Đến cuối tháng 11/2016, Sóc Trăng đã thu hoạch tôm nước lợ khoảng 40.000ha, đạt sản lượng vượt trên 121.000 tấn.

Từ nay đến cuối vụ vùng nuôi tôm ven biển còn khoảng 6.500ha, ước sản lượng ít nhất 20.000 tấn, sẽ vượt kế hoạch 40.000 tấn, mức cao nhất trong vòng 15 năm qua.

Soc Trang thang lon vu tom 2016 - Anh 1

Trúng tôm thẻ ở Sóc Trăng (Ảnh: TX)

Một vụ nuôi tôm được xem thành công hơn mong đợi trước thách thức hạn - xâm nhập mặn khốc liệt hồi đầu năm.

Cách nuôi mới, giảm dịch bệnh

Tính đến nay, diện tích thả nuôi tôm nước lợ ở Sóc Trăng đã đạt hơn 53.800ha, đạt hơn 119% so với kế hoạch (45.000ha) và cao hơn 6,4% so với cùng kỳ 2015 (trong đó tôm thẻ hơn 65% - 35.400ha, tôm sú hơn 34% - 18.400ha); thu hoạch đạt sản lượng vượt 30.000 tấn so năm 2015 (90.620 tấn).

Các cơ quan chuyên ngành thủy sản nhận định, tình hình nuôi tôm thắng lợi cả 3 chỉ tiêu: diện tích, năng suất, sản lượng đều vượt so với kế hoạch, một trong những nguyên nhân là nhờ thay đổi phương thức nuôi nên giảm dịch bệnh. Từ đầu năm đến nay diện tích nuôi tôm toàn tỉnh Sóc Trăng thiệt hại chưa đến 8.000ha, chỉ chiếm 14,4% diện tích thả nuôi và giảm 7,6% so với cùng kỳ.

Bà Quách Thị Thanh Bình, Phó chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Sóc Trăng cho rằng: So với trước đây, người dân thường thả nuôi cục bộ, thả giống nuôi một lượt hết phần diện tích nuôi, diện tích ao lắng rất ít, do đó rất khó quản lý khi dịch bệnh xảy ra.

Thế nhưng vụ tôm năm nay người nuôi khi thả tôm chỉ thả một phần diện tích để thăm dò, thả xoay vòng và dành diện tích ao lắng để dự trữ nước nhiều hơn, có khi ao lắng chiếm đến 50% diện tích. Cùng lúc đó, nhiều hoạt động hỗ trợ người nuôi tôm thông qua sự nỗ lực của Chi cục Thủy sản và các dự án như ICAFIS, WWF... đã giúp người nuôi tôm nâng cao nhận thức về các vấn đề kỹ thuật, nâng cao tay nghề.

Mặt khác, sự thành công của vụ nuôi tôm năm 2016 chính là thời vụ lịch thả tôm phù hợp với điều kiện thời tiết. Mặc dù thời tiết năm 2016 được xác định là đỉnh điểm của nắng nóng, xâm nhập mặn, có thời điểm độ mặn trên các tuyến sông lên đến 32‰ vào mùa khô (tháng 3, 4 dương lịch), nhưng nhìn chung theo người dân thì thời tiết thuận mùa.

Mùa mưa đến trễ hơn các năm trước, trung tuần tháng 5 dương lịch mới bắt đầu có mưa và cường độ mưa cũng rải rác, không tập trung mưa dầm kéo dài như các năm trước.

Ngoài ra do hiện tượng El nino trong năm 2016 nên người dân chủ yếu thả giống sau khi bắt đầu vào mùa mưa (6 tháng cuối năm). Trong 6 tháng đầu năm toàn tỉnh chỉ thả khoảng 8.000ha nuôi tôm (đạt 17,8% kế hoạch), nhưng sau 6 tháng cuối năm, tính đến tháng 11 đã lên hơn 53.800ha (đạt 119,6% kế hoạch).

Tiến tới liên kết SX tôm sạch

Theo các chủ trại nuôi tôm, mô hình nuôi tôm thành công, ứng dụng kỹ thuật mới giảm thiểu rủi ro dịch bệnh được xem là bài học kinh nghiệm. Đó là nhờ tăng số lượng ao lắng, ao chứa kết hợp nuôi cá chẽm, sau đó mới lấy nguồn nước này xử lý để nuôi tôm hoặc mô hình có sử dụng cá rô phi làm đối tượng nuôi ghép, kết hợp thả mật độ thưa (30 - 50 con/m2).

Soc Trang thang lon vu tom 2016 - Anh 2

Sóc Trăng trúng vụ nuôi tôm thẻ (Ảnh: TX)

Từ thành công của các mô hình nuôi, Chi cục Thủy sản Sóc Trăng đúc kết: Những mô hình nuôi tôm thành công điển hình là do các nhà khoa học, các công ty và người dân đã phổ biến và áp dụng kỹ thuật mới như mô hình nuôi tôm 2 giai đoạn để hạn chế dịch bệnh chết sớm trên tôm của HTX Hưng Phú - Cù Lao Dung, trang trại nuôi tôm Ngân Lượng - Trần Đề; mô hình nuôi tôm kết hợp với cá rô phi, cá chẽm của Hiệp hội tôm Mỹ Thanh, doanh nghiệp Hưng Vinh Phú - Trần Đề; mô hình vi sinh ST Bacilli của Trung tâm quan trắc Tài nguyên và môi trường tỉnh Sóc Trăng - đã áp dụng thành công cho hơn 200 hộ nuôi.

Từ những thành công đó, Chi cục Thủy sản Sóc Trăng tiến tới thực hiện thí điểm một số mô hình hợp tác liên kết giữa HTX, tổ SX và DN để SX tôm sạch không sử dụng thuốc kháng sinh, đảm bảo an toàn thực phẩm. Đặc biệt kháng sinh phải được kiểm soát gắt gao và để giảm thiểu chi phí sản xuất hướng tới nuôi trồng thủy sản bền vững.

Trong năm 2016, với sự thúc đẩy hỗ trợ của các dự án như ICAFIS, WWF, Chi cục Thủy sản Sóc Trăng đã tổ chức đối thoại và ký hợp đồng liên kết tiêu thụ sản phẩm giữa Cty Vina Cleanfood với 9 HTX và một tổ hợp tác, tạo một liên kết vật tư đầu vào cho một HTX nuôi tôm trên địa bàn Sóc Trăng.

Qua đó giá thu mua tôm sạch không kháng sinh của Cty Vina Cleanfood sẽ cao hơn từ 5.000 - 7.000 đ/kg so với tôm trên thị trường. Qua ghi nhận bước đầu đã thay đổi được khâu tổ chức SX, tạo niềm tin và liên kết giữa doanh nghiệp và người dân nhằm tạo ra nguồn sản phẩm sạch, chất lượng và ổn định đáp ứng yêu cầu của thị trường thế giới và bỏ dần tập quán SX nhỏ nông hộ, manh mún như trước đây.

Trong năm 2017, Chi cục Thủy sản Sóc Trăng tiếp tục đóng vai trò đầu mối tiếp tục thúc đẩy các dự án ICAFIS, WWF… để xúc tiến hỗ trợ các liên kết vật tư đầu vào như con giống, thức ăn, men vi sinh cho các tổ hợp tác/HTX đã ký liên kết nhằm tạo một chuỗi khép kín góp phần phát triển nghề nuôi trồng thủy sản bền vững.