(HQ Online)- Dự thảo Thông tư quy định về trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đã sửa đổi, bổ sung một số nội dung để phù hợp với Luật Quản lý thuế số 21/2012/QH13, Nghị định hướng dẫn Luật số 83/2013/NĐ-CP và Nghị định số 08/2015/NĐ-CP...

Cách tính trị giá hải quan mới cho phép người khai hải quan được lựa chọn phương pháp phân bổ phù hợp. Ảnh: THU TRANG

Quy định chi tiết trị giá hải quan hàng XNK

Thông tư 205/2010/TT-BTC quy định phương pháp xác định trị giá hàng XK: “Giá bán thực tế tại cửa XK là giá ghi trên hợp đồng mua bán hàng hóa hoặc các hình thức có giá trị pháp lý tương đương hợp đồng, hóa đơn thương mại và các chứng từ có liên quan của lô hàng phù hợp với hàng hóa thực xuất khẩu”. Đại diện Cục Thuế XNK (Tổng cục Hải quan) cho rằng quy định như vậy chưa nêu rõ các chi phí phải cộng hoặc trừ trong trị giá hàng XK như hàng NK, dẫn đến phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Để khắc phục bất cập từ thực tế, dự thảo Thông tư đã bổ sung nội dung: Phí bảo hiểm (nếu có), phí vận tải và các chi phí khác (trong nội địa Việt Nam) liên quan đến hàng hóa XK cho đến khi hàng hóa đã được xếp lên phương tiện vận tải tại cửa XK có bao gồm trong trị giá hải quan hàng XK; Phí bảo hiểm quốc tế (I), phí vận tải quốc tế (F) và thuế xuất khẩu tại Việt Nam không bao gồm trong trị giá hải quan hàng XK. Và các phí, thuế XK nêu trên có bao gồm hay không bao gồm trong trị giá tính thuế hàng XK dựa trên cơ sở các chứng từ, tài liệu liên quan đến chi phí này.

Bên cạnh đó, quy định phân bổ các khoản điều chỉnh cộng, điều chỉnh trừ khi xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa NK trong trường hợp các khoản điều chỉnh không tách riêng cho từng mặt hàng mà tính chung cho nhiều mặt hàng. Theo quy định hiện hành, các khoản điều chỉnh cộng, điều chỉnh trừ khi xác định trị giá hải quan theo phương pháp trị giá giao dịch đã được nội luật hóa từ Hiệp định trị giá GATT/WTO từ năm 2003, vì vậy tại Thông tư số 205/2010/TT-BTC quy định các khoản điều chỉnh (gồm 17 khoản điều chỉnh cả điều chỉnh cộng và điều chỉnh trừ). Tuy nhiên, trong trường hợp các khoản điều chỉnh không tách riêng cho từng mặt hàng mà tính chung cho nhiều mặt hàng thì Thông tư 205 mới quy định phương pháp phân bổ cho 4 khoản điều chỉnh (là khoản trợ giúp, phí vận tải và phí bảo hiểm (khoản phải cộng), thuế lệ phí phải nộp tại Việt Nam (khoản được trừ)) mà không quy định phương pháp phân bổ cho 13 khoản điều chỉnh còn lại. Do vậy, thực tế phát sinh các trường hợp trị giá khoản điều chỉnh tính chung cho nhiều mặt hàng do chưa có quy định cụ thể nên thực tế các đơn vị đã phải vận dụng quy định phân bổ phí vận tải để tính toán phân bổ các khoản điều chỉnh đó khi xác định trị giá tính thuế (ví dụ phí bản quyền).

Vì vậy, Điều 16 dự thảo Thông tư đã quy định phương pháp phân bổ các khoản điều chỉnh cộng, điều chỉnh trừ khi xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa NK theo hướng cho phép lựa chọn phương pháp phân bổ phù hợp (trị giá, số lượng, trọng lượng hoặc thể tích).

