết mục xiếc này cho 2 học trò nhỏ, ông đã nhìn thấy khả năng vươn tới đỉnh cao của họ. Trước hết, vì là anh em ruột nên họ sẽ có sự tương thân, tương ái trong luyện tập.

“Khi sáng tạo ra tiết mục này, tôi đã tập với một diễn viên xiếc khác. Do không có tình máu mủ thiêng liêng như Quốc Cơ - Quốc Nghiệp nên chúng tôi không hỗ trợ tốt trong việc tập luyện và biểu diễn. Ngoài sức mạnh cơ bắp, kỹ năng có được qua luyện tập, Quốc Cơ - Quốc Nghiệp còn có một yếu tố quan trọng để làm nên thành công là tình ruột thịt, là sự mãnh liệt của tinh thần vươn tới đỉnh cao trong nghề của một gia đình có 3 đời theo nghề xiếc” - nghệ sĩ Quý Toại nhìn nhận.

NSƯT Phi Vũ, người đưa nghệ sĩ Quý Toại về Đoàn Xiếc

TP HCM (nay là Nhà hát Nghệ thuật Phương Nam), nhớ lại: “Bao năm tôi chứng kiến Quốc Cơ - Quốc Nghiệp tập với nhau tiết mục “Sức mạnh đôi tay” mỗi ngày 8 giờ. Biết bao lần tai nạn đã xảy ra, chúng tôi thấy rất rõ sự đau đớn của họ. Cả 2 anh em theo nghề xiếc từ lúc 5 tuổi, đến khi có được tiết mục này, họ ngày đêm chỉ nghĩ đến việc thổi hồn vào “Sức mạnh đôi tay”, mang lại sự khác biệt độc đáo so với những tiết mục dùng cơ bắp trước đó của ngành xiếc Việt Nam để chiếm trọn cảm xúc của người xem trong và ngoài nước”.

Theo NSƯT Quốc Cơ, trình diễn bước lùi trên những bậc tam cấp, với sức nặng đè trên đỉnh đầu là toàn thân của người em trai chính là cột mốc đánh dấu sự thăng hoa của họ với tiết mục này. Thế nhưng, đây là tiết mục rất nguy hiểm.

“Nếu 1 trong 2 chúng tôi có sự phân tâm, không tập trung sẽ dẫn đến tai nạn. Chính thầy tôi và cha tôi cũng từng phân vân khi xem động tác này bởi nó mạo hiểm quá. Tôi đang đặt cược sinh mạng em mình trong tiết mục này. Ban đầu, nhiều người trong giới chuyên môn đề nghị chúng tôi trang bị dây đeo bảo hiểm hoặc đặt nệm phía dưới để tránh những sơ suất vấp ngã xảy ra. Thế nhưng, với sức mạnh của ý chí và tình thâm, chúng tôi đã vượt qua khó khăn, đạt được thành tựu như đã thấy” - NSƯT Quốc Cơ tâm sự.

Thực tế, ít nhất 5 lần tai nạn đã xảy ra đối với họ ở tiết mục này. “Mỗi lần tai nạn xảy ra, em tôi đau một thì tôi đau đến mười” - NSƯT Quốc Cơ thổ lộ. Anh nhớ lại lần bị tai nạn khi diễn ở Đài Loan. Lúc xe cứu thương chở Quốc Nghiệp đi cấp cứu, Quốc Cơ ngồi lặng lẽ ở một góc bệnh viện trên xứ người và cứ trách mình đã không cẩn thận. Nếu người em bị tật nguyền, anh sẽ ân hận suốt đời. May thay, những lần tai nạn chỉ ảnh hưởng đến cơ vai của Quốc Nghiệp và anh em họ đã cố gắng vượt qua. “Nếu tôi gục ngã, điều đó đồng nghĩa với việc chúng tôi sẽ rời xa sàn diễn” - NSƯT Quốc Nghiệp bày tỏ.

Sau những lần tai nạn, kỹ năng biểu diễn của họ được nâng cao, cải tiến, giảm tối đa những sơ suất có thể xảy ra. “Quan trọng hơn là tinh thần của chúng tôi, không để những nhỏ nhen, ích kỷ cá nhân chen vào, chỉ nghĩ đến sự thăng hoa cần thiết để hoàn thành mỗi suất diễn” - NSƯT Quốc Cơ tiết lộ.

Em ngã anh nâng

Ý chí vượt qua những khó khăn để khẳng định giá trị của mình không chỉ đơn thuần là việc anh em Quốc Cơ - Quốc Nghiệp biết tương thân, tương ái trong rèn luyện mà còn có cả sự hy sinh để chiến thắng bản thân của mỗi người.

“Ở tuổi mới lớn, việc sinh hoạt, giao du với bạn bè, thậm chí tình cảm trai gái của hai “hoàng tử xiếc” này vẫn rất nghiêm túc. Thời đó, họ chỉ tập luyện, ăn và ngủ, nghỉ. Đến độ, những sự kiện văn hóa nghệ thuật đình đám diễn ra ở TP HCM, cả hai đều không biết tới” - NSƯT Phi Vũ kể lại.

Trước đây, thời chưa nhiều sô diễn, lương tháng của Quốc Cơ - Quốc Nghiệp chỉ có thể đủ để mua gạo cho 5 khẩu phần ăn trong nhà. Mâm cơm gia đình hôm nào có thịt thì cha mẹ nhường hết cho 2 anh em và người anh bao giờ cũng nhường cho em phần ngon.

Hiểu nhau trong cách nghĩ, cách làm, cả hai còn hiểu cái nết của nhau để tránh những va chạm không đáng. “Em ngã anh nâng, khi diễn trường đoạn chổng ngược Nghiệp ở trên đầu, tôi chỉ nghĩ đơn giản tôi đang đội em tôi trên đầu và không được phép sai sót” - NSƯT Quốc Cơ tâm sự.

Quốc Cơ hồi tưởng lúc Quốc Nghiệp chào đời, mẹ anh dặn: “Sau này, con phải thương em hết mực”. Lời dặn dò đó anh luôn khắc cốt ghi tâm. Không chỉ chăm sóc, theo dõi việc học, anh còn đỡ nâng để người em thành nhân, thành tài...

“Sau năm 2019, khi chấm dứt hợp đồng lưu diễn nước ngoài, chúng tôi sẽ ngồi lại và viết giáo trình giảng dạy bộ môn xiếc sử dụng cơ bắp, lấy “Sức mạnh đôi tay” làm tâm điểm. Chúng tôi nghĩ đến việc mở lớp dạy cho thanh niên yêu thích xiếc, đồng thời nhân rộng hiệu quả của “Sức mạnh đôi tay” để phát triển thêm nhiều tinh hoa của nghệ thuật xiếc. Ngành nghề này có sự đào thải khắc nghiệp lắm, sau 35 tuổi là khả năng phải rời xa sàn diễn” - NSƯT Quốc Cơ cho biết.

Thanh Hiệp