Khó tiếp cận vốn vay vì thủ tục nhiêu khê

Quy bao lanh tin dung - chua phat huy vai tro cau noi - Anh 1

Ông Nguyễn Văn Ninh - giám đốc một doanh nghiệp xuất nhập khẩu ở quận Tân Bình cho biết, ông cần vốn kinh doanh cho một đơn hàng, nhưng từ nhiều thánng nay ông đã gõ cửa nhiều ngân hàng đều bị từ chối. Bởi vì tài sản lớn nhất của ông là dây chuyền sản xuất và nhà xưởng đã được ông đem thế chấp cho một khoản vay dài hạn từ rất lâu trước đó. Được nhiều người chỉ, ông đã tiếp cận và hỏi thông tin cho việc nhờ quỹ bảo lãnh tín dụng xin được bảo lãnh vay vốn. Thế nhưng theo như ông nói thì mọi thứ không đơn giản, khi quỹ yêu cầu ông phải bổ sung nhiều thủ tục phức tạp và điều đáng nói là quỹ cũng yêu cầu phải có tài sản thế chấp.

Theo ông Phạm Ngọc Hưng, đại diện Hiệp hội DN TPHCM, nhu cầu vay vốn sản xuất kinh doanh của các DNNVV rất lớn nhưng có rất ít doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn qua quỹ bảo lãnh tín dụng do thủ tục nhiêu khê và các điều kiện vay vốn không khác nhiều so với vay các ngân hàng thương mại, đặc biệt là điều kiện về tài sản thế chấp. Việc bảo lãnh của các quỹ bảo lãnh dù sao cũng có giá trị hơn so với cho vay tín chấp nhưng ngân hàng vẫn cứ lo ngại rủi ro. Đây là vấn đề cần được xem xét lại, có thể cần có một chỉ đạo cụ thể của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) để tháo gỡ vướng mắc này.

Nên ưu tiên đánh giá về tính khả thi dự án của doanh nghiệp

Trần tình về vấn đề này, một lãnh đạo của Quỹ Bảo lãnh tín dụng TPHCM cho biết, yêu cầu đó xuất phát từ thực tế thời gian qua quỹ đang rất khó khăn trong việc xử lý các khoản nợ vay ngân hàng của nhiều doanh nghiệp nhưng không trả được. Không chỉ phải xử lý và thu hồi nợ mà những người hoạt động trong các quỹ bảo lãnh để xảy ra nợ xấu có khả năng phải chịu trách nhiệm về pháp luật. Thứ nữa từ khi Quyết định 58/2013/QĐ-TTg ra đời, quy định DNNVV muốn được tổ chức bảo lãnh đứng ra bảo lãnh vay vốn thì buộc phải có tài sản thế chấp hoặc tài sản hình thành trong tương lai thuộc quyền sở hữu của bên vay. Ngoài ra, để bảo lãnh vay, các quỹ bảo lãnh cũng thẩm định hồ sơ bên vay rất kỹ, bao gồm hồ sơ dự án phải đầy đủ các yếu tố pháp lý, báo cáo tài chính không có nợ... Đây chính là vấn đề mấu chốt dẫn đến doanh nghiệp không thể trông cậy vào các quỹ này nữa.

Chính vì vậy mục đích của việc ra đời quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV ra đời được xem là “bà đỡ” cho các doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn vay, thế nhưng hầu hết các quỹ này trên cả nước lại đang hoạt động cầm chừng, thậm chí đang trong tình trạng “ngồi chơi”.

Đơn cử tại Quỹ Bảo lãnh tín dụng TPHCM (HCGF), sau gần 10 năm thành lập, đến nay mới thực hiện được 121 hợp đồng bảo lãnh với giá trị 871 tỉ đồng (tổng hạn mức vốn vay 1.457 tỉ đồng). Hiện tại, khoảng 97% trong số hơn 266.000 doanh nghiệp trên địa bàn thành phố là DNNVV, có nhu cầu vay vốn rất lớn nên kết quả hoạt động như trên của HCGF được cho là còn khiêm tốn. Đáng chú ý là từ đầu năm 2014 đến nay, HCGF chủ yếu thực hiện nghiệp vụ xử lý nợ, cung cấp thông tin, xây dựng phương án tài chính, dự án đầu tư cho doanh nghiệp chứ hầu như không thực hiện được hợp đồng bảo lãnh tín dụng nào. Không chỉ riêng tại HCGF mà nhiều quỹ bảo lãnh cũng rơi vào tình trạng “ngồi chơi xơi nước”.

Để sớm tháo nút thắt này giúp các DNVVN tiếp cận được vốn, các chuyên gia kinh tế cho rằng Nhà nước nên sớm ban hành một mức tiêu chuẩn thấp hơn cho các doanh nghiệp tìm đến quỹ.

Tiêu chuẩn có thể lấy thước đo từ một ngân hàng thương mại, sau đó thì hạ chuẩn cho vay đối với doanh nghiệp có dự án khả thi. Từ đó tạo cơ hội cho doanh nghiệp tiếp cận được vốn ngân hàng mà trách nhiệm và rủi ro của quỹ cũng được giảm bớt.

Cụ thể theo kiến nghị của Hiệp hội DNNVV, để vốn đến được với doanh nghiệp, ngành ngân hàng có thể thay đổi tư duy, thay vì ưu tiên số một là tài sản thế chấp, thì nên ưu tiên đánh giá dự án của doanh nghiệp có khả thi hay không. Nếu khả thi thì cho vay vốn và theo sát doanh nghiệp, đồng hành giúp doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh có hiệu quả. Chính phủ, NHNN đã định hướng cho vay vốn được thế chấp bằng tài sản hình thành từ vốn vay, tín chấp dự án, hợp đồng xuất khẩu... đánh giá tài sản thế chấp bằng dây chuyền, công nghệ mới của doanh nghiệp quá thấp, khiến doanh nghiệp không thể cân đối được vốn vay.

B.CHƯƠNG