Nếu DN sản xuất sản phẩm bị lỗi do dây chuyền công nghệ thì nên tự chịu trách nhiệm để ý thức không được tái diễn.

Tiếp tay cho doanh nghiệp làm sai?

Sau khi phát hiện lỗi trong quá trình sản xuất các sản phẩm Galaxy Note 7, Samsung đã quyết định thu hồi lại toàn bộ sản phẩm này trên thị trường, trong đó tại Việt Nam.

Chính vì thế, Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên (SEVT) đã có văn bản gửi Tổng cục Hải quan xem xét các cơ chế ưu đãi trong việc đổi trả sản phẩm Galaxy Note 7, để hãng được miễn thuế xuất nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng.

Theo đề xuất của SEVT, việc đổi trả Note 7 có thể áp dụng theo hình thức tạm nhập – tái xuất và tạm xuất – tái nhập đối với chi nhánh khi thực hiện các thủ tục cần thiết.

Trước đề xuất trên, trao đổi với Đất Việt, ngày 5/10, GS.TS Đặng Đình Đào - Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế, Đại học Kinh tế quốc dân cho biết: "Theo tôi, phải dựa vào hệ thống pháp luật VN hiện nay, để xử lý những trường hợp như Samsung.

Thế nhưng, việc Samsung làm sản phẩm bị lỗi, rồi phải thu hồi cũng giống như các hãng xe ô tô thu hồi hàng triệu chiếc xe bị lỗi, nhưng thiệt hại này bản thân DN phải chịu, do làm không đảm bảo chất lượng.

Không thể gặp lỗi, phải thu hồi rồi xin nhà nước miễn giảm thuế, cho ưu đãi, theo quan điểm của tôi là không được.

Samsung Viet Nam xin mien thue: Qua nuong chieu doanh nghiep FDI - Anh 1

Có nên chấp nhận đề xuất ưu đãi của Samsung?

Bởi vì bản thân các doanh nghiệp FDI như Samsung vốn cũng được nhận ưu đãi lớn của nhà nước, nên sản xuất mắc lỗi sản phẩm do dây chuyền công nghệ thì phải tự chịu phí tổn, tự chịu trách nhiệm, để tự ý thức không được để tái diễn làm tổn hại lợi ích doanh nghiệp.

Hơn nữa, việc làm này sẽ tạo tiền lệ không hay cho các DN, nhà nước cũng nên công bằng, cái gì cũng nên có giới hạn".

Bên cạnh đó, theo ông Đào, Nhà nước, cũng như Luật quy định không phải chạy theo doanh nghiệp.

Ví dụ: các hãng ô tô như Toyota, bán tại thị trường Mỹ hàng triệu chiếc, vừa qua cũng phải thu hồi vì có lỗi về túi khí, thử hỏi chính phủ họ có ưu đãi, có giảm thuế hay không, chắc chắn là không.

Cũng như một hãng xe của Đức làm lỗi hệ thống xử lý khí thải, hàng triệu chiếc cũng phải thu hồi xử lý ở thị trường Mỹ, nhưng không có chuyện xin giảm thuế, mà hãng tự chịu trách nhiệm.

"Lỗi do DN, nếu Nhà nước, Tổng cục hải quan đồng ý là không hợp lý, mặc nhiên tiếp tay để DN làm sai, làm lỗi các sản phẩm. Trong khi, hiện nay vấn đề quan trọng là cần sản phẩm ngày càng chất lượng hơn, tốt hơn.

Đặc biệt, với các hoạt động xuất khẩu đạt 30 tỷ USD của Samsung, phần giá trị gia tăng mang lại cho VN thực tế không lớn. Bởi, không chỉ Samsung mà các sản phẩm liên danh VN với nước ngoài, chủ yếu là lắp ráp các linh kiện, gia công.

Đừng vì ưu ái cho các doanh nghiệp FDI, đừng trải thảm ưu đãi mà không kiểm soát được, cũng không nên nghĩ rằng cứ phải thông thoáng chính sách thì nhà đầu tư mới vào.

Ở VN cũng chưa có tiền lệ nào giống như sự việc lần này, nhưng nếu có xử lý thì cũng chỉ có ngân sách nhà nước, mà ngân sách không là tiền của dân thì của ai", ông Đào nói rõ.

Quy trình logictisc ngược?

Mặt khác, theo vị chuyên gia trên, cũng tùy theo từng trường hợp mới áp dụng được hình thức tạm xuất - tái nhập, tạm nhập - tái xuất, ở đây đã có quy định rõ ràng của nhà nước về từng trường hợp, Samsung không trong trường hợp này.

Về việc kiểm soát, ông Đào nhấn mạnh: "Đối với mặt hàng điện tử rất khó kiểm soát lỗi, vì liên quan đến tiêu chuẩn kỹ thuật của từng lô hàng, cái này thuộc về kỹ thuật, nghiệp vụ, giao nhận của cán bộ hải quan.

Hiện nay vẫn có chuyện, đề trong đơn hàng là một loại, nhưng thực tế nhập về lại là một loại khác, muốn biết thì phải kiểm tra, giám sát chặt chẽ, thật khách quan.

Đối với những trường hợp hàng hóa hay bị lỗi, phải kiểm tra toàn bộ, nhưng với linh kiện điện tử hàng nghìn chủng loại rất khó trong khâu này. Chỉ có thể kiểm tra qua số seri, mã số lô hàng. Đây chính là quy trình logictisc ngược, thu hồi và trả lại thì phải xử lý.

Ba yếu tố cần có

Trước vấn đề trên, trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Văn Nam - Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu thương mại cho biết: "Việc này phụ thuộc vào 3 yếu tố: thứ nhất, Luật có cho phép việc đó hay không, máy móc hỏng thu hồi rồi hoàn trả cho khách hàng.

Thứ hai, phải xem vị thế của DN này làm ăn ở thị trường VN có đáng tin cậy hay không, đóng góp ra sao cho sự phát triển của kinh tế đất nước.

Thứ ba, lô hàng họ đã bán nhiều hay ít, thu hồi ở thị trường nào, bao nhiêu máy, bao nhiêu tiền, nhập về mã số bao nhiêu".

Châu An