Từ năm 2017, một số tỉnh, thành phố sẽ phải giảm tỷ lệ được giữ lại trong các khoản thu điều tiết giữa Trung ương và địa phương, trong đó TP HCM giảm từ 23% xuống 18%.

Ngày 14/11, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về phân bổ ngân sách Trung ương 2017, trong đó chốt tỷ lệ điều tiết để lại cho ngân sách TP HCM là 18%.

Quyết định này vẫn được đưa ra sau nhiều ý kiến của các đại biểu TP HCM về việc không nên giảm đột ngột tỷ lệ thu ngân sách được giữ lại của thành phố, từ 23% xuống còn 18% (giai đoạn 2017 - 2020), vì "thành phố đã cắt giảm chi tiêu rất nhiều, không còn chỗ để cắt giảm nữa". Tuy nhiên, mức chốt 18% đã cao hơn 1 điểm phần trăm so với phương án phân bổ ngân sách Trung ương 2017 của Chính phủ, do Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng báo cáo trước Quốc hội ngày 20/10.

Giải trình trước khi đại biểu bấm nút, thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban tài chính, ngân sách - Nguyễn Đức Hải cho biết, nhiều ý kiến đề nghị cân nhắc việc giảm tỷ lệ điều tiết để lại cho ngân sách địa phương như: TP HCM giảm 5%, Đà Nẵng giảm 17% (từ 85% xuống 68%)… Các đại biểu cho rằng, việc giảm tỷ lệ điều tiết để lại cho các địa phương sẽ không có nguồn lực để địa phương phát triển, đề nghị giữ mức hợp lý ở một số địa phương vùng động lực kinh tế.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải thích theo Luật Ngân sách Nhà nước 2015 thì sau mỗi thời kỳ ổn định ngân sách, các địa phương phải tăng khả năng tự cân đối, tăng tỷ lệ phần trăm điều tiết số thu nộp về ngân sách cấp trên. Do vậy, việc Chính phủ trình tăng tỷ lệ điều tiết thu nộp của một số tỉnh trọng điểm thu về ngân sách Trung ương là phù hợp với quy định của luật và Hiến pháp 2013. Riêng Hà Nội và TP HCM là đô thị đặc biệt thì tăng cao hơn để xử lý các vấn đề về môi trường, đảm bảo an ninh trật tự cho dân số tại chỗ và dân số vãng lai...

Quoc hoi chot viec TP HCM phai gop them ngan sach ve Trung uong - Anh 1

Năm 2017, tỷ lệ điều tiết ngân sách Trung ương cho TP HCM giảm còn 18%, thay vì 23% như trước. Ảnh: Minh Trí

Cụ thể với trường hợp TP HCM, nếu tính cả khoản bổ sung có mục tiêu từ ngân sách Trung ương cho ngân sách thành phố năm 2017 là 7.316 tỷ đồng (gồm: vốn ngoài nước: 4.034 tỷ đồng, vốn trong nước 3.282 tỷ đồng) để thực hiện các dự án công trình quan trọng, thì tỷ lệ điều tiết cho "đầu tàu" kinh tế của cả nước khoảng 22%. Và nếu tính cả 10.000 tỷ đồng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn cho dự án chống ngập và 8.800 tỷ đồng cho 2 bệnh viện tuyến cuối thì tổng mức hỗ trợ từ ngân sách Trung uơng khoảng 18.800 tỷ đồng cho TP HCM.

Cơ quan thường trực của Quốc hội cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh ngân sách còn khó khăn, phải bảo đảm cân đối giữa phát triển kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội, hỗ trợ các địa phương còn khó khăn, thì cần có sự chia sẻ đồng thuận của các địa phương có tiềm lực kinh tế lớn.

Bên hành lang Quốc hội chiều 14/11, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP HCM) chia sẻ trước quyết định của Quốc hội giảm tỷ lệ điều tiết để lại cho TP HCM còn 18%, thành phố cũng sẽ quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, ông Ngân vẫn hy vọng Chính phủ nhìn thấy TP HCM là đầu tàu cần có cơ chế tạo điều kiện để thành phố đóng góp nhiều hơn nữa cho cả nước.

"Vấn đề không chỉ là ngân sách, mà còn là thể chế cho TP HCM, tạo điều kiện cho thành phố đóng góp nhiều hơn cho cả nước", đại biểu Trần Hoàng Ngân nói.

Cũng theo nội dung Nghị quyết của Quốc hội, tổng số thu cân đối ngân sách Trung ương là 729.730 tỷ đồng, địa phương là 482.450 tỷ đồng. Tổng số chi cân đối ngân sách trung ương là 902.030 tỷ đồng, trong đó dự toán 254.630 tỷ đồng để bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương.

Để thực hiện việc phân bổ ngân sách, Quốc hội giao Chính phủ chỉ đạo và hướng dẫn các bộ, ngành, cơ quan khác ở Trung ương và địa phương phân bổ vốn đầu tư phát triển ưu tiên tập trung đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành các chương trình, dự án quan trọng quốc gia, các công trình cấp thiết đang đầu tư dở dang; hỗ trợ nhà ở cho hộ gia đình người có công với cách mạng.

Quốc hội cũng yêu cầu Chính phủ ưu tiên vốn đối ứng cho các dự án ODA, dự án hợp tác công tư (PPP), xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản. Tăng cường kiểm tra, thanh tra, đối với tất cả các khâu trong quá trình đầu tư.

"Trong quá trình điều hành, bổ sung vốn đầu tư và các nguồn tài chính khác để hỗ trợ các địa phương trọng điểm thu có tỷ lệ điều tiết giảm trong giai đoạn 2017-2020, tạo điều kiện cho các địa phương này phát huy vai trò động lực kinh tế cho cả nước", Nghị quyết nêu.