Những ngày này người dân các tỉnh ĐBSCL tập trung sản xuất nhiều sản phẩm nông sản phục vụ thị trường Tết Đinh Dậu 2017. Các làng nghề làm bánh mứt, tôm khô, lạp xưởng đã và đang vào vụ; trong khi nhà vườn lo chăm sóc hoa kiểng, trái cây… để bán tết. Dù không khí sản xuất khẩn trương nhưng nỗi lo thời tiết thất thường khiến nhiều mặt hàng nông sản bị ảnh hưởng.

Khổ vì thời tiết

Nhiều năm qua, quýt hồng Lai Vung (Đồng Tháp) được xem là một trong những loại trái cây không thể thiếu trong ngày tết. Ưu điểm của quýt hồng là trái to, màu da vàng óng rất đẹp, vị ngọt và thu hoạch ngay dịp tết, do đó rất được thị trường ưa chuộng. Ông Lưu Văn Tín, ngụ xã Long Hậu, huyện Lai Vung, cho biết: “Loại trái cây này mỗi năm chỉ có duy nhất vụ tết. Thế nhưng năm nay do thời tiết không thuận lợi nên sản lượng quýt hồng vụ giảm mạnh. Điển hình như khu vườn quýt 5 công của gia đình tôi, năm ngoái thu hoạch hơn 60 tấn trái, nhưng vụ này giỏi lắm chỉ khoảng 40 tấn”. Ông Nguyễn Văn Vũ, nhà vườn trồng quýt lâu năm ở xã Long Hậu, thở dài: “Đợt hạn hán gay gắt hồi đầu năm đã khiến hàng loạt vườn quýt hồng bị rụng bông, không đậu trái. Sau đó, nhà vườn đã xử lý nhiều biện pháp hồi phục nhưng hiệu quả mang lại không như ý. Ước tính sản lượng trái giảm từ 20% - 30% so các năm trước”.

Nhiều hộ tại các vùng trồng xoài ở Tiền Giang, Hậu Giang, Đồng Tháp… cũng kêu than về tình trạng mất mùa trầm trọng. Ông Nguyễn Văn Thực, ở xã Hòa Hưng, huyện Cái Bè (Tiền Giang), rầu rĩ: “Mùa tết năm ngoái, 5 công xoài cát Hòa Lộc của tôi thu hoạch được 40 tấn, bán giá 80.000 đồng/kg, dư tiền vui tết. Nhưng vụ tết này có nguy cơ trắng tay bởi ước đoán chỉ thu được 4 tấn trái. Nguyên nhân do thời tiết bất lợi khiến xoài không thụ phấn, nhiều bệnh… dẫn tới mất mùa trầm trọng”. Nhiều hộ trồng xoài ở ĐBSCL cũng nhìn nhận là chưa bao giờ xoài tết thất bát như năm nay. Hộ nào có kinh nghiệm và vốn đầu tư còn cứu vớt được chút ít, còn những hộ thiếu vốn, xem như chẳng được gì. Dự báo, xoài tết ở ĐBSCL giảm từ 60% -70% về sản lượng so với mọi năm.

Trong khi đó, những hộ trồng hoa tết ở Đồng Tháp, Bến Tre… dù đang tất bật vào vụ nhưng luôn phập phồng cũng vì thời tiết. Theo Phòng NN-PTNT huyện Chợ Lách (Bến Tre), đợt hạn - mặn vừa qua ập tới bất ngờ khiến nhà vườn trở tay không kịp. Hậu quả là 3.000ha hoa kiểng, cây giống và cây ăn trái bị chết, gây thiệt hại hơn 100 tỷ đồng. Hiện nay, người dân dồn sức khôi phục và trồng mới nhiều loại hoa phục vụ thị trường tết. Tuy nhiên, mưa liên tục những ngày qua dễ làm cây bị ngập úng, hư rể, khó phát triển…

Không dám ký trước hợp đồng

Hiện tại các nhà vườn và cơ sở sản xuất hàng tết được nhiều doanh nghiệp, đơn vị đặt hàng trước, nhưng không ai dám ký hợp đồng do lo ngại không đủ sản phẩm để giao. Đây là nghịch lý chưa từng xảy ra.

Se thieu hang tet vi… thoi tiet - Anh 1

Sản lượng quýt hồng ở Đồng Tháp dự báo giảm do thời tiết.

Ông Dương Tiến Hải, chủ cơ sở sản xuất cá khô Tiến Hải, ở huyện Duyên Hải (Trà Vinh), thừa nhận: “Năm nào cơ sở cũng sản xuất vài tấn khô đặc sản các loại cung ứng cho thị trường tết. Tuy nhiên, thời điểm này cơ sở chưa dám nhận đơn hàng, dù có rất nhiều đối tác đặt hàng trước”. Ông Hải than rằng, tôm khô đặc sản của Trà Vinh được chế biến từ tôm đất tự nhiên, nhưng nguồn nguyên liệu này bây giờ vô cùng hiếm. Do đó, tết này số lượng tôm khô đặc sản sẽ không nhiều. Bên cạnh đó, giá cá dứa và cá khoai (loại tươi để chế biến khô) đều tăng từ 20% - 30% về giá nhưng sản lượng giảm đáng kể, gây khó khăn cho khâu chế biến khô phục vụ tết. Lãnh đạo HTX Xoài cát Hòa Lộc (huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang) cho hay, nhiều đối tác ở TPHCM, Hà Nội, miền Trung… liên lạc đặt mua gần cả chục tấn xoài cát Hòa Lộc vào dịp tết với giá 100.000 - 120.000 đồng/kg. Dù giá khá hấp dẫn nhưng HTX đành “chào thua” chẳng dám hợp đồng trước với ai bởi trong tay không có nguồn hàng. Ông Đoàn Thanh Hiền, ở HTX Xoài Mỹ Xương, huyện Cao Lãnh (Đồng Tháp), luyến tiếc: “Giá xoài cát chu hiện nay khoảng 25.000 đồng/kg, xoài cát Hòa Lộc từ 70.000 - 80.000 đồng/kg… Mấy ngày qua, khách xa gần tìm tới đặt hàng với giá cao hơn hiện tại từ 20% - 30%, nhưng HTX chỉ hứa “tới tết rồi tính”, chứ không dám nhận tiền trước của khách”. Câu lạc bộ Khuyến nông Phú Trí A, xã Phú Tân, huyện Châu Thành (Hậu Giang) cho biết, đợt hạn mặn vừa qua cũng làm nhiều vườn bưởi hồ lô bị ảnh hưởng nặng, do đó lượng bưởi hồ lô và các sản phẩm bưởi tạo hình khác (được xem là hàng độc của Hậu Giang) trong dịp tết tới sẽ giảm nhiều, vì thế giá cả chưa định liệu được.

Theo tiến sĩ Bùi Thanh Liêm, Trưởng phòng NN-PTNT huyện Chợ Lách, khảo sát mới đây cho thấy sản lượng hoa kiểng trong huyện phục vụ thị trường tết 2017 khoảng 7-8 triệu sản phẩm các loại, có giảm so năm rồi. Ngành nông nghiệp đang theo dõi chặt diễn biến thời tiết để kịp thời hỗ trợ người trồng hoa kiểng, tránh bị thiệt hại…

NGUYỄN THANH