Sáng nay ông Báu dậy sớm hơn thường lệ. Không cần đợi bà Báu ra đầu phố mua xôi hoặc cháo, ông đun siêu nước nóng, rót đầy phích rồi tự chiêm nước ủ bát mì ăn liền. Thấy dáng ông chừng lo lắng, đi ra đi vào làm những việc ngày thường chẳng chịu nhúng tay, bà Báu vừa chải đầu vừa lườm chồng "Gớm, ông không nghe câu bố vợ phải đấm à.” Thì đã sao, ông nghĩ, trong ba đứa con, ông cưng nhất con gái út, hôm nay nó thông báo đưa bạn trai về ra mắt. Không bồn chồn mới lạ?!

Minh họa: Tô Chiêm

Áng chừng giờ này con Phương sắp về, ông Báu thắt ca vát chỉnh tề, giục hai cậu con trai được ông huy động về nhà ngủ từ tối qua dậy. Sau đó ông lên ban công tầng hai, vừa tưới mấy chậu hoa vừa nhòm xuống đường, có ý đợi. Nghe rõ tiếng chuông inh ỏi, ông Báu vẫn bất động vài giây. Từ trên cao ông thấy rõ đứng cạnh con gái ông là một chàng Tây có vẻ bần hàn.

- Bố làm gì lâu thế, đã đến giấc ngủ trưa đâu- Phương trách.

-Ông bố trách cứ! Mày mang một thằng mũi lõ rách rưới như tổ quạ về nhà mà bảo bố phải mở cửa ngay à?

- Bố phân biệt chủng tộc nhá- Phương cười phá rồi kéo tuột Danny vào nhà. Bà Báu từ bếp ra, hai anh trai của Phương từ tầng ba xuống, miệng há hốc.

- Chắc chắn chồng tương lai chưa em - Tuấn lừ mắt.

- Cưng ơi, chọn chồng kiểu gì thế này - Vũ cười ngặt nghẽo.

Cô út chẳng nói chẳng rằng, ngồi xuống bộ ghế khảm trai bề thế, bóc vỏ vải thiều xoàn xoạt. Cậu bạn trai vội vã bám theo. Bà Báu lẩm bẩm: "Tưởng bạn trai thế nào, trông như ngợm ấy. Nó đói ăn hay sao mà khô quắt thế”.

Ông Báu đã ngồi đối diện Danny. Ngắm anh chàng từ đầu đến chân, càng nhìn càng khó ưa. Không ổn rồi. Ông quay sang nhắc Tuấn: "Mày hỏi nó bao nhiêu tuổi, nghề ngỗng gì không? Từ đâu đến?”. Phương định chen vào, ông Báu gạt đi "Tao không hỏi mày”. Phương đành ngồi im nghe Tuấn trò chuyện với Danny, ánh mắt thỉnh thoảng lóe lên vẻ tinh nghịch. Tuấn thở dài bảo bố " Hắn ta tên Danny, 29 tuổi, cũng có chất đấy, từ Hà Lan sang Thái làm ăn theo dự án. Lấy vợ Thái, bị nó lừa lấy hết tài sản rồi bỏ theo thằng khác. Dự án của công ty ở Thái cũng phá sản, thất nghiệp, nó chán đời, lang thang sang Việt Nam tìm việc. Tóm lại, anh chàng đang đói khát thì được con gái của bố rước về nhà nuôi cả tháng nay rồi”.

Bà Báu mặt biến sắc "Mày đòi thuê nhà ở riêng là để đem giai về thế hả, Phương?”. Tuấn vỗ vai: "Chú mày gặp con Phương nhà này là trúng số độc đắc rồi, ông kễnh ạ. Uống cà phê không, anh pha cho một ly”. Danny gật đầu, mặt tươi rói như được giải thoát, anh luôn tránh cái nhìn soi mói của ông Báu.

- Mày định lấy nó thật đấy hả. Bố mẹ nuôi anh em chúng mày ăn học tử tế, khốn khó gì mà lấy Tây cho mang tiếng với hàng xóm láng giềng hả con.

- Bố lại quan niệm cũ rồi, có phải ai lấy Tây cũng vì tiền đâu - Tuấn bê ra ly cà phê thơm phức, đỡ lời Phương.

Bà Báu trở lại bếp trông nồi vịt xáo măng. Trời nóng bức, ăn món này mát ruột. Thấy Danny, Tuấn và Vũ nói chuyện có vẻ hợp, Phương an tâm vào bếp, vòng tay qua eo rồi tì cằm lên vai mẹ. Giọng bà Báu thiểu não "Chắc ngày đầu gặp, trông nó còn tệ hại hơn phải không, Phương”. Phương vẫn giữ vẻ mặt bình thản "Mẹ thương Danny nhé, bây giờ kiếm được đồng nào cũng phải gửi sang Thái cho người ta nuôi con giúp. Cô vợ cũ sinh con mới được ba tháng đã bỏ đi”. Miếng canh nếm thử trong miệng bà Báu đắng ngắt.

