Tình trạng "rút ruột" quy trình đào tạo lái xe ôtô là một trong những nguyên nhân gây ra TNGT. Một số trung tâm dạy lái xe ôtô tuyển sinh "ào ào", quá tải học viên. Do vậy đã dẫn đến việc "ăn bớt" khá nhiều tiết học, đặc biệt là lý thuyết. Còn học thực hành thì èo uột do lớp đông, xe ít, có người cả khóa học mà được chạm đến tay lái không quá vài lần thì liệu có bảo đảm khi họ tham gia giao thông hay không?

Dư luận cả nước những ngày qua không khỏi bàng hoàng, đau xót khi liên tiếp chứng kiến nhiều vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng xảy ra ở nhiều địa bàn trên toàn quốc. Hậu quả của các vụ TNGT này thật tàn khốc, bi thảm. Qua phân tích nguyên nhân gây nên các vụ tai nạn giao thông trên, những nhà quản lý lại một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động về công tác đào tạo, sát hạch lái xe đang bị "rút ruột". Học chơi bằng thật Cạy cục mãi, chị Vũ Trang, công tác ở một cơ quan cấp Bộ cũng có chân trong một Trung tâm đào tạo lái xe. Hăm hở bao nhiêu thì khi đi học chị lại thất vọng bấy nhiêu. Vì chiểu theo yêu cầu của số đông học viên là "bận đi làm", nên chị Trang và các học viên trong lớp chỉ học ít buổi lý thuyết rồi vào ngay thực hành. Học thực hành cũng phải chờ đợi xe, chờ thầy sắp xếp lịch. Học viên nào cũng đăng ký xin thày dạy vào ngày nghỉ nên việc học thực hành của chị Trang cũng vì thế mà càng bị rút gọn. Cực chẳng đã, chị đành phải thuê xe tự lái và thuê thầy dạy theo tiếng vào buổi tối. Thầy dạy cho chị các quy tắc cơ bản, các "mẹo" vượt chướng ngại vật để làm sao khi đi thi không bị rớt. "Thi lý thuyết thì đơn giản vì có người "nhắc", nhưng lo nhất vẫn là thực hành" - chị Trang phàn nàn. Cuối cùng chị Trang cũng vẫn vượt qua kỳ thi sát hạch, khi nhận bằng mà chị vẫn chưa tin là sự thực vì hôm thi, chị lái xe mà tâm trạng như trên mây, mồ hôi túa ra vì căng thẳng và vì "mình chưa thể tự lái xe ra ngoài đường được" - chị Trang phân bua. Hai năm lấy bằng, chị Trang chưa một lần ngồi sau vô lăng vì tất cả kiến thức đã trôi tuột đi đâu hết. Chị Trang không phải là trường hợp cá biệt "học chơi, bằng thật" mà rất nhiều người hiện nay có giấy phép lái xe ôtô nhưng không biết lái, không thuộc Luật Giao thông. Thật khó tin khi chị Trang tiết lộ, chị không hề nhớ một biển báo giao thông nào. Tình trạng "rút ruột" quy trình đào tạo lái xe ôtô là một trong những nguyên nhân gây ra TNGT. Một số trung tâm dạy lái xe ôtô tuyển sinh "ào ào", quá tải học viên trong khi lượng giáo viên, xe tập lại chỉ đáp ứng một nửa. Do vậy đã dẫn đến việc "ăn bớt" khá nhiều tiết học, đặc biệt là lý thuyết. Chẳng hạn học 30 tiết lý thuyết thì chỉ học 5 hoặc 10 buổi, thậm chí một số nơi học mang tính chiếu lệ. Còn học thực hành thì èo uột do lớp đông, xe ít, có người cả khóa học mà được chạm đến tay lái không quá vài lần thì liệu có bảo đảm khi họ tham gia giao thông hay không? Bên cạnh đó, nhiều người còn "đặc cách" thuê giáo viên dạy thực hành, đến ngày là đi thi. Cần nâng cao chất lượng đào tạo, sát hạch cấp GPLX. Quy trình đào tạo, cấp phép lái xe ôtô… lệch chuẩn Từ các vụ TNGT xảy ra gần đây, nhất là các vụ "xe điên" gây tai nạn hàng loạt, hoặc người vừa nhận bằng lái đã gây tai nạn liên tiếp khiến dư luận không khỏi hoài nghi về công tác đào tạo, sát hạch cấp phép lái xe ôtô hiện nay có bị rút ngắn quy trình đào tạo. Thượng tá Trần Sơn, Phó trưởng phòng Hướng dẫn Luật và Điều tra xử lý tai nạn giao thông, Cục CSGT đường bộ, đường sắt Việt Nam