Cơ chế tài chính không rõ ràng

(DĐDN) – Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 119/2015/TT-BTC hướng dẫn Cơ chế quản lý tài chính đối với Quỹ phát triển DNNVV. Liệu đây có phải là cơ hội cho các DNNVV, sau nhiều năm khó tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ này?

Quy Phat trien DNNVV: Kho “nguoi” con khat von - Anh 1

Theo TS Nguyễn Trọng Hiệu – Phó Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp – Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nếu tính theo quy mô doanh nghiệp có vốn nhỏ hơn 100 tỷ đồng và lượng nhân công lao động dưới 300 người thì tại Việt Nam hiện có tới 97% các DNNNV, trong đó, có tới 67% là các DN siêu nhỏ.

Trong thời gian qua, số lượng doanh nghiệp phải đóng cửa, tạm ngừng hoạt động gia tăng mạnh và phần lớn trong đó cũng là các DNNVV. Điều đó cho thấy việc có các cơ chế hỗ trợ cho đối tượng doanh nghiệp này là vô cùng cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, theo TS. Nguyễn Trí Hiếu – chuyên gia tài chính ngân hàng , hiện các NHTM đang dư vốn chứ không phải thiếu vốn như trước đây. Do đó, việc có Quỹ ủy thác cho vay như thế này cũng tốt, nhưng cũng chỉ là một biện pháp tăng thêm để hỗ trợ cho các DNNVV. Bởi, có lẽ Quỹ này cũng sẽ đặt ra những điều kiện không khác mấy so với các điều kiện hiện tại trong xét duyệt cho vay của các NHTM.

Theo TS Cấn Văn Lực – chuyên gia tài chính ngân hàng, có những vấn đề liên quan đến tài chính nữa cần làm rõ trong hoạt động của Quỹ: Thứ nhất, cần có cơ chế hướng dẫn thực hiện khẩn trương hơn; Thứ hai, lãi suất như vậy (tối đa bằng 90% lãi suất cho vay thương mại bình quân của 5 NHTM Nhà nước) chưa phải là ưu đãi nên có lẽ các DNNVV chưa chắc mặn mà với lãi suất này. Đồng thời, cần quy định rõ hơn là lãi suất cho vay phải tính trên cùng thời hạn của 5 NHTM Nhà nước. Thứ ba, cần nêu rõ tiêu chuẩn DNNVV trong từng lĩnh vực ưu tiên; Thứ tư, cần quy định cụ thể về thời gian phê duyệt, giải ngân tránh kéo dài gây nên mệt mỏi, mất cơ hội của DNNVV; Thứ năm, cần có công nghệ, phần mềm hỗ trợ cho việc phê duyệt và quản lý các khoản vay để đảm bảo quản lý doanh nghiệp vay khoa học và hiệu quả; Thứ sáu, NHNN cần có quy định về trọng số rủi ro cho phần cho vay này vì nó liên quan đến việc tính toán hệ số an toàn vốn CAR của các NHTM. Bên cạnh đó, theo TS Hiếu, với bất cứ Quỹ hay một tổ chức tài chính nào thì hệ số đòn bẩy vốn rất quan trọng. “Quỹ này cũng vậy, không thể nào cho vay ra quá lớn được, nhất là trong năm đầu, khi vốn chỉ có 500 tỷ đồng thì hệ số đòn bẩy dù có lên đến 20 lần thì cũng có nghĩa không thể cho vay quá 10 nghìn tỷ đồng một số tiền thực ra cũng không đáng kể cho các DNNVV“.

Cần mở rộng thêm ưu đãi

Ngoài Quỹ Phát triển DNNVV, cần có chính sách hỗ trợ về tài chính cho các DNNVV linh hoạt.

Ông Cao Sỹ Kiêm – Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Hà Nội, cho biết, đây là một chính sách mở giúp doanh nghiệp tiếp cận với nguồn vốn tín dụng từ Quỹ Phát triển DNNVV. Tuy nhiên, qua nghiên cứu kinh nghiệm của một số nước châu Á cho thấy, các nước đã đưa ra nhiều chính sách ưu đãi về tài chính để phát triển DNNVV bởi khu vực này đóng góp rất nhiều GDP cho kinh tế đất nước. Thực tế, cho thấy ngoài việc hỗ trợ tài chính từ ngân hàng thương mại, Quỹ Phát triển DNVVN thì hỗ trợ tài chính từ Chính phủ là điều kiện không thể thiếu đối với sự phát triển DNNVV ở các nước.

Đồng thời việc đa dạng hóa hỗ trợ về tài chính và vốn cho các DNNVV, tài trợ trực tiếp, bảo lãnh vay, ưu đãi thuế…Ở các nước như Mỹ, Nhật Bản, các nước rất chú trọng đến hỗ trợ xuất khẩu của các DNNVV do tiềm lực mọi mặt của doanh nghiệp này hạn chế so với các doanh nghiệp lớn, tài trợ qua quỹ hỗ trợ xuất khẩu, cung cấp thông tin thị trường…

Theo ông Cấn Văn Lực – Chuyên gia tài chính ngân hàng, ngoài Quỹ BLTD cần phát triển các tổ chức tài chính vi mô hỗ trợ DNNVV. Bởi Tài chính vi mô có cơ chế tiếp cận thích hợp với khối DNNVV và siêu nhỏ, các hộ sản xuất kinh doanh cá thể, hỗ trợ hiệu quả cho những doanh nghiệp mới khởi sự thành lập, giúp khơi dậy nội lực của nhóm đối tượng này. Do đó, việc khuyến khích phát triển các tổ chức tài chính vi mô cho DNNVV có thể đem lại hiệu quả cao.

Bên cạnh đó, ngoài Quỹ Phát triển DNVVN, cần có chính sách hỗ trợ về tài chính cho các DNNVV linh hoạt, ưu đãi bao gồm cả giảm trừ và miễn trừ thuế thu nhập dành cho các DNNVV có thể đáp ứng các quy định của nhà nước về số lượng việc làm sẽ được tạo ra trong mỗi năm, doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực ưu tiên, hoặc các DNNVV nằm trong khu vực kinh tế kém phát triển, khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, khu vực nghèo…

Theo Thông tư 119/2015/TT-BTC, Quỹ tự chủ về tài chính, tự chịu trách nhiệm về hoạt động của mình theo quy định của pháp luật, thực hiện bảo toàn và phát triển vốn, bù đắp chi phí và rủi ro trong hoạt động, hoạt động theo nguyên tắc công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả theo các quy định của pháp luật hiện hành. Lãi suất cho vay của Quỹ không vượt quá 90% lãi suất cho vay thương mại cùng kỳ hạn của:Vietcombank, Vietinbank, BIDV và Agribank trên địa bàn thành phố Hà Nội. Bộ Tài chính công bố lãi suất cho vay của Quỹ trong từng thời kỳ phù hợp với diễn biến lãi suất của thị trường.

Việc điều chỉnh tăng, giảm lãi suất đối với một số khoản vay đã giải ngân do Hội đồng quản lý Quỹ quyết định trên cơ sở ý kiến của Bộ Tài chính. Lãi suất nợ quá hạn đối với mỗi khoản giải ngân bằng 150% lãi suất cho vay trong hạn đối với từng khoản giải ngân đó.

Phương Hà