Một nhà máy thép đặt ngay tại khu vực đông dân cư, gây bức xúc cho người dân về ô nhiễm không khí và tiếng ồn. Chính quyền tỉnh Quảng Nam đã thừa nhận sai lầm này và thông tin chính thức về một loạt vấn đề liên quan đến việc di dời nhà máy thép Việt Pháp (thị xã Điện Bàn, Quảng Nam) làm nóng dư luận những ngày qua.

Quang Nam loay hoay sua sai quy hoach nha may thep Viet Phap - Anh 1

Nhà máy thép Việt Pháp tại thị xã Điện Bàn bị người dân phong tỏa phản đối năm 2014.

Thừa nhận sai lầm

UBND tỉnh Quảng Nam vừa ban hành văn bản 4887/UBND- KTN gửi Bộ Thông tin - Truyền thông, các cơ quan thông tấn báo chí để giải thích nhiều vấn đề xung quanh việc di dời nhà máy thép Việt Pháp làm nóng dư luận những ngày qua.

Ngay tại văn bản này, chính quyền tỉnh Quảng Nam đã thừa nhận sai lầm trong quy hoạch, đặt nhà máy tại khu vực đông dân cư. Dù quy trình xả thải, kiểm tra phân tích mẫu thải trong giới hạn cho phép, nhưng vì quá gần khu vực đông dân cư nên không thể phủ nhận giới hạn cho phép xả thải của các mẫu phân tích này là không gây ô nhiễm.

Theo đó, văn bản do ông Huỳnh Khánh Toàn- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam - ký cũng nêu rõ, lý do di dời nhà máy thép Việt Pháp là do nhà máy luyện cán thép Việt Pháp tại thị xã Điện Bàn quá gần với khu vực đông dân cư nên quá trình vận hành thử nghiệm đã gây ra tiếng ồn và khí thải dẫn đến sự phản đối của người dân.

Mặc dù công ty đã có biện pháp khắc phục, kết quả kiểm tra phân tích mẫu khí thải nằm trong giới hạn cho phép, nhưng vì nhà máy nằm quá gần khu vực đông dân cư, người dân khiếu kiện kéo dài nên buộc phải di dời.

Văn bản này cũng lý giải, nhà máy thép Việt Pháp di dời lên thôn Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang, chỉ là chủ trương đồng ý cho phép khảo sát, nghiên cứu đầu tư với diện tích 17,3ha, chưa thống nhất tổng mức đầu tư dự án là 975 tỉ đồng.

Chính quyền tỉnh Quảng Nam cũng lý giải, quy trình vận hành, công nghệ sản xuất chủ yếu nấu chảy nguyên liệu sản xuất ra phôi thép nên chủ yếu phát sinh khói bụi, khí thải.

Người dân có lý do để lo lắng

Việc di dời nhà máy thép Việt Pháp đến địa điểm mới đã bộc lộ nhiều sai lầm trong quy hoạch dự án của chính quyền tỉnh Quảng Nam nhiều năm về trước.

Một dự án khi triển khai buộc phải đảm bảo cả 3 tiêu chí về môi trường- kinh tế- xã hội. Tuy nhiên, khi tiêu chí môi trường chưa được đảm bảo, đã làm đảo lộn mọi thứ, doanh nghiệp hoạt động cầm chừng, đóng góp ngân sách không đáng kể, về mặt xã hội gây khiếu kiện kéo dài, mất an ninh trật tự, bức xúc trong quần chúng nhân dân là những điều đã tồn tại của nhà máy thép Việt Pháp tại thị xã Điện Bàn.

Quyết định 2368/ QĐ- UBND ngày 26/7/2011 của UBND tỉnh Quảng Nam phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án "nhà máy thép Việt Pháp" tại thị xã Điện Bàn trước đây cũng là vấn đề khi mà chính quyền cứng nhắc trong việc chọn vị trí đặt nhà máy, nằm ngay trong khu vực đông dân cư.

Bởi vậy, việc người dân hạ du sông Vu Gia lo lắng là có cơ sở, chưa kể quá trình giám sát vận hành, xả thải của một doanh nghiệp là vấn đề cũng đáng lo lắng. Bằng chứng, trong 9 tháng đầu năm 2016, tỉnh Quảng Nam phát hiện hơn 100 trường hợp vi phạm. Trong khi đó, việc xử phạt thì nhỏ giọt, 87 trường hợp với số tiền hơn 1 tỉ đồng.

Chưa kể, "tiến thoái lưỡng nan" chính quyền tỉnh Quảng Nam cũng đứng trước nguy cơ bồi trường và hỗ trợ cho việc di dời của nhà máy thép Việt Pháp mà doanh nghiệp yêu cầu là hơn 123,8 tỉ đồng. Đây là chưa kể, nếu đóng cửa nhà máy, chính quyền tỉnh Quảng Nam phải đóng cửa và bồi thường số tiền không hề nhỏ.

Chưa hết, việc hoạt động của doanh nghiệp đạt hiệu quả kinh tế thế nào cũng là vấn đề quan tâm, ngay cả chính quyền tỉnh Quảng Nam cũng chưa đồng ý với tổng mức đầu tư mới cho dự án này được nâng lên là 975 tỉ đồng.

Điều đáng nói khi văn bản 4887 của tỉnh Quảng Nam đang trên đường đến Đà Nẵng để cung cấp thông tin về việc di dời nhà máy thép Việt Pháp thì Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Huỳnh Đức Thơ cũng vừa ký văn bản 8218/ UBND- TNMT ngày 6.10. 2016 yêu cầu Quảng Nam cung cấp thông tin về dự án thép Việt Pháp đặt tại đầu nguồn sông Vu Gia. Bởi lẽ, ngay cả TP. Đà Nẵng cũng thiếu thông tin, chỉ mới nghe thông tin từ các cơ quan thông tấn báo chí, như những gì văn bản của Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng nêu.

PHƯỚC BÌNH