Ông Báu ngồi ngoài phòng khách, nhìn đăm đăm thằng con rể tương lai trò chuyện khá rôm rả với hai con trai của ông. Lòng ông cuộn lên từng chặp, ôi, ông lo quá, bọn trẻ bây giờ toàn sính ngoại. Mỗi ngày, mỗi tháng, mỗi năm, đất nước này tiếp nhận không biết bao người ngoại quốc, từ doanh nhân mang dự án vào lừa đảo cho đến những thằng thất nghiệp cầu bơ cầu bất ngày ngủ công viên, đêm rình trộm cắp. Văn minh hào nhoáng đi trước nhưng theo sau cả rác rưởi thế giới nhập khẩu vào Việt Nam. Về hưu lâu rồi nhưng thời sự ông theo sát. Rồi không chừng, ngay trong nhà ông đây, con gái ông lấy thằng chồng ngoại, ngày ăn với nó, đêm ngủ với nó, có khi nó là gián điệp cũng không chừng. Có ngày lăn đùng ngã ngửa nó là tội phạm chính trị, là tội phạm kinh tế. Các cụ ngày xưa bảo lấy vợ xem tông lấy chồng xem giống. Biết tông với giống thằng Danny này ở phương trời nào mà kiểm tra cho được.

Bà Báu đã giục dọn bàn. Đám thanh niên đứng cả dậy, riêng ông Báu vẫn ngồi thừ ra. Phương tiến lại gần bố, ngồi xuống thủ thỉ "Con biết bố đang nghĩ gì. Có phải thời chiến tranh "nóng lạnh” nữa đâu. Mấy năm trước con sang Thái dự hội nghị, từng trò chuyện với anh ấy, chuyên gia về xây dựng dự án quan hệ công chúng cho các doanh nghiệp, khách sạn đấy bố ạ. Nhiều công ty ngoại muốn đầu tư vào Thái đều phải nhờ anh ấy tư vấn. Nhưng hoàn cảnh bị vợ lừa, công ty phá sản, lại đang lúc kinh tế ở đâu cũng khó khăn nên mới ra nông nỗi này. Sông có khúc người có lúc, nhất là anh ấy đang phải xoay xở ở nơi đất khách quê người”.

Càng nghe ông Báu càng giận "Thì về lại Hà Lan mà xoay, sang Việt Nam làm gì. Con càng nói bố càng chẳng hiểu nó giỏi giang, thông minh ở chỗ nào mà bị lột sạch bởi một con đàn bà? Thế phải gọi là ngu chứ”. Phương vẫn nhỏ nhẹ "Anh ấy còn vướng đứa con quá nhỏ đang nhờ mẹ vợ cũ nuôi giúp mà bố, đi xa thế nào được. Ở Hà Lan cũng chẳng còn ai”.

Trong mắt ông Báu, các con ông có lớn mà không có khôn. Chúng trưởng thành thời kinh tế thị trường, nơi chốn từng chật vật xếp hàng mua thực phẩm theo tem phiếu giờ là những siêu thị đầy ắp hàng hóa, cái gì cũng dư thừa nên chẳng biết lo xa. Như ông đây, một viên chức nhà nước, nhưng nếu không khôn ngoan khéo léo xoay xở thì gia đình ông làm gì có cái nhà rộng rãi này để ở, các con được đi du học. Ông lòng dạ trong sạch, nhưng ông phải có quỹ đen. Cái đợt ông đưa bà hơn 1 tỷ đồng xây nhà, nói là tiền bố mẹ ông chia cho oai, thực ra là quỹ đen của ông cả. Hồi chạy cho cậu em ruột từ Yên Bái về Hà Nội dạy học, ông cũng phải chi quỹ đen. Làm thằng đàn ông, có quỹ đen còn lén giúp bố mẹ, anh chị em họ hàng bên nội lúc cần, chứ chẳng lẽ ngửa tay xin lại tiền đã đưa cho vợ hay sao. Nhục nhã lắm, khó nói lắm. Hàng tháng, lương thưởng ông nộp cả cho vợ nhưng thỉnh thoảng đi họp hành, công tác người ta có phong bao phong bì thêm. Những người mình xin việc giúp cũng muốn đền ơn. Từ chối không được. Cứ đều đặn mỗi tuần, có khi chỉ hai ba ngày, tranh thủ giờ nghỉ trưa ông Báu lại đi bộ ra cửa hàng vàng gần cơ quan mua một hai chỉ bỏ vào đôi tất hôi, nhét trong những chiếc giày rách vứt ngăn bàn làm việc. Ông nhớ vàng thời đó rẻ lắm, ba bốn trăm ngàn một chỉ, giờ lên ba bốn triệu đồng. Giày rách tất hôi cứ đầy lên trong tủ tài liệu, con mẹ quét dọn cũng không thèm ngó vào. Cứ thế gần 20 năm trời. Đợt ông mang vàng đi bán lấy tiền làm nhà là nhiều nhất, hơn 100 chiếc nhẫn khiến bọn nhân viên tiệm vàng trố mắt ra, bàn tán mãi.

