Đến thời điểm hiện nay, việc sử dụng thạch cao nhân tạo thay thế thạch cao tự nhiên hoàn toàn khả thi nếu như yếu tố hiệu quả kinh tế được đảm bảo. Nhưng không hiểu vì lý do gì, sau nhiều lần hứa hẹn trong các cuộc họp giữa các bên, Cty CP DAP Đình Vũ vẫn chưa đưa ra được phương án hỗ trợ kinh tế cho đơn vị xử lý chất thải.

Su dung thach cao nhan tao cho san xuat xi mang: Cach nao dam bao hieu qua kinh te? - Anh 1

Thạch cao nhân tạo được kỳ vọng thay thế thạch cao nhập khẩu.

Cơ chế đã rõ ràng

Cty CP Thạch cao Đình Vũ, thành viên của Cty CP Sông Đà Cao Cường, là đơn vị đi tiên phong trong việc nghiên cứu sản xuất thành công việc sử dụng bã thải thạch cao phốt pho của Cty CP DAP Đình Vũ thành sản phẩm thạch cao nhân tạo. Sau nhiều năm nghiên cứu đưa vào hoạt động thử nghiệm dây chuyền sản xuất bã thải thạch cao phốt pho của DAP Đình Vũ thành sản phẩm thạch cao nhân tạo đáp ứng yêu cầu sản xuất xi măng, tấm trần và một số sản phẩm VLXD khác, đến thời điểm cuối tháng 10/2016, Cty CP Thạch cao Đình Vũ chính thức chạy dây chuyền sản xuất ở quy mô công nghiệp với công suất 350.000 tấn/năm, sau 4 tháng tiếp theo, tổng công suất của nhà máy sẽ được nâng lên 750.000 tấn/năm.

Như vậy, sau nhiều năm nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm của các nước trên thế giới, đến thời điểm hiện nay Cty CP Thạch cao Đình Vũ có thể tự tin làm chủ công nghệ xử lý bã thải thạch cao phốt-pho, góp phần quan trọng bảo vệ môi trường trong sản xuất phân bón hóa chất ở quy mô công nghiệp.

Theo nhận định của các chuyên gia, dây chuyền xử lý bã thải thạch cao phốt-pho trở thành thạch cao nhân tạo không chỉ nằm trong chương trình lớn của quốc gia về xử lý môi trường mà hoạt động này còn đóng góp to lớn trong việc tạo ra sản phẩm thạch cao nhân tạo thay thế thạch cao tự nhiên mà bấy lâu nay Việt Nam thường phải nhập khẩu thường xuyên từ nước ngoài. Và hơn thế nữa, việc sản xuất thành công thạch cao nhân tạo còn góp phần làm ổn định chiến lược phát triển ngành xi măng Việt Nam không bị phụ thuộc vào nước ngoài.

Không thể phủ nhận những nỗ lực to lớn của Chính phủ, các Bộ, ngành trong việc đưa ra giải pháp cụ thể, khuyến khích doanh nghiệp tham gia xử lý phát thải cũng như buộc các đơn vị phát thải phải có trách nhiệm xử lý môi trường. Quyết định 1696 của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 23/9/2014 đã đưa ra một số giải pháp thực hiện xử lý tro, xỉ, thạch cao của các nhà máy nhiệt điện, phân bón hóa chất quy định, đơn vị xử lý phát thải phải được hỗ trợ tài chính từ các đơn vị phát thải.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, các đơn vị xử lý phát thải đều chưa nhận được sự hỗ trợ tài chính nào từ các đơn vị phát thải.

Vì sao chưa triển khai triệt để

Trường hợp Thạch cao Đình Vũ cũng chưa nhận được sự hỗ trợ nào của phía DAP Đình Vũ, mặc dù Thạch cao Đình Vũ đã có sản phẩm tương đối hoàn thiện, phương án đơn vị này có khả năng xử lý được toàn bộ lượng bã thải thạch cao phốt pho tồn dư và phát sinh hằng năm của DAP Đình Vũ hoàn toàn trong tầm tay.

Trong nhiều cuộc họp với các bên liên quan cũng như trước đại diện của Chính phủ, Bộ Xây dựng, Bộ Công thương cũng như UBND TP Hải Phòng, lãnh đạo của DAP Đình Vũ đã nhiều lần cam kết sẽ hỗ trợ kinh phí cho Thạch cao Đình Vũ, nhưng những cam kết này chưa trở thành hành động cụ thể.

Su dung thach cao nhan tao cho san xuat xi mang: Cach nao dam bao hieu qua kinh te? - Anh 2

Vì sao Cty CP DAP Đình Vũ vẫn chưa đưa ra được phương án hỗ trợ kinh tế cho đơn vị xử lý chất thải?

Dư luận không khỏi lo lắng về việc thực thi Quyết định 1696 của DAP Đình Vũ. Bởi, một khi mà những cam kết này vẫn bị kéo dài, chưa trở thành hiện thực, thì sự hỗ trợ về tài chính cho đơn vị xử lý là không có. Hơn thế nữa, kỳ vọng việc sử dụng sản phẩm thạch cao nhân tạo cho công nghiệp xi măng sẽ hạn chế rất nhiều, nếu giá của sản phẩm thạch cao nhân tạo không được cải thiện đáng kể so với hiện nay.

Theo một chuyên gia của TCty Xi măng, nếu giá bán của thạch cao nhân tạo từ phía nhà sản xuất Thạch cao Đình Vũ giảm xuống khoảng 20.000 đồng/tấn so với hiện nay thì giá đầu vào sản phẩm xi măng sẽ được tính giảm tương ứng, giúp giảm giá thành xi măng.

Vị chuyên gia này cũng cho rằng, công nghệ sản xuất thạch cao nhân tạo của Thạch cao Đình Vũ hiện nay đang phải “ép” vào giá thành sản phẩm, nên giá sản phẩm tương đối cao, dẫn đến hiệu quả kinh tế của các nhà máy xi măng khi sử dụng thạch cao nhân tạo làm nguyên liệu sản xuất xi măng chưa rõ ràng, có nhà máy sử dụng hiệu quả, có nhà máy không hiệu quả.

Vị chuyên gia này cũng nhận định, nếu như giá thạch cao nhân tạo có thể giám thêm khoảng 50.000 đồng/tấn thì gần như việc sản xuất xi măng từ thạch cao nhân tạo tại tất cả các Cty thành viên của TCty Xi măng Việt Nam khu vực miền Bắc, sẽ có hiệu quả kinh tế.

Không rõ, với vị trí và thẩm quyền của DAP Đình Vũ trong Tập đoàn Hóa chất Việt Nam, thì đơn vị này có được phép hỗ trợ cho Thạch cao Đình Vũ hay không? Thế nhưng, một khi nhiều lần cam kết hỗ trợ trong các cuộc họp giữa các bên, thì chắc chắn DAP Đình Vũ đã có chủ trương. Vậy thì, chủ trương này bao giờ mới trở thành hiện thực?

Báo Xây dựng sẽ tiếp tục thông tin về vấn đề này.

Thanh Nga