Với 82,15% tổng số đại biểu tán thành, sáng 14-11, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2017.

Theo đó, tổng số thu cân đối ngân sách trung ương là 729.730 tỷ đồng, địa phương là 482.450 tỷ đồng. Tổng số chi cân đối ngân sách trung ương là 902.030 tỷ đồng, trong đó dự toán 254.630 tỷ đồng để bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương.

Trả lời nhiều ý kiến đại biểu đề nghị câng nhắc việc giảm tỷ lệ điều tiết để lại cho NSĐP như: TP Hồ Chí Minh (giảm 5%); Đà Nẵng (giảm 17%)… Việc giảm tỷ lệ điều tiết để lại cho các địa phương sẽ không có động lực để địa phương phát triển, đề nghị giữ mức hợp lý ở một số địa phương vùng động lực kinh tế.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho rằng: trong bối cảnh khó khăn chung của NSNN, nhất là trong những năm gần đây vai trò của ngân sách trung ương (NSTW) giảm sút, không giữ được vai trò chủ đạo theo tinh thần của Hiến pháp năm 2013; đồng thời, theo quy định của Luật NSNN năm 2015 thì: Sau mỗi thời kỳ ổn định ngân sách, các địa phương phải tăng khả năng tự cân đối…, tăng tỷ lệ phần trăm điều tiết số thu nộp về ngân sách cấp trên.

Do vậy, việc Chính phủ trình tăng tỷ lệ điều tiết về trung ương là phù hợp với quy định của Luật và Hiến pháp 2013 nhằm đảm bảo vai trò chủ đạo của NSTW, tăng nguồn lực để chia sẻ với các địa phương còn nhiều khó khăn.

Quoc hoi thong qua Nghi quyet phan bo ngan sach Trung uong 2017 - Anh 1

Quốc hội thông qua kế hoạch phân bổ ngân sách trung ương 2017

Các định mức phân bổ đã có hệ số và mức ưu tiên cho các địa phương điều tiết về NSTW: ưu tiên phân bổ thêm số chi tính theo dân số từ 30% đến 70%. Riêng TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt còn được tăng cao hơn để xử lý các vấn đề về môi trường, thị chính, đảm bảo an ninh trật tự cho dân số tại chỗ và dân số vãng lai,... Bên cạnh đó, hàng năm NSTW còn hỗ trợ các địa phương này thông qua các dự án vốn ODA, vốn trái phiếu Chính phủ và bổ sung có mục tiêu.

Ví dụ, nếu tính cả khoản bổ sung có mục tiêu từ NSTW cho ngân sách TP. HCM năm 2017 là 7.316 tỷ đồng (gồm: vốn ngoài nước: 4.034 tỷ đồng, vốn trong nước 3.282 tỷ đồng) để thực hiện các dự án công trình quan trọng, thì tỷ lệ điều tiết của TP.Hồ Chí Minh khoảng 22%. Đồng thời, nếu tính cả 10.000 tỷ đồng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn cho dự án chống ngập và 8.800 tỷ đồng cho 2 bệnh viện tuyến cuối tại TP Hồ Chí Minh thì tổng mức hỗ trợ từ NSTW khoảng 18.800 tỷ đồng cho TP Hồ Chí Minh.

Trả lời đề nghị giải trình rõ hơn về các khoản chi chưa đưa vào định mức phân bổ, các khoản chưa phân bổ và bố trí vốn xây dựng nhà ở cho người có công của đại biểu, UBTVQH cho biết:Phương án phân bổ NSTW năm 2017 Chính phủ trình Quốc hội còn một số khoản chưa phân bổ, trong đó có khoản khá lớn là chi ĐTPT 3.600 tỷ đồng và chi sự nghiệp các Chương trình mục tiêu 6.547,7 tỷ đồng.

Nguyên nhân của tình trạng này là do đến thời điểm phân bổ, Chính phủ vẫn chưa xác định được danh mục dự án của Chương trình mục tiêu ứng phó với biển đổi khí hậu và tăng trưởng xanh, một số cơ quan chủ chương trình đang hoàn thiện hồ sơ để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Đối với việc bố trí vốn xây dựng nhà ở cho người có công: Theo Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch Đầu tư công trung hạn, chính sách này đã được bố trí 7.300 tỷ đồng.

Giải trình ý kiến ĐBQH về việc chi xây dựng cơ bản vẫn còn dàn trải, thiếu trọng tâm, nên hiệu quả không cao và đề nghị báo cáo về nợ xây dựng cơ bản, việc bố trí vốn để trả nợ xây dựng cơ bản và trả nợ vốn ứng trước, UBTVQH cho biết: Qua thanh tra, kiểm tra, kiểm toán cho thấy vi phạm trong lĩnh vực XDCB còn nhiều. UBTVQH đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo, thực hiện nghiêm kỷ luật tài chính, phân bổ vốn đầu tư cho các dự án phải tuân thủ các nguyên tắc, tiêu chí đã được xác định và bổ sung nguyên tắc này vào Nghị quyết.

Theo báo cáo của Chính phủ, tổng số nợ XDCB vốn NSTW là khá lớn. Đến hết năm 2015 chưa bố trí nguồn để thanh toán là 11.235 tỷ đồng. Năm 2016 NSTW đã bố trí 3.052 tỷ đồng để thanh toán nợ XDCB. UBTVQH đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo bố trí đủ kế hoạch vốn để thanh toán nợ XDCB.

Về ý kiến đề nghị ưu tiên bố trí vốn hỗ trợ các địa phương xử lý sự cố môi trường do Formosa gây ra, UBTVQH cho biết: trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020, Chính phủ đã ưu tiên bố trí vốn, đồng thời đã báo cáo Quốc hội giãn tiến độ thu hồi các khoản vốn ứng trước của các địa phương này. Bên cạnh đó, dự toán chi sự nghiệp khoa học - công nghệ năm 2017 của NSĐP 4 tỉnh bị ảnh hưởng sự cố môi trường Formosa đã được ưu tiên bố trí phân bổ ở mức tăng cao hơn so với các địa phương khác.

Vũ Hân