Theo dự báo, mùa khô năm tới, hạn, mặn sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, khốc liệt, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, sản xuất của người dân. Trước thực trạng đó, tỉnh Sóc Trăng đang thực hiện các giải pháp để chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi kịp thời thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm cuộc sống người dân.

Soc Trang chu dong ung pho han han, xam nhap man - Anh 1

Vượt qua khô hạn

Đợt hạn hán, xâm nhập mặn vừa qua đã gây thiệt hại nặng nề ở Sóc Trăng. Tổng diện tích tôm, lúa, cây ăn trái, hoa màu… bị thiệt hại tăng lên đến hơn 31 nghìn ha, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng chục nghìn hộ dân, nhiều lao động nông thôn bỏ địa phương đi làm ăn xa. Toàn tỉnh có gần 210 nghìn hộ dân nằm trong vùng bị ảnh hưởng của đợt hạn, mặn, nhiều khu vực, cụm dân cư thiếu nước sinh hoạt trầm trọng, trong đó có khoảng 12.400 hộ cần được hỗ trợ khẩn cấp. Không chỉ gây thiệt hại trước mắt, hạn, mặn còn để lại hậu quả lâu dài đến đời sống, sản xuất của người dân. Mặc dù đợt thiên tai đã qua nhưng nhiều cánh đồng lúa, mía giảm năng suất, nhiều vườn cây ăn trái nhiễm mặn xác xơ. Đi đến đâu cũng nghe bà con nông dân than thở: “Chưa từng thấy năm nào hạn hán, xâm nhập mặn hoành hành dữ dội như năm qua”, “lúa thóc chết khô hết”, “vụ mùa năm rồi trắng tay”…

Để khắc phục thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn ở Sóc Trăng, tỉnh đã chi hơn 40 tỷ đồng để hỗ trợ nông dân khôi phục sản xuất; đồng thời khẩn trương thực hiện nhiều biện pháp phòng chống xâm nhập mặn như: sửa chữa cống bọng, nạo vét hơn 1.290 km kênh mương, triển khai xây dựng nhiều công trình phòng chống hạn, mặn… Ngành nông nghiệp còn kéo hơn 25 nghìn mét đường ống nước, đồng thời phối hợp với các cơ quan, đơn vị mở nhiều điểm cấp nước công cộng miễn phí, chở nước sạch đến tận nơi cho người dân ở các vùng khô hạn, hỗ trợ hàng nghìn can nhựa, bồn chứa nước, hộp thuốc khử trùng cho bà con sử dụng…

Chủ động thích ứng

Theo dự báo, thời gian tới, hạn, mặn có thể tiếp tục diễn ra gay gắt, gây thiệt hại lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất, đời sống người dân cho nên tỉnh Sóc Trăng đã và đang khẩn trương chủ động ứng phó với mục tiêu phòng chống hiệu quả hơn, thích ứng ngày càng cao với biến đổi khí hậu. Tỉnh tập trung rà soát, đánh giá lại hiện trạng sản xuất, tình hình khô hạn, xâm nhập mặn từng nơi, từ đó làm cơ sở quy hoạch lại sản xuất cho phù hợp với điều kiện trước mắt và lâu dài, trong đó chú ý đến điều kiện, lợi thế của từng vùng ngọt, mặn, lợ. Để làm được điều này, Sóc Trăng tập trung phát triển sản xuất các sản phẩm chủ lực có lợi thế cạnh tranh, đạt hiệu quả cao của địa phương như: trồng lúa đặc sản, nuôi tôm nước lợ, nuôi bò… Đối với các vùng trồng lúa bị mặn xâm nhập thường xuyên, tỉnh đang khẩn trương nghiên cứu, trồng các giống lúa chịu mặn, ngắn ngày; rà soát, quy hoạch chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp như trồng cây ăn quả, phát triển chăn nuôi, trồng thử nghiệm, nhân rộng mô hình các loại cây có gốc ghép chịu mặn; tập trung vận động bà con nông dân không làm lúa vụ xuân - hè (lúa vụ 3), hướng dẫn xuống giống sớm vụ lúa đông - xuân để né hạn, mặn. Những vùng thiếu nước ngọt trầm trọng lúc cao điểm mùa khô thì đưa trạm bơm di động vào hoạt động để giải hạn. Tiếp tục khẩn trương nạo vét kênh mương; sửa sang cống bọng; đẩy mạnh gia cố, xây dựng các công trình ngăn mặn, trữ ngọt phục vụ sản xuất. Ngành nông nghiệp còn theo dõi sát diễn biến của hạn, mặn nhằm thường xuyên dự báo, cảnh báo người dân để bà con kịp thời ứng phó, chủ động trong sản xuất…

Để giải quyết nhu cầu bức xúc thiếu nước sinh hoạt của người dân, Sóc Trăng tiếp tục xây dựng mới công trình cấp nước tập trung, mở rộng mạng cấp nước, huy động mọi nguồn lực để kéo 400 km đường ống dẫn nước sinh hoạt phục vụ cho 14.500 hộ dân ở các vùng hạn, mặn; hỗ trợ kết nối đồng hồ nước, dự kiến hỗ trợ hàng chục nghìn máy lọc nước cho dân sử dụng… Sóc Trăng quyết tâm xóa tất cả 15 điểm khan hiếm nước ngọt trong tỉnh, không để người dân thiếu nước sinh hoạt vào mùa khô năm tới.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Sóc Trăng Lương Minh Quyết cho biết: Để thích ứng tốt với hạn, mặn, ngoài việc khẩn trương thực hiện các giải pháp công trình và phi công trình, Sóc Trăng đã xin chủ trương T.Ư cho phép tỉnh chuyển đổi một phần diện tích đất lúa (từ 3% đến 5%) làm ao trữ nước ngọt để cứu lúa khẩn cấp khi khô hạn kéo dài. Nếu được T.Ư cho phép thực hiện sớm thì công tác phòng chống hạn, mặn của tỉnh càng đạt hiệu quả cao hơn. Đồng thời, ngành nông nghiệp Sóc Trăng còn đề ra phương châm hoạt động là “gần dân, sát cơ sở, lắng nghe hơi thở của đất”.

Để giúp người dân vượt qua hạn, mặn, tăng thu nhập, vươn lên phát triển bền vững, Bí thư Tỉnh ủy Sóc Trăng Nguyễn Văn Thể cho biết, Tỉnh ủy quyết liệt chỉ đạo thúc đẩy phát triển ổn định các hợp tác xã, đưa các nhà máy về vùng nông thôn để tạo ra nhiều công ăn việc làm; thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp trong điều kiện thích ứng với biến đổi khí hậu đạt hiệu quả cao, trong đó tập trung thay đổi lịch thời vụ, tìm những loại giống cây trồng, vật nuôi có khả năng thích ứng với hạn, mặn cao, tiếp tục quy hoạch lại các vùng nuôi thủy sản cho phù hợp từng vùng ngọt, mặn, lợ…