Bữa cơm dọn ra gồm món vịt xáo măng tươi, nem rán, nộm tai heo, đĩa rau sống có ngọn và rổ bún tươi nuột óng từng sợi. Ông bà Báu ăn trong lặng lẽ, chỉ đám trẻ trò chuyện sôi nổi. Đợi Phương dọn mâm, lau bàn sạch sẽ, bà Báu mang tiếp ra đĩa dưa hấu đỏ mọng nước. Rồi không nhịn được nữa, bà thở dài "Mày định làm Phật sống hả con, nuôi thằng này rồi nuôi luôn cả đứa con trời ơi đất hỡi của nó hả? Thân mày chắc lo nổi chưa?”.

Phương lấy dĩa xiên miếng dưa hấu to nhất đưa cho bố, rồi tiếp tục chọn miếng ngon khác mời mẹ, chậm rãi nói: "Con chìa tay ra trợ giúp Danny đứng dậy chứ không làm Phật, làm Thánh của anh ấy. Danny phải tự làm lại từ đầu và kiếm tiền nuôi con anh ấy chứ. Con tin Danny đủ tự trọng. Từ lâu con đã cảm phục và ước ao được làm bạn gái anh ấy. Lúc này chúng con mới yêu thương nhau, chưa nghĩ đến hôn nhân đâu mẹ ơi”. "Thiên hạ nhìn vào cái kiểu già nhân ngãi non vợ chồng như thế còn ai dám lấy mày nữa?”. "Mẹ ơi, chắc gì con lấy chồng. Nếu cứ phải để ý thiên hạ, thì mẹ cũng nhìn thiên hạ mà xem, kết hôn liệu có đảm bảo gắn bó đến già được như bố và mẹ. Mẹ cũng hiểu vất vả của phụ nữ sau hôn nhân, đúng không, mẹ đừng ép con mẹ nhé. Con chưa sẵn sàng”.

Bà Báu vẫn ngồi ca cẩm, nhưng trong lòng bà biết con gái nói chẳng sai.

Một năm sau, Chủ nhật sum họp ăn cơm gia đình như thường lệ. Ông Báu thấy Danny dựng chiếc Vespa trước cửa nhà, bước vào mặt mũi thiểu não. "Con Phương đâu, sao không về cùng?”. Bà Báu bước ra hỏi. Danny gãi tai, nói tiếng Việt khá sõi: "Cô ấy đuổi con rồi. Phương bỏ con thì con chết”.

Ông Báu cả cười, nghĩ thầm cái thằng mũi lõ này ngày càng dẻo mỏ. Ông bảo "Mày làm gì để nó đuổi ra khỏi nhà? Ngồi xuống nói, đứng nói làm tao mỏi cổ lắm”. Danny ngồi phịch xuống, đưa mắt lo âu nhìn Tuấn và Vũ từ trên gác bước xuống. Anh vân vê cái mũ bảo hiểm trong tay, ấp úng "Mẹ vợ cũ của con bên Thái Lan gọi điện cho cô ấy, nhắn gửi thêm tiền, con của con bị ốm, phải đi viện. Con chưa đủ tiền nên Phương đưa thêm lương của cô ấy. Rồi cô ấy lên kế hoạch tiết kiệm chi tiêu, nhận thêm việc buổi tối để có thêm tiền gửi sang Thái. Cô ấy quá tốt, con thực sự muốn cưới cô ấy làm vợ và ở lại đây mãi mãi, bố mẹ ạ. Sáng nay con cầu hôn cô ấy, cô ấy bảo nghề nghiệp của con chưa ổn định, nhà cửa còn ở thuê nên chưa nghĩ đến kết hôn. Con thú nhận còn tài khoản ở ngân hàng Thụy Sĩ, đủ để mua nhà. Thế là cô ấy nổi giận đùng đùng, đuổi con đi, con chưa kịp ra khỏi nhà cô ấy đã bỏ đi đâu không biết”. Ông Báu nhíu đôi lông mày lại, hóa ra lâu nay thằng này giả nghèo giả khổ để thử thách con gái ông. Chỉ có bà Báu ngỡ ngàng, Vũ và Tuấn cười sặc sụa "Cha mẹ ơi, thằng này cũng có quỹ đen kìa”.

Hà Nội cuối tuần, không khí chẳng trong lành hơn ngày thường, người và xe vẫn tấp nập. Lẫn trong dòng người đó là Danny, Vũ và Tuấn, ba người đàn ông hối hả đi tìm Phương. Ở nhà, bà Báu tất bật chuẩn bị bữa cơm sum họp như thường lệ, ông Báu dặn với vào bếp, giọng khoan khoái "Cứ đúng giờ dọn cơm bà nhé, ăn uống quen nếp rồi, không việc gì phá lệ. Kệ chúng nó!”.

Rotselaar ngày 14- 11- 2012

Truyện ngắn của Kiều Bích Hương