DN lựa chọn phương pháp phân bổ phù hợp

Tại Thông tư 205/2010/TT-BTC đã liệt kê chi tiết các khoản phí cấu thành phí vận tải, tuy nhiên, trên thực tế hiện nay, để minh bạch phí vận tải giúp người mua lựa chọn gói cước, hãng vận tải phù hợp, các hãng vận tải phân chia phí vận tải thành rất nhiều chi phí chi tiết (như phí vận tải, phí mất cân đối công, phí tắc cầu tại cảng, phí xếp dỡ…). Việc chia nhỏ cước phí của các hãng vận tải không ổn định mà thay đổi để phù hợp với hoạt động vận tải quốc tế trong từng giai đoạn là hợp lý trong khi, việc liệt kê chi tiết các loại phí cấu thành phí vận tải như Thông tư 205/2010/TT-BTC hiện hành sẽ không thống nhất và không phù hợp với thực tế thay đổi của hoạt động vận tải.

Đối với chi phí bốc, dỡ, xếp hàng từ phương tiện vận tải xuống cửa khẩu nhập đầu tiên (THC), Thông tư 205 quy định: (i) nếu khoản chi phí này được tách riêng khỏi chi phí vận tải quốc tế (F) thì không phải cộng vào trị giá tính thuế. (ii) Trường hợp khoản chi phí này đã bao gồm trong chi phí vận tải quốc tế hoặc đã bao gồm trong giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán thì không được tách (trừ) ra khỏi trị giá tính thuế của hàng hóa NK. Quy định này chưa rõ ràng phí THC có hay không phải là bộ phận cấu thành trị giá hải quan.

Thông tư 205 quy định việc phân bổ phí vận tải thực hiện theo thứ tự ưu tiên các phương pháp phân bổ, do vậy, chưa phù hợp với hướng sửa đổi quy định về việc phân bổ các khoản điều chỉnh.

Khắc phục những bất cập trên, dự thảo Thông tư đã quy định phí vận tải theo hướng bỏ liệt kê chi tiết các chi phí cấu thành phí vận tải hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên; chỉ cộng vào trị giá tính thuế hàng NK đối với các chi phí liên quan đến vận tải hàng hóa NK đến cửa khẩu nhập đầu tiên, không bao gồm chi phí bốc, dỡ, xếp hàng từ phương tiện vận tải đến cửa khẩu nhập đầu tiên; bỏ yêu cầu áp dụng phương pháp phân bổ phí vận tải theo thứ tự ưu tiên, cho phép người khai hải quan lựa chọn phương pháp phân bổ phù hợp.

Bên cạnh đó, quy định về thủ tục khai báo, kiểm tra phí bản quyền, phí giấy phép và các khoản tiền phải trả cho người bán sau khi bán lại, định đoạt, sử dụng hàng NK, dự thảo Thông tư đã quy định rõ thủ tục khai báo trên Hệ thống thông quan điện tử VNACCS và đáp ứng cả trường hợp khai thủ công, đồng thời, thống nhất với nội dung khai sửa đổi, bổ sung tại dự thảo Thông tư quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan; thuế xuất khẩu, thuế NK và quản lý thuế đối với hàng hóa XNK.

Hàng hóa đã sử dụng tại Việt Nam chuyển đổi mục đích sử dụng so với mục đích đã được xác định thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, xét miễn thuế, dự thảo Thông tư quy định: đối với ô tô, xe máy đã sử dụng tại Việt Nam chuyển đổi mục đích sử dụng thì xác định trị giá tính thuế theo giá trị còn lại như hiện hành; các hàng hóa khác chuyển đổi mục đích sử dụng thì trị giá hải quan áp dụng theo nguyên tắc, phương pháp xác định trị giá (giá thực thanh toán).

Đối với hàng hóa NK không có hợp đồng mua bán hàng hóa hoặc không có hóa đơn thương mại, dự thảo Thông tư không chia nhỏ như quy định tại Thông tư 205/2010/TT-BTC, mà quy định thống nhất theo nguyên tắc người khai hải quan tự kê khai trị giá hải quan, trường hợp có căn cứ xác định trị giá khai báo không phù hợp thì cơ quan Hải quan xác định trị giá hải quan theo nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá hải quan.