Năm 2015, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) đứng thứ tư trong bảng xếp hạng các bệnh gây tử vong Việt Nam. Đến năm 2016, số người tử vong do COPD tăng liên tục và đã đứng thứ ba trong bảng xếp hạng sau các bệnh lý về tai biến mạch máu não.

Đó là thông tin được PGS-TS-BS Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP.HCM, cho biết tại buổi phát động chương trình hành động hưởng ứng ngày Phổi tắc nghẽn mãn tính do Hội Hô hấp TP.HCM cùng VPĐD GSK Pte Ltd tại TP.HCM tổ chức ngày 15-11.

Theo BS Ngọc, COPD xếp hạng ba trong các nguyên nhân gây tử vong và là một trong 10 căn bệnh không thể chữa khỏi trên toàn cầu. Ước tính có khoảng 329 triệu người mắc COPD trên toàn thế giới và con số này còn tiếp tục gia tăng trong những thập niên tới do tăng tiếp xúc các yếu tố nguy cơ COPD và tình trạng già đi của dân số.

Tại Việt Nam, tỉ lệ COPD trong cộng đồng dân cư từ 40 tuổi trở lên là 4,2% trong đó nam là 7,1% và nữ là 1,9%. Trong năm 2016, bệnh nhân tử vong do COPD ở nước ta đã đứng thứ ba trong bảng xếp hạng sau các bệnh lý về tai biến mạch máu não và vượt lên cả số người chết do ung thư.

So nguoi chet do COPD vuot qua so nguoi chet do ung thu - Anh 1

Thuốc lá được xem là yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến COPD. Ảnh minh họa

Hiện nay, bệnh nhân COPD thường chiếm 25% số giường trong các khoa hô hấp và trong phòng chăm sóc tích cực lúc nào cũng có bệnh nhân COPD thở máy. COPD đang trở thành gánh nặng to lớn cho kinh tế Việt Nam, từ chi phí điều trị trực tiếp như tiền thuốc, xét nghiệm và các chi phí gián tiếp như phải nghỉ việc do giảm năng suất lao động, bỏ học, bỏ việc giữa chừng để dành thời gian điều trị.

Tuy không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng người mắc COPD có thể sinh hoạt bình thường hoặc tương đối bình thường nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Nhưng trên thực tế, phần lớn số bệnh nhân COPD phát hiện là ở giai đoạn nặng hoặc rất nặng do biểu hiện bệnh ban đầu khá tương đồng với các bệnh hô hấp khác.

"Gánh nặng chi phí điều trị cũng là nguyên nhân thường khiến bệnh nhân nản lòng và bỏ dở điều trị. Đứng trước thách thức to lớn ấy, ngoài việc đầu tư phát triển, đảm bảo tính sẵn có của các phương pháp chẩn đoán và điều trị COPD ngay tại tuyến cơ sở, ngành y tế cần phải đẩy mạnh truyền thông giáo dục nhận thức người dân về COPD cũng như thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao kiến thức chuyên môn cho đội ngũ y bác sĩ” - PGS-TS-BS Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP.HCM, cho biết.

Yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến COPD được các nhà nghiên cứu đưa ra là do hút thuốc lá. Không những người hút trực tiếp mà người hít phải khói thuốc cũng dễ mắc phải những bệnh lý này, nhất là phụ nữ nhạy cảm với khói thuốc. Ngoài ra, các yếu tố về môi trường, khói bếp, chất độc hại trong môi trường cũng là yếu tố trực tiếp gây ra COPD tại Việt Nam.

Dấu hiệu nhận biết COPD

ThS-BS Nguyễn Như Vinh - Chuyên khoa Hô hấp, Bệnh viện ĐH Y Dược TP.HCM cho rằng để tránh nhầm lẫn với các bệnh hô hấp khác. Bệnh nhân khi có đủ năm yếu tố sau đây: Người có độ tuổi trên 40, thường xuyên tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ như hút thuốc, khói bếp, ô nhiễm không khí bên ngoài, làm việc với môi trường thường xuyên có chất độc hại... ho kéo dài, khạc đàm, khó thở. Thì nên đến gặp nhân viên y tế để được tư vấn đo khí xem có tắc nghẽn đường thở hay không.