QĐND - Khi ông trời phát những tiếng sấm và trút xuống mặt đất những làn nước tươi mát báo hiệu mùa mưa của năm cũng là thời điểm những ngọn rau dớn cong cớn khoe mình khắp các bờ khe, bên những dòng suối ngày đêm tuôn bản nhạc róc rách ở các bản làng vùng cao.

Và cũng kể từ cái thời điểm đó, những mớ rau dớn dang những đôi cánh xanh tươi lại bồng bềnh nhảy nhót theo nhịp gánh của chị hàng rau đến với các phiên chợ vùng cao. Để rồi trong chiếc làn của bà nội trợ không thể thiếu một mớ rau dớn mơn mởn. Ở Bắc Kạn cũng như các tỉnh miền núi khác, rau dớn thường mọc ở ngọn nguồn các con sông, hai bên bờ con suối, nơi có độ ẩm cao. Thoảng nhìn, chúng ta có thể nhầm với một loại dương xỉ bởi rau dớn có cành dài, lá nhỏ, mặt lá có màu xanh, nhẵn, cuống lá có nhiều lông nhỏ li ti bao quanh. Ngọn rau dớn đầu mùa rất mập và mọc vươn mình lên cao hẳn rồi cuộn lại, uốn cong hình xoáy trôn ốc như một chiếc vòi voi. Rau dớn được đồng bào các dân tộc tỉnh Bắc Kạn chế biến thành nhiều món ăn như: Rau dớn xào tỏi, rau dớn xào cùng nước măng chua… nhưng có lẽ món nộm rau dớn luôn làm hài lòng những thực khách khó tính nhất. Làm món nộm không khó, rau dớn được lấy phần ngọn non, các lá bánh tẻ, rửa sạch. Luộc rau bằng cách đun nước cho thật sôi, to lửa rồi bỏ rau vào, lật lên khi nước vừa sôi thì vớt ra, để vào rổ cho róc nước. Lưu ý khi luộc rau không đậy vung nồi vì nếu đậy vung rau sẽ mất màu xanh. Lúc này ta chuẩn bị các phụ gia, đó là lạc rang trầy bỏ lớp vỏ ngoài giã nhỏ; chanh quả, ớt, gừng, tỏi đập nhỏ, một chút bột canh, mì chính. Rau dớn được trộn đều, nhẹ tay với các loại gia vị và để khoảng 5 phút cho ngấm rồi rắc lạc rang lên trên bày ra đĩa. Để cho thêm ngon mắt có thể trang trí bằng rau thơm, ớt quả. Món nộm khi ăn sẽ cảm nhận được vị bùi của rau dớn, mùi thơm của các loại gia vị. Theo Đông y thì rau dớn có tính mát, lợi tiểu, chống táo bón và làm ngưng các cơn đau âm ỉ do viêm đại tràng. Thường xuyên dùng rau dớn giúp dễ ngủ, cơ thể thoải mái, khỏe mạnh nên được đồng bào các dân tộc rất ưa dùng và rau dớn đang trở thành món ăn đặc sản trong các nhà hàng, khách sạn ở miền núi. Bài và ảnh: Đỗ Kim Tập