- Mới đầu năm nay thấy nói bệnh Zika ở bên Châu Phi, Nam Mỹ, ta chưa thấy gì; nay thì ngành y tế đã phải cảnh báo phát hiện bệnh ở Việt Nam cần ngăn chặn thành dịch bệnh. Không thấy người bệnh nhập cảnh từ nước ngoài về, nhưng lại có người mình sang Nhật bị phát hiện nhiễm virus Zika mặc dù ta đã có kiểm dịch tại cửa khẩu sân bay. Làm sao biết để ngăn chặn bệnh?

Suc khoe cua ban: De phong benh Zika - Anh 1

- Thời đại đi lại bằng máy bay, nguồn lây bệnh nhanh chóng tính từng giờ nên không có cảnh báo nào là thừa, các ngành chức năng đã làm phận sự phát hiện, cảnh báo, khuyến cáo nhưng có giữ cho không bị lây virus hay không là do ý thức và hiểu biết của chính mình.

Có mấy điều đơn giản cần phổ cập giúp người dân chủ động phòng tránh: Bệnh này lây truyền qua trung gian muỗi Aedes giống như bệnh sốt xuất huyết lưu hành ở nước ta. Phòng bệnh hàng đầu là chống bị muỗi mang mầm bệnh đốt đưa virus vào đường máu. Virus lại lây truyền thêm qua đường tinh dịch nên còn lây truyền theo đường quan hệ tình dục không an toàn. Khi đã mang mầm bệnh, biểu hiện thành triệu chứng rời rạc hay thành bệnh lý điển hành lại phụ thuộc rất nhiều vào sức đề kháng của cá thể nên việc phát hiện ngăn chặn khó khăn hơn. Nguy hại lớn nhất của bệnh là gây chứng bệnh não nhỏ của thai nhi trong 15 tuần đầu thai kỳ, nhưng thời gian thụ thai lại không chủ động được nếu vợ chồng không nghĩ đến mà phòng xa. Chứng não - đầu nhỏ lại còn do một vài nguyên nhân bệnh lý khác nữa gây nên, làm khó cho việc xác định đúng bệnh Zika. Tất cả điều này làm cho việc phòng chống bệnh khó khăn khi chỉ có dù 1 người mang virus trong máu.

- Nói vậy, ngành y và cả xã hội lại phải căng ra để chống chọi với một bệnh mới trong khi chỉ với sốt xuất huyết năm nào cũng phải lo phòng dịch rồi.

- Nhưng cũng có cái tiện là diệt muỗi, phòng muỗi đốt một công đôi việc cho cả bệnh Zika và sốt xuất huyết nên cần làm thật tốt việc diệt trừ muỗi và phòng muỗi đốt. Dọn dẹp quang quẻ trong gia đình ngăn cản muỗi trú ẩn. Mặc quần áo dài, đi tất chân khi thấy muỗi nhiều nhất là để ý phòng muỗi ngày đốt.

Bổ sung thêm một số cách đề phòng cho bệnh Zika: Khi phải đi công chuyện hay du lịch ra nước ngoài cần tìm hiểu trước thông tin về Zika ở nơi đến, tránh đi đến những nơi nhiều kênh rạch ẩm thấp. Vợ chồng dự định có con cần tránh đi nơi có bệnh lưu hành trong vòng 6 tháng tới. Cần dùng bao cao su đề phòng lây truyền qua đường tình dục khi có người từ nơi có bệnh lưu hành đến. Khi có 1 trong các triệu chứng: sốt, đau đầu, nổi nốt phát ban, đau mình mẩy xương khớp, đau cơ, đau mắt (viêm kết mạc) cần đi khám ngay để phát hiện bệnh. Hai đối tượng cần lưu ý theo dõi kể cả khi không có triệu chứng một là vừa từ nơi có Zika lưu hành về với thời gian theo dõi ít nhất là 2 tuần và thứ hai là phụ nữ mang thai trong vòng 15 tuần cần kiểm tra qua siêu âm thai định kỳ và siêu âm tăng cường để xác định dấu hiệu não nhỏ ở thai nhi. Hiện nay, số người nhiễm virus Zika còn ít nhưng nguy cơ rất cao trong mùa mưa nếu ta không phòng chống được muỗi đốt.

BS ĐÀO THẾ TÂN