Người thầy không chỉ là người truyền thụ kiến thức mà còn như một tấm gương sáng, truyền tình yêu học tập, ham hiểu biết cũng như khám phá khoa học với học trò suốt đời.

Trao đổi với PV Lao Động, GS. TSKH Trần Văn Nhung (Tổng Thư ký Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước) khẳng định, trong bất kỳ thời đại nào, vai trò của người thầy vô cùng quan trọng. Dù công nghệ có tiến bộ vượt bậc cỡ nào cũng đều cần phải có những người thầy chỉ dẫn, định hướng. Mỗi thầy cô là một tấm gương sáng và niềm say mê khoa học cho học trò noi theo.

“Ngày nay, trong xã hội hiện đại, quan niệm về chữ “Thầy” cũng có ít nhiều thay đổi và được rất nhiều người quan tâm, luận bàn. Theo UNESCO và Báo cáo của Hội đồng Delors năm 1996 về giáo dục toàn cầu trong thế kỷ XXI, chữ "thầy giáo/teacher" đã được thay bằng "người hướng dẫn/tutor". Đây là một khái niệm hiện đại hơn, bao hàm và rộng nghĩa hơn.

Ngày xưa, người thầy dạy cho trò những cái gì mà thầy biết chắc. Như vậy thì trò khó mà hơn thầy được. Nhưng trong xã hội hiện đại mối quan hệ thầy trò trở nên bình đẳng hơn. Thầy không chỉ dạy cho trò cái mình biết mà ngoài ra còn hướng dẫn, khêu gợi cho trò cái mình chưa hoàn toàn hiểu. Thầy và trò có thể cùng nhau khám phá những cái mới, lĩnh vực khoa học mới. Có thể điều này sẽ rất bỡ ngỡ và đầy rủi ro nhưng hứa hẹn những phát hiện, phát minh mới thú vị và có giá trị về lý thuyết lẫn ứng dụng trong tương lai.

Vai trò của người “thầy” chuyển dịch từ việc truyền bá thông tin sang việc giúp đỡ người học tìm tòi, định hướng và vận dụng hiệu quả kiến thức chứ không bê nguyên xi, đặt đâu ngồi đấy. Người thầy trong xã hội hiện đại là một người hướng đạo, người hướng dẫn, người tư vấn như anh và em”- GS Trần Văn Nhung chia sẻ.

Su thay doi ve quan niem 'nguoi thay' trong thoi ky hien dai - Anh 1

GS.TSKH Trần Văn Nhung (Tổng Thư ký Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước). Ảnh Trần Vương

Còn GS. Viện sĩ Phạm Minh Hạc (Chủ tịch Hội Cựu giáo chức Việt Nam, Nguyên Bộ trưởng Bộ GD-ĐT) chia sẻ: “Trong thời kỳ hiện đại, những điều về thầy cô dạy không phải chỉ kiến thức mà ta đề ra khẩu hiệu là học để biết, học để làm, học để có mối quan hệ với người khác và học để tự khẳng định mình. Bây giờ chúng ta không thể dạy để lấy kiến thức mà dạy để làm người. Nhà trường dạy học sinh không chỉ dạy học chữ, hình học, số học, lý luận văn học, tác giả này tác giả kia mà cần phải dạy thành con người sống trong xã hội này. Học để thành người, làm người và ở đời. Nhà trường cần phải đem các giá trị của loài người, giá trị dân tộc Việt Nam thành ra giá trị của chính mình. Trong đó có tri thức, có kỹ năng, có trình độ. Trong thời đại này, người thầy, người cô phải giúp cho học sinh mỗi một em phải hình thành được phát triển được giá trị của chính nó”.

Cũng theo GS Phạm Minh Hạc, muốn để học trò tiếp thu được ý thầy dạy thì mối quan hệ thầy trò là hết sức quan trọng, không còn sự ngăn cách hay học sinh phải sợ hãi khi thầy cô dọa nạt bằng hình thức cho điểm số của bài kiểm tra…, thầy và trò cùng là trung tâm, là chủ thể của giáo dục thì mới có thể phát huy hết vai trò của người thầy trong thời kỳ hiện đại.

Vương Trần-Cao Nguyên