Con đường về vùng nam thị xã Ba Đồn (bao gồm các xã Quảng Lộc, Quảng Hải, Quảng Tân, Quảng Minh, Quảng Trung, Quảng Tiến...) vẫn bì bõm trong bùn nhão. Cái nắng hửng lên vội vàng sau mưa lũ ít nhiều cũng giúp được bà con phơi lúa, áo quần và nhiều vật dụng khác...

Bên con đường nhựa khô cách nhà chừng 1 cây số, anh Nguyễn Văn Thế (xã Quảng Tân) đang cào trở lúa phơi bên vệ đường vừa kể: "Nhà cửa còn bộn bề lắm, giao cho mấy mẹ con chịu trách nhiệm, còn tui lấy xe máy chở mấy bao lúa ra phơi vừa để có cái ăn vừa chống hư hỏng".

Quang Binh ngon ngang sau lu du, nhieu nha sap khong biet lay gi dung lai - Anh 1

Bà con tranh thủ phơi thóc (Ảnh: V.M)

Mưa lũ như dâu bể…

Điều khác biệt của các xã vùng nam thị xã Ba Đồn là nằm kẹp giữa hai nhánh sông Gianh nên thấp trũng. Anh Thế ví von: “Cả vùng đất rộng lớn này đến hẹn lại lên như quy luật khắc nghiệt chưa mưa đã ngập, họ ngập đến sân là mình chạm nóc. Đợt lũ vừa rồi nhà nào cũng ngập 2 - 3m là chuyện bình thường"…

Mấy hôm nay, thôn Cồn Sẻ (xã Quảng Lộc) như khác thường bởi nhiều màu sắc được đưa ra. Trên hàng rào, cọc tre, dây phơi, hay bất cứ thứ gì đó có thể treo lên món đồ là người ta cứ treo để phơi. Tất cả quần áo, chăn màn, ga gối... được đưa ra bày ngổn ngang như trận đồ.

Chị Lê Thị Thu vắt vội mấy bộ quần áo của con lên mạn chiếc thuyền nan cạn trên bờ rồi nói như khoe: "May mà sau lũ có được hai ngày nắng chứ không thì thối hết từ trong nhà thối ra. Bây chừ sang hèn hay nghèo khổ chi cũng bày ra như nhau hết".

Cũng theo chị Thu vùng nam thị xã này năm nào cũng có lũ. Nhẹ thì ngập nhà khoảng ngang lưng quần, nặng thì ngang ngực, ngang vai.

Từ xã Quảng Lộc đi băng qua cánh đồng là đến xã Quảng Tân, ông Phạm Quốc Lành - Chủ tịch UBND xã, cho biết: "Trận lũ vừa qua, 100% hộ dân đều bị ngập trong lũ. Nhiều gia đình nước ngập gần 3m. Nếu so với đỉnh lũ năm 2010 thì trận lũ năm nay cao hơn 0,3m. Lũ cao và lên nhanh khiến người dân trở tay không kịp. Dù chính quyền và đội phòng chống thiên tai của xã sử dụng thuyền cứu trợ nhưng hơn nửa lương thực dự trữ của bà con bị ướt, bị trôi".

Chính vì vậy mà sau khi lũ rút, những chỗ nào có thể là bà con tận dụng để phơi lúa mong vớt vát được phần nào... Dọc theo con đường liên thôn, liên xã ở Quảng Tân, Quảng Trung và Quảng Tiên, đâu đâu cũng thấy người dân đang trải bạt phơi lúa.

Làm sao dựng lại được nhà

Bà con hàng xóm tất tả với việc dọn nhà, phơi áo quần, phơi lúa thì chị Nguyễn Thị Thành (thôn Xuân Canh, xã Thuận Hóa, huyện Tuyên Hóa) chẳng còn lòng dạ nào để tâm đến những chuyện đó. Dành dụm, vay mượn chị làm được căn nhà xây kiên cố, bà con chòm xóm ai cũng mừng. Chị mừng và lo trả nợ, nhưng rồi niềm vui tắt lịm.

Quang Binh ngon ngang sau lu du, nhieu nha sap khong biet lay gi dung lai - Anh 2

Giúp nhau dựng nhà bị lũ làm sập

Chị kể: “Tối đó, thấy nước chảy dữ quá, mà nhà chỉ có 2 mẹ con (con gái học lớp 10) nên tôi phải gọi điện cho bố tôi đến đi nhà tránh lũ. Không ngờ sau đó, ngôi nhà bị đổ sập hoàn toàn. Kéo theo tất cả vật dụng trong nhà bị lũ cuốn trôi sạch. Giờ, tôi cũng không biết phải làm sao nữa".

Cách đó không xa, nhà ông Phan Đình Du (53 tuổi, ở thôn Xuân Canh) dù được bà con sang dọn dẹp giúp nhưng cũng còn ngổn ngang lắm. Ông Du vẫn chưa hết bàng hoàng: "Lúc nước lũ tràn vào nhà, vợ chồng tui đang trú ở trên gác tra. Nhưng do nước lên nhanh và chảy xiết quá, không lâu sau đó ngôi nhà của tôi không thể trụ vững, vợ chồng phải trèo lên cây xoài bên cạnh ngồi kêu cứu. May có hai người bà con chèo thuyền đến đưa sang nhà hàng xóm tránh lũ. Khi nhà sập thì đồ đạc cũng trôi theo lũ hết".

Cả huyện Tuyên Hóa có gần 20 nhà bị sập, bị lũ cuốn hoặc bị mưa lũ kéo xiêu vẹo chờ đổ sập xuống bất cứ lúc nào.

Quang Binh ngon ngang sau lu du, nhieu nha sap khong biet lay gi dung lai - Anh 3

Lũ rút đến đâu làm vệ sinh đến đó

Gần hai chục hộ dân này đều thuộc diện nghèo nên việc dựng lại ngôi nhà làm nơi tá túc là rất khó khăn. Bà con trong xóm cùng lực lượng của chính quyền đã giúp sức dựng lại được hai mái che tạm trú mưa nắng cho nhà anh Mai Đình Cúc (xã Thuận Hóa), nhưng để làm lại nhà thì khó lắm.

Anh Cúc giọng buồn: "Nếu không có sự giúp đỡ của bà con và mọi người thì tui chắc không thể nào làm lại được ngôi nhà như trước đây".

Không chỉ lúa, áo quần, tất thảy bàn chế, tủ giường cũng đều bị nước lũ đục phù sa quấn cho một lớp nhờn nhợt sẹt. Anh Phan Thanh Hào (xã Quảng Tân) cùng cậu con trai khiêng chiếc tủ ba buồng ra ở góc hiên nhà rồi cha dội nước, con lau chùi. Đánh vật như vậy gần giờ đồng hồ mới tạm xong.

Lau mồ hôi mướt mát, anh Hào cười như mếu: "Hôm qua đến chừ hết gường lại đến tủ, hết tủ lại đến chạn bếp, mệt thở không ra hơi, mệt hơn cả đi cày ruộng. Nhưng may mà còn có để lau chùi. Có nhiều nhà lũ cuốn trôi hết thì cũng cực nhọc hơn".