Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XIV trở nên sôi động hơn trong phần chất vấn thành viên Chính phủ những ngày qua. Những vấn đề trọng yếu của đất nước, những vấn đề nóng của đời sống dân sinh đã được đông đảo đại biểu Quốc hội đề cập. Ở kỳ họp lần này, hoạt động chất vấn không chỉ hỏi và trả lời mà phần tranh luận đã làm rõ hơn vấn đề và khiến dư luận chú ý nhiều hơn. Qua các chất vấn, nhiều vấn đề tồn tại đã được các Bộ trưởng chỉ rõ nguyên nhân, nhận rõ trách nhiệm ở từng khía cạnh cụ thể.

Một trong những vấn đề cử tri chú ý nhiều nhất là câu chuyện về việc truy trách nhiệm trong quản lý cũng như lỗ hổng trong công tác cán bộ. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân đã nhận được nhiều câu hỏi về việc “một người làm quan cả họ được nhờ” đang diễn ra ở nhiều nơi, việc một Sở có đến 8 Phó giám đốc vượt nhiều so với quy định, một Sở khác có 44/46 cán bộ biên chế là lãnh đạo hay một số lãnh đạo bổ nhiệm hàng loạt cán bộ cấp dưới trước khi về hưu... Bộ trưởng Lê Vĩnh Tân đã thẳng thắn thừa nhận: Việc thẩm định hồ sơ để bổ nhiệm đề bạt đối với cán bộ trong thời gian qua còn nhiều khoảng hở. “Chúng ta cần có sự phân biệt nhiệm vụ thật rõ ràng và quy định trách nhiệm rõ ràng của từng cấp để khắc phục tình trạng khi bổ nhiệm rồi nếu cán bộ không đúng chuẩn, không đúng yêu cầu thì không có ai chịu trách nhiệm”- Bộ trưởng Tân phát biểu.

Một lỗ hổng nữa cũng được chỉ ra, trước câu hỏi của đại biểu Phùng Đức Tiến (Hà Nam): Cử tri đã nói nhiều về tình trạng ô nhiễm môi trường ở sông Nhuệ, sông Châu Giang và sông Đáy. Vì sao kỳ họp nào Quốc hội cũng nêu ra, nhưng đến nay vẫn là vấn đề rất nan giải?Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường thẳng thắn: “Chúng ta chưa có cơ chế phân công để làm rõ trách nhiệm, chưa xác định địa phương nào đứng ra chủ trì chịu trách nhiệm về vấn đề này”. Một trường hợp cụ thể nhưng cũng để chúng ta thấy rõ hơn ở những vụ việc khác mà có khi là sự chồng chéo trong quản lý, khi thì còn bỏ trống đơn vị chịu trách nhiệm chính.

Bên cạnh những tranh luận thẳng thắn, cũng còn những khoảng trống từ các chất vấn chưa được các Bộ trưởng “lấp đầy”. Một câu hỏi mà nóng bỏng dư luận nhiều tháng qua được đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) đề cập là: Việc “Trịnh Xuân Thanh không thể một mình làm việc tày đình”, vậy nguyên nhân cốt lõi, trách nhiệm của Bộ thế nào đã không được Bộ trưởng Bộ Nội vụ trả lời ở hội trường. Tương tự, câu hỏi của đại biểu Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre) với Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh về dự án thép Cà Ná rằng, Bộ trưởng có dám hứa rằng sẽ từ chức trước Quốc hội nếu dự án có hệ lụy xảy ra? Cử tri cả nước đã chưa được nghe trả lời của Bộ trưởng về đề nghị này.

Nhìn thẳng thực tế, qua các buổi chất vấn, cử tri cả nước đã thấy một không khí mới của hoạt động nghị trường, tính công khai dân chủ đã được nâng cao rõ rệt, nhiều cử tri đã thấy những vấn đề bức xúc từ đời sống của mình đã được các đại biểu đề cập thiết thực, trực diện. Việc các Bộ trưởng thẳng thắn, cầu thị nhìn nhận những trách nhiệm của mình, chỉ rõ những lỗ hổng trách nhiệm còn tồn tại chính là một bước quan trọng để có những giải pháp trúng và đúng để giải quyết vấn đề. Đồng thời, nhân dân cả nước sẽ thấy rõ hơn một Chính phủ trách nhiệm và phục vụ. Ở phương diện khác, đây là kỳ họp Quốc hội đầu tiên sau khi thành lập Chính phủ nhiệm kỳ mới, nên những nội dung đề cập tại chất vấn vừa là những “đề bài” vừa là những thử thách đối với mỗi Bộ trưởng để những vị “tư lệnh” ngành thể hiện năng lực quản lý, điều hành của mình trước những trọng trách được nhân dân giao phó và mong đợi.

Văn Bắc