(Cadn.com.vn) - Ở thôn Tà Lâu, xã Ba (Đông Giang - Quảng Nam) có một phụ nữ Cơ Tu tên là Alăng Thị Nhá (58 tuổi) là nghệ nhân chơi đàn h'jưl (có nơi gọi là jưng) rất điêu luyện cũng như hát rất hay các bài hát dân ca của người Cơ Tu. Bà Alăng Thị Nhá cho biết: "Đây là một loại nhạc cụ của đồng bào Cơ Tu ở Trường Sơn, gần biên giới Việt Lào. Về hình thức nó giống cây đàn "măng đô lin" của người Kinh, nhưng nhỏ hơn. Đàn h'jưl có nhiều loại: 2 dây, 4 dây, 6 dây, 8 dây. Người chơi đàn vừa dùng ngón tay trỏ của bàn tay phải khảy dây đàn đồng thời bàn tay trái nắm cần đàn bấm các nốt, luyến láy âm thanh để tiếng đàn phát ra mang âm hưởng các điệu dân ca réo rắt trong gió ngàn Trường Sơn hoang dã...".

(Cadn.com.vn) - Ở thôn Tà Lâu, xã Ba (Đông Giang - Quảng Nam) có một phụ nữ Cơ Tu tên là Alăng Thị Nhá (58 tuổi) là nghệ nhân chơi đàn h'jưl (có nơi gọi là jưng) rất điêu luyện cũng như hát rất hay các bài hát dân ca của người Cơ Tu. Bà Alăng Thị Nhá cho biết: "Đây là một loại nhạc cụ của đồng bào Cơ Tu ở Trường Sơn, gần biên giới Việt Lào. Về hình thức nó giống cây đàn "măng đô lin" của người Kinh, nhưng nhỏ hơn. Đàn h'jưl có nhiều loại: 2 dây, 4 dây, 6 dây, 8 dây. Người chơi đàn vừa dùng ngón tay trỏ của bàn tay phải khảy dây đàn đồng thời bàn tay trái nắm cần đàn bấm các nốt, luyến láy âm thanh để tiếng đàn phát ra mang âm hưởng các điệu dân ca réo rắt trong gió ngàn Trường Sơn hoang dã...".

Vợ chồng bà Alăng Thị Nhá đang "hòa tấu" đàn bró và h'jưl.

Mới 16- 17 tuổi, Alăng Thị Nhá được người yêu là Đinh Văn Bớt dạy đàn và tự tay chế tác cây đàn h'jưl xinh đẹp tặng làm kỷ niệm. Thời ấy, anh Bớt là dân quân du kích, còn Alăng Thị Nhá là thanh niên xung phong gùi lương thực, đạn dược... cho bộ đội ta chống Mỹ trên Trường Sơn. Mỗi lần nhớ người yêu trên đường gùi hàng, Alăng Thị Nhá lại mang cây đàn bên mình vừa đi vừa khảy, đàn phát ra âm thanh sâu lắng, trữ tình như giúp thêm mạnh đôi chân, vững cái lưng gùi nặng trĩu. Tiếng đàn còn giúp cho mọi người tự tin, phấn chấn về một ngày mai thắng lợi, đất nước, quê hương hoàn toàn giải phóng. Mỗi khi đơn vị liên hoan, tiếng đàn của cô thanh niên xung phong lại ngân vang kể bao chuyện vui cùng đồng đội. Ngày đất nước thống nhất, cây đàn của người yêu tặng ngày nào cũng bị hỏng do trèo đèo lội suối, bom đạn chiến tranh. Bớt lại miệt mài trau chút từng phiến gỗ để hoàn thành một cây đàn h'jưl đẹp tặng Alăng Thị Nhá sử dụng cho đến nay và hai người trở thành vợ chồng rất tâm đầu ý hợp.

Già làng Đinh Văn Bớt (68 tuổi) cho biết, dân tộc Cơ Tu đã có rất nhiều loại nhạc cụ rất độc đáo như đàn Tâm brêê, kèn Cabluôc, sáo Rahêm, đàn Abel gắn liền với truyền thống văn hóa bao đời của đồng bào dân tộc Cơ Tu...Tuy nhiên hiện nay, lớp trẻ không chịu học cách gảy đàn, chế tác đàn thì sau này Trường Sơn sẽ không còn ngân lên tiếng đàn dân tộc bởi trong tương lai không xa, những nghệ nhân chế tác và chơi đàn hay sẽ không còn nữa. Tuy tuổi đã cao nhưng vợ chồng bà Alăng Thị Nhá vẫn còn đàn hát các điệu dân ca đã một thời làm say đắm lòng nhau. Và bà lại tập cho các con cháu mình biết chơi đàn h'jưl để lưu giữ tiếng đàn của dân tộc mình.

Tùng Sơn