Dự thảo luật Hải quan sửa đổi gồm 112 điều, giữ nguyên 33 điều, bổ sung thêm 35 điều mới, sửa đổi 44 điều của luật Hải quan hiện hành. Trong dự thảo luật, rất nhiều nội dung tạo sự thông thoáng cho doanh nghiệp thông quan hàng hóa đã được quy định.

Ngày 16.4, Bộ Tài chính, Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến doanh nghiệp về dự thảo luật Hải quan (HQ) sửa đổi.

Dự thảo luật HQ sửa đổi thể hiện tinh thần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính về HQ. Tại điều 19, 20 luật HQ hiện hành quy định 5 loại chứng từ bắt buộc phải có trong hồ sơ khai HQ. Trong điều 24 dự thảo luật chỉ quy định còn 1 chứng từ bắt buộc phải có, đó là tờ khai HQ. Điều 23 của dự thảo luật cũng quy định rõ thời hạn công chức HQ kiểm tra hồ sơ chậm nhất 2 giờ làm việc…

Dự thảo luật Hải quan sửa đổi hướng tới tăng cường hiện đại hóa ngành hải quan. Trong ảnh: Cán bộ Hải quan Lạng Sơn kiểm tra hàng qua cửa khẩu - Ảnh Hà Thái Bình

Tiếp thu ý kiến doanh nghiệp

Tại hội nghị, luật gia Vũ Xuân Tiền, Ủy viên Ban chấp hành Hội luật gia Hà Nội góp ý, dự thảo luật cần quy định chi tiết hơn, tránh những quy định chung chung sẽ khó khăn trong việc thực hiện và có thể dẫn tới những hiểu lầm. Ví dụ trong khoản 3 điều 26 dự thảo luật quy định: “Trường hợp cần thiết, cơ quan HQ tiến hành điều tra, xác minh xuất xứ hàng hóa…”. Ông Tiền kiến nghị: “Ở đây, trường hợp cần thiết là những trường hợp nào. Điều này cần được làm rõ trong luật để công chức HQ không thể làm khó doanh nghiệp”.

Luật Hải quan hiện hành được thông qua tháng 6.2001, có hiệu lực từ 1.1.2002, sửa đổi lần đầu vào tháng 1.2006. Dự kiến sau khi chỉnh sửa, bổ sung, luật Hải quan sửa đổi sẽ được trình Quốc hội xem xét thông qua để bắt đầu có hiệu lực từ năm 2015. Toàn văn dự thảo luật được đăng tải và xin ý kiến góp ý tại website của Tổng cục Hải quan: www.customs.gov.vn .

Về thời hạn lưu giữ hồ sơ HQ, trong điều 18 dự thảo luật quy định lưu giữ hồ sơ HQ đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đã được thông quan trong thời hạn 10 năm, kể từ ngày đăng ký. Tuy nhiên, ông Tiền cho rằng: “Quy định phải lưu giữ thời gian 10 năm là quá dài, có thể gây khó khăn rất lớn cho các doanh nghiệp xuất, nhập khẩu. Chỉ nên rút ngắn còn 3-5 năm”.

Bà Đặng Thị Bình An, Chủ tịch hội đồng thành viên công ty TNHH tư vấn thuế C&A phân tích: “Điều 20, về đại lý HQ, đề nghị Ban soạn thảo bổ sung thêm các quyền và nghĩa vụ của đại lý HQ trong việc thay mặt chủ hàng làm việc với cơ quan HQ như: quyền được trực tiếp giải trình với cơ quan HQ về một số nội dung; quyền được dự tham vấn giữa HQ và doanh nghiệp… Có như vậy mới nâng cao vai trò của đại lý HQ. Hiện nay nhiều doanh nghiệp không muốn thuê đại lý HQ bởi họ vẫn phải trực tiếp làm việc với lực lượng HQ thay vì có thể ủy quyền phần lớn các nhiệm vụ đó cho đại lý”.

Ông Vũ Chu Hiền, trọng tài viên VIAC nhận xét dự thảo luật vẫn còn nhiều điểm phải chờ Chính phủ, Bộ tài chính quy định cụ thể. Như vậy, nếu không triển khai đồng bộ thì rất dễ dẫn đến tình trạng luật đã được thông qua nhưng vẫn phải chờ thông tư, nghị định hướng dẫn thi hành.

Thứ trưởng bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn đã giải đáp trực tiếp các thắc mắc, đề xuất của cộng đồng doanh nghiệp và giới chuyên gia. “Về các ý kiến đóng góp liên quan đến thủ tục, đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp như thời gian lưu giữ hồ sơ, thời gian trả lời doanh nghiệp; các trường hợp được kiểm tra sau thông quan… cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc xem xét, tiếp thu, chỉnh sửa để bổ sung phù hợp”, Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn khẳng định.

K.T.L