Ngày 29/11, tại TP. Hồ Chí Minh, TANDTC tổ chức Hội nghị “Sơ kết công tác 6 tháng hoạt động của Tòa Gia đình và Người chưa thành niên” (GĐ&NCTN) TAND TP. Hồ Chí Minh.

Đến dự và chỉ đạo hội nghị có bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Chánh án TANDTC. Ông Trần Văn Độ, nguyên Phó Chánh án TANDTC; ông Nguyễn Thanh Tùng, Vụ trưởng Vụ công tác phía Nam, TANDTC; bà Ung Thị Xuân Hương, Chánh án TAND TP. Hồ Chí Minh cùng đại diện nhiều ban, ngành Trung ương tham dự hội nghị. Đặc biệt, hội nghị có sự tham dự của đại diện Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp quốc tại Việt Nam.

Ngày 30/3/2016, Chánh án TANDTC ban hành quyết định thành lập Tòa GĐ&NCTN TAND TP. Hồ Chí Minh. Đây là Tòa GĐ&NCTN đầu tiên trên cả nước với thẩm quyền xét xử các vụ án hôn nhân và gia đình , các vụ án dân sự, hình sự liên quan đến người chưa thành niên.

Theo báo cáo sơ kết, từ ngày 4/4/2016 đến ngày 31/10/2016, Tòa GĐ&NCTN được phân công giải quyết 551 vụ, việc hình sự và hôn nhân gia đình theo thẩm quyền. Trong đó, đã giải quyết 381 vụ, đạt tỷ lệ giải quyết 69,15%, những vụ việc chưa giải quyết phần lớn là các vụ mới thụ lý đang trong thời hạn giải quyết.

So ket cong tac 6 thang Toa Gia dinh va Nguoi chua thanh nien - Anh 1

Toàn cảnh Hội nghị

Về án hình sự, có 95 vụ án với 152 bị cáo, trong đó có 54 vụ sơ thẩm và 41 vụ phúc thẩm. Tòa GĐ&NCTN đã giải quyết 74 vụ án, đạt tỷ lệ giải quyết 77,89%. Về đường lối xét xử, lãnh đạo TAND hai cấp TP. Hồ Chí Minh luôn đảm bảo việc xử lý người chưa thành niên phạm tội chủ yếu nhằm mục đích giáo dục , giúp đỡ họ sửa chữa lỗi lầm, phát triển lành mạnh, ưu tiên cải tạo tại cộng đồng, trở thành công dân có ích cho xã hội. Cụ thể, trong 11 bị cáo, phần lớn hình phạt được áp dụng là án treo.

Về thực hiện các thủ tục tố tụng, Tòa GĐ&NCTN luôn đảm bảo quyền có người bào chữa, bảo đảm nguyên tắc “bảo mật thông tin” liên quan đến người chưa thành niên trong quá trình giải quyết vụ án. Về hình thức, phòng xử án không có vành móng ngựa, bị cáo được tiếp xúc với người thân, người bào chữa… Bảo đảm phiên tòa thân thiện, gần gũi, để bị cáo có tâm lý ổn định, an tâm tham gia phiên tòa.

Về án hôn nhân và gia đình, Tòa GĐ&NCTN đã giải quyết 307/456 vụ việc, đạt tỷ lệ 67,32%. Về đường lối xét xử là bảo vệ truyền thống gia đình Việt Nam phát triển toàn diện, bảo đảm lợi ích hợp pháp, quyền lợi mọi mặt của con chưa thành niên. Về tố tụng, đảm bảo trẻ từ 7 tuổi trở lên đều được xem xét nguyện vọng một cách khách quan tại phòng trẻ em nhằm đảm bảo cho trẻ ổn định tâm lý, tự tin trình bày đúng ý chí nguyện vọng của mình.

Bà Ung Thị Xuân Hương, Chánh án TAND TP. Hồ Chí Minh nhận định: Mặc dù còn tồn tại nhiều khó khăn như lực lượng Thẩm phán chưa được tập huấn chuyên sâu về tâm lý học, đặc biệt là tâm lý trẻ em; việc thành lập Hội đồng tư vấn giải quyết các vấn đề GĐ&NCTN chưa được thực hiện (vì chưa có quy chế phối hợp giữa Tòa án và các cơ quan, tổ chức chính trị xã hội liên quan…); cơ sở vật chất còn khó khăn nhưng qua 6 tháng hoạt động, Tòa GĐ&NCTN đã đạt được nhiều kết quả trong công tác chuyên môn.

Chánh án Ung Thị Xuân Hương kiến nghị TANDTC tổ chức các khóa đào tạo bổ sung kiến thức chuyên sâu về hôn nhân gia đình, về tâm lý trẻ em và khoa học giáo dục đối với người chưa thành niên, tập huấn kỹ năng, kinh nghiệm công tác cho cán bộ, công chức của Tòa GĐ&NCTN; kiến nghị TANDTC phối hợp với các cơ quan tổ chức để tổ chức cho đại diện Tòa GĐ&NCTN tham quan mô hình Tòa GĐ&NCTN trên thế giới nhằm học tập kinh nghiệm kỹ năng giải quyết vụ việc. Ngoài ra, cần phối hợp với các cơ quan nhanh chóng thành lập Hội đồng tư vấn các vấn đề liên quan đến GĐ&NCTN và ban hành đầy đủ quy chế hoạt động…

Tại Hội nghị, nhiều đại biểu cũng phát biểu đóng góp các ý kiến xây dựng hoàn thiện hoạt động của Tòa GĐ&NCTN.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Phó Chánh án TANDTC Nguyễn Thúy Hiền đánh giá cao những kết quả tích cực bước đầu của Tòa GĐ&NCTN. Việc ra đời Tòa GĐ&NCTN trong tổ chức bộ máy TAND trong giai đoạn hiện nay là dấu ấn quan trọng trong tiến trình cải cách tư pháp ; là bước đi cụ thể nhằm triển khai có hiệu quả các chủ trương, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước về bảo vệ, phát triển gia đình; bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em nói chung và xử lý người chưa thành niên vi phạm pháp luật nói riêng.

Phó Chánh án TANDTC Nguyễn Thúy Hiền ghi nhận những ý kiến đóng góp của các đại biểu và nhận định việc đánh giá hiệu quả hoạt động, tổng hợp kinh nghiệm xét xử là vô cùng quan trọng để xây dựng mô hình Tòa GĐ&NCTN mẫu cho cả nước trong thời gian sắp tới.

An Dương­­