Còn gần một tháng nữa năm học mới sẽ chính thức bắt đầu, nhưng trước đó vài tháng, thị trường sách giáo khoa, sách tham khảo và các loại đồ dùng học tập đã bắt đầu sôi động.

Chỉ trong một tuần qua, lực lượng chức năng đã ra quân trấn áp, nhiều cơ sở in lậu đã bị xử lý.

Lợi lớn nên vẫn làm liều

Câu chuyện in lậu sách không mới, nó giống như làn sóng ngầm, len lỏi âm thầm trong lòng xã hội từ nhiều năm qua chưa bao giờ dứt. Mặc cho tác giả, nhà xuất bản (NXB), doanh nghiệp làm ăn chân chính ra sức kêu cứu, song sách lậu, sách giả vẫn tồn tại. Liên tiếp trong thời gian qua, Đội QLTT số 14, Chi Cục QLTT Hà Nội đã liên tục phát hiện nhiều cơ sở in ấn sách lậu trên địa bàn Hà Nội, thu giữ hàng chục tấn sách giáo khoa các loại, trị giá nhiều tỷ đồng. Điều đáng nói là tình trạng in lậu sách đang khá phổ biến với các thủ đoạn ngày càng tinh vi, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, NXB, bạn đọc và các doanh nghiệp làm ăn chân chính. Chưa có con số thống kê cụ thể về mức thiệt hại được chính thức đưa ra từ những cơ quan hữu trách, nhưng theo ước tính của giới kinh doanh sách thì con số thiệt hại do sách lậu gây ra mỗi năm phải lên đến nhiều tỷ đồng.

Trước đây, việc in lậu sách chỉ dừng lại ở những đầu sách mới, sách bán chạy thì hiện nay ngay cả giáo trình, sách giáo khoa, sách tham khảo, sách tiếng Anh... cũng bị in lậu, in giả một cách trắng trợn. Các lỗi thường gặp phải của các nhà in sách lậu là không xuất trình được hợp đồng, in với số lượng lớn vượt quá giấy phép, không vào sổ in theo quy định... Để góp phần đẩy lùi vấn nạn này, cơ quan quản lý nhà nước cũng lập nhiều tổ, đội kiểm tra liên ngành, song kết quả chưa được như mong đợi. Vì thế nhiều đơn vị, NXB vẫn loay hoay tìm cách đối phó với sách lậu theo kiểu “sống chung với lũ”.

Sach lau dau nam hoc lai nong - Anh 1

Trong 1 tuần qua, lực lượng chức năng đã liên tiếp kiểm tra phát hiện nhiều cơ sở in lậu, đáng nói có những cơ sở vi phạm nhiều lần. Trong ảnh là Công ty In Tràng An và Nhà in Khoa học Công nghệ mới, trong khu công nghiệp vừa và nhỏ Từ Liêm vi phạm quy định về in ấn, bị thu giữ số lượng lớn sách giáo khoa in lậu.

Sach lau dau nam hoc lai nong - Anh 2

U xơ tử cung - Một trong những nguyên nhân gây khó đậu thai, hiếm muộn

Sach lau dau nam hoc lai nong - Anh 3

Phát hiện thảo dược "Đặc trị" Đờm Ho, Khó thở, Hen suyễn, COPD lâu năm

Ông Vũ Bá Khánh, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Phát triển giáo dục Hà Nội, thuộc NXB Giáo dục Việt Nam cho rằng: Giải pháp chống in lậu hữu hiệu nhất của NXB là sử dụng tem chống giả. Rất nhiều vụ làm sách giả của NXB Giáo dục Việt Nam được phát hiện trên thị trường nhờ tem chống giả này. Tuy nhiên, tem chống giả vẫn bị làm giả. Bởi thực tế, người tiêu dùng rất khó có thể phân biệt đâu là sách thật, sách giả dù có tem chống giả. Việc làm này ảnh hưởng đến uy tín của các NXB, thậm chí ảnh hưởng đến các mối quan hệ hợp tác quốc tế, nhất là các sách tiếng Anh, sách có bản quyền của đối tác.

Cũng theo ông Khánh, để chặn tình trạng bán sách lậu, các cơ quan chức năng cần làm chặt chẽ từ cấp phép in ấn, đến kiểm tra, phát hành. Đồng thời, đưa ra nhiều hình thức xử phạt nghiêm minh, thậm chí có thể truy cứu hình sự. Bên cạnh đó, chính độc giả, những người mua cũng nên tẩy chay sách lậu bằng cách tìm mua sách ở những nhà sách, hiệu sách có uy tín.

Người tiêu dùng thiệt đơn, hại kép

Việc in ấn, gia công, kinh doanh sách lậu, sách kém chất lượng không chỉ gây thiệt hại cho NXB mà còn gây tổn hại sức khỏe cho người tiêu dùng nếu sử dụng sách lậu kém chất lượng, hình ảnh không rõ ràng, chữ nhòe mờ, có nhiều sai sót về kiến thức, ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh.

Trao đổi với báo chí, ông Lê Văn Sơn, Đội Quản lý thị trường số 14 cho rằng: Việc in lậu là một thực trạng nhức nhối, đáng báo động. Trong thời gian qua, lực lượng chống in lậu trong và ngoài ngành giáo dục đã vào cuộc, phát hiện và bắt giữ nhiều vụ việc. Với khung hình phạt tối đa không quá 30 triệu đồng là quá nhẹ. Trong khi đó có thể kiếm lợi bất chính hàng tỷ đồng mỗi năm, sẵn sàng nộp phạt xong lại hoạt động với quy mô lớn hơn, với kinh nghiệm đối phó và các thủ đoạn tinh vi hơn, đặc biệt có đơn vị tái phạm nhiều lần.

Về việc này, ông Nguyễn Trọng Khánh, Phó Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cho rằng, công tác phối hợp chống in lậu giữa các ngành có nơi còn chưa thường xuyên, thiếu kịp thời, việc phối hợp giữa các địa phương trong công tác này còn ít diễn ra, chưa phối hợp tốt để xử lý kiên quyết những trường hợp vi phạm pháp luật về hoạt động in. Nói về tác hại của sách lậu, ông Khánh cho rằng: Người mua sách giả bị thiệt hại vì chất lượng của giấy, của chữ, của nội dung. Nhiều khi mất trang, lắp nhầm tay sách, râu ông nọ cắm cằm bà kia. Những cuốn sách lậu sẽ không thể tồn tại lâu theo thời gian, vì chất lượng của sách không đảm bảo. Nếu sách lậu, sách giả lan tràn, bạn đọc sẽ chỉ được đọc những cuốn sách đầy lỗi. Người đọc sẽ ngấm dần những tư tưởng của những cuốn sách kém, thiếu tính giáo dục và sẽ không thể không ảnh hưởng đến đạo đức của xã hội.

Hy vọng rằng, cùng với sự tăng cường kết nối của các cơ quan chức năng thì việc các đơn vị làm sách, các NXB cùng chung tay góp sức đấu tranh tạo ra một môi trường lành mạnh, không có đất cho sách lậu hoành hành.

Bài, ảnh: Trần Lâm