cho biết, Nghị quyết 32/2007/NQ-CP đã chỉ rõ, một trong những biện pháp kiềm chế tai nạn giao thông chính là việc nâng cao công tác đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe (GPLX). Tuy nhiên, việc cấp GPLX vẫn còn nhiều vấn đề bất cập. Cụ thể là một bộ phận không nhỏ những lái xe ôtô đã có GPLX, nhưng những hiểu biết về Luật Giao thông, quy tắc giao thông cũng như trách nhiệm, ý thức, đạo đức của người lái xe… thì lại rất hạn chế. Tình trạng này có thể là do vấn nạn "học giả" nhưng GPLX lại là thật. Thế nhưng, tại không ít trung tâm, người ta đã "ăn bớt" số tiết học lý thuyết, số giờ học thực hành, dẫn đến việc người học bị học tắt, bị "rút ruột" bớt các quy trình đào tạo, nhưng vẫn vượt qua các kỳ thi sát hạch. Bên cạnh đó, qua công tác tuần tra, kiểm soát của lực lượng chức năng đã phát hiện một số người lại có đến 2, 3 GPLX. Điều đó cho thấy, công tác cấp GPLX hiện nay vẫn còn nhiều lỗ hổng. Trong thực tế, nhiều người lại sử dụng các đường dây để làm GPLX giả không do cơ quan có thẩm quyền cấp mà chịu nộp số tiền vài triệu đồng để có được một tấm GPLX giả. Rất nhiều đường dây làm GPLX giả đã bị lực lượng Công an bóc gỡ. Gần đây nhất là Công an tỉnh Phú Thọ đã bóc gỡ một đường dây làm giả 500 giấy phép lái xe môtô, ôtô. Nếu không bị phát hiện thì không ai có thể lường hết được hậu quả của những "tài xế" rởm này gây ra cho cộng đồng và xã hội lớn đến thế nào. Ông Nguyễn Văn Tuấn, Thanh tra Bộ Giao thông Vận tải đánh giá: "Qua kiểm tra các cơ sở đào tạo lái xe ôtô hiện nay chúng tôi thấy vẫn còn bất cập như học phí thấp (đơn giá học phí xây dựng từ cách đây nhiều năm) dẫn đến một số nơi cắt xén chương trình học do chi phí không đủ. Việc rút gọn, cắt xén chương trình học lái xe ôtô giống như một công trình bị rút ruột, hậu quả của nó sẽ vô cùng nặng nề. Do vậy, các cơ sở đào tạo phải thực hiện nghiêm túc quy trình dạy và học để nâng cao chất lượng đào tạo, góp phần giảm TNGT". Sở GTVT các địa phương cần phải nâng cao vai trò và trách nhiệm quản lý đối với các cơ sở đào tạo lái xe ôtô, đặc biệt là giám sát chất lượng và thời gian học của các cơ sở để phát hiện việc "rút ruột" chương trình học Theo thống kê của Cục CSGT đường bộ, đường sắt Việt Nam, năm 2009 và 6 tháng đầu năm 2010, các vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng có liên quan đến xe khách xảy ra trên địa bàn cả nước là xe của các doanh nghiệp tư nhân và xe của các HTX cổ phần. Những vụ TNGT nghiêm trọng xảy ra gần đây hầu hết là do xe khách gây ra. Điển hình là vụ TNGT xảy ra tại xã Phước Minh, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. Do không làm chủ được tốc độ, lái xe khách mang BKS 53S-1285 đã đâm thẳng vào đuôi xe ôtô BKS 53S-1270 đi cùng chiều khiến tài xế này chết tại chỗ, 20 hành khách bị thương, trong đó 10 người bị thương rất nặng. Ngày 21/6 một vụ TNGT nghiêm trọng xảy ra ở QL1A thuộc địa phận xã Đại Lộc, Hậu Lộc, Thanh Hóa do xe khách BKS 30Y-8057 đâm trực diện vào xe khách 36M-9113 chạy hướng ngược lại làm 4 người tử vong, 11 người bị thương. Thông thường, nhiều chủ xe khoán trắng xe cho lái, phụ xe, không quan tâm đến việc họ tham gia giao thông như thế nào, có chấp hành đúng Luật Giao thông và nâng cao đạo đức nghề nghiệp hay không. Chính vì vậy, công tác quản lý chất lượng đội ngũ lái, phụ xe hiện rất lỏng lẻo. Việc gây ra tai nạn giao thông khi sử dụng các lái xe kém chất lượng, lái xe còn "non" tay mà đã cho chạy đường dài… là điều khó tránh khỏi