Sáng 22/9, tuyển thơ “Phố Descartes” của thi hào Ba Lan Czeslaw Milosz do nhà thơ, dịch giả Tạ Minh Châu tuyển chọn và dịch vừa được ra mắt tại Hội Nhà văn Việt Nam. Czeslaw Milosz là một trong những nhà thơ Ba Lan vĩ đại nhất và được trao giải Nobel Văn học năm 1980.

Ra mat tuyen tho cua thi hao Ba Lan Czeslaw Milosz - Anh 1

Ngoài thơ ca, Czeslaw Milosz còn được biết đến là nhà văn, nhà viết tiểu luận và dịch giả nổi tiếng người Ba Lan. Ông sinh năm 1911 tại Litva, trong một gia đình gốc Ba Lan. Ông tốt nghiệp bằng cử nhân Luật tại Đại học Tổng hợp Stefan Batory năm 1934.

Trong thời gian học đại học, ông đã tìm đến văn thơ như một thú vui và cách thức để bày tỏ nỗi lòng của mình. Năm 1930, ông có những bài thơ đầu tiên được đăng trên tạp chí của trường đại học. Đến năm 1933, ông xuất bản tập thơ đầu tay mang tên “Trường ca về thời gian bị đóng băng”. Cũng trong năm đó, ông nhận được giải thưởng do Hội Nhà văn Ba Lan trao tặng.

Những sáng tác của Czeslaw Milosz đều thể hiện “nỗi đau khổ của con người không được bảo vệ trong một thế giới mà họ đã phải đến sống sau khi bị đuổi khỏi thiên đường".Theo nhà văn Nguyễn Quang Thiều: “Trái tim thi hào Czeslaw Milosz luôn ngập tràn nỗi thống khổ thế gian nhưng lại luôn vang lên những bản Thánh ca”. Điều này được ông cảm nhận được sau khi đọc “Bài ca về ngày tận thế” do dịch giả Tạ Minh Châu chuyển ngữ: “Tôi nghĩ mình có mặt tại đây/là để công bố bản báo cáo về trái đất này/nhưng chẳng biết với ai/Như thể tôi được cử xuống dây/là để những gì xảy ra nơi này/trở thành có nghĩa/bởi tự chúng hóa thành trí nhớ”.

Trong sự nghiệp văn chương của mình, Czeslaw Milosz đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá, tiêu biểu nhất là giải Nobel Văn học năm 1980 và giải văn học quốc tế Neustadt năm 1978. Năm 2004, ông mất đi và để lại cho nhân loại khối lượng đồ sộ các tác phẩm có giá trị, kể cả thơ, tiểu thuyết, tiểu luận và dịch thuật.

Ra mat tuyen tho cua thi hao Ba Lan Czeslaw Milosz - Anh 2

Lễ ra mắt tuyển thơ “Phố Descartes” tại Hội nhà văn Việt Nam sáng nay

Các tác phẩm của ông được dịch ra hơn 40 thứ tiếng trên thế giới. Ông được nhiều nhà phê bình ở nhiều quốc gia ngưỡng mộ vì tài năng và những tuyệt thơ của mình. Nhà thơ, nhà văn Mỹ gốc Nga J.Brodsky – người được nhận giải Nobel Văn học năm 1987 từng cho rằng Czeslaw Milosz “có thể là nhà thơ vĩ đại nhất của thời đại chúng ta”.

“Phố Descartes” là ấn phẩm thơ đầu tiên của Czeslaw Milosz bằng tiếng Việt. Tuyển thơ gồm 85 bài thơ do dịch giả Tạ Minh Châu tuyển chọn và chuyển ngữ trong số gần 1000 bài thơ của thi hào Ba Lan Czeslaw Milosz để giới thiệu đến khán giả Việt.

Sau nữ nhà thơ Wislawa Szymborska (cũng đoạt giải Nobel Văn học), Czeslaw Milosz là nhà thơ thứ 2 người Ba Lan mà Tạ Minh Châu chọn dịch các tác phẩm của họ sang tiếng Việt.

Dịch giả Tạ Minh Châu chia sẻ: “Dịch thơ và nhât lại là thơ của thi hào Czeslaw Milosz, người được coi là một trong những nhà thơ vĩ đại nhất của Ba Lan là một công việc khó khăn, nên dù đã rất cố gắng, song chắc cũng còn chút gì đó chưa thật sự hoàn hảo. Dẫu sao hôm nay tôi cũng thấy rất hạnh phúc và nhẹ nhõm khi đến giờ phút này cả 4 nhà văn, nhà thơ Ba Lan đoạt giải Nobel Văn học đã được dịch và giới thiệu ở Việt Nam, trong đó có 2 nhà thơ do tôi tuyển chọn và dịch”.

Ra mat tuyen tho cua thi hao Ba Lan Czeslaw Milosz - Anh 3

Đông đảo giới văn sĩ tham dự lễ ra mắt tuyển thơ của thi hào Ba Lan

Tham dự lễ ra mắt tuyển thơ “Phố Descartes” gồm có nhà thơ Hữu Thỉnh (Chủ tịch Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam), bà Barbara Szymanowska (Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Ba Lan tại Việt Nam), ngài Phó Đại sứ, các tùy viên và các cán bộ của Đại sứ nước Cộng hòa Ba Lan tại Việt Nam, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều (Phó Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam), các bạn bè thân hữu của dịch giả Tạ Minh Châu và nhiều nhà văn, nhà thơ khác.

Tuyển thơ “Phố Descartes” của thi hào Czeslaw Milosz do Công ty Văn hóa và truyền thông Nhã Nam phát hành.

Minh Phương