Tokyo và Canberra đang xem xét ký một thỏa thuận song phương nhằm tạo điều kiện cho quân đội Úc đến thăm và tập trận ở Nhật.

Thủ tướng Abe (phải) và người đồng cấp Úc Abbott trong cuộc gặp ở Tokyo hồi tháng 4.2014 - Ảnh: Reuters

Hôm nay (7.7), ông Shinzo Abe bắt đầu chuyến công du Úc 4 ngày, trở thành thủ tướng Nhật đầu tiên đến thăm nước này kể từ năm 2002. Dự kiến, ông sẽ hội đàm với Thủ tướng nước chủ nhà Tony Abbott vào ngày 8.7 và hai bên sẽ ra tuyên bố chung kêu gọi tăng cường hợp tác an ninh song phương để từ đó tiến tới đàm phán việc ký kết Hiệp ước các lực lượng thăm viếng (VFA), theo tờ Yomiuri Shimbun. Hiện Nhật chưa ký VFA với bất kỳ nước nào, trong khi đó Úc đã ký hiệp ước tương tự với Philippines hồi năm 2007. Nếu được ký, VFA sẽ cho phép bỏ qua việc kiểm tra hải quan đối với những thiết bị, khí tài mà Lực lượng phòng vệ Nhật (SDF) và quân đội Úc mang vào nước kia. Hiệp ước còn cho phép xe tăng cũng như các loại xe quân sự khác của Úc vận hành trên các con đường ở Nhật.

Trong cuộc gặp tại Tokyo hồi tháng 4.2014, ông Abe và ông Abbott đã nhất trí tăng cường tập trận chung giữa hai bên. Vì thế, VFA sẽ tạo điều kiện cho SDF tham gia tập trận chung với các lực lượng thăm viếng của Úc cùng đồng minh chung của 2 nước là Mỹ. Yomiuri Shimbun dẫn một nguồn tin chính phủ Nhật nhận định sự hiện diện của các lực lượng Mỹ - Úc sẽ có tác dụng ngăn chặn cách hành động ngày càng gây quan ngại của Trung Quốc trong khu vực.

Ngoài ra, Thủ tướng Abe dự kiến sẽ có bài phát biểu trước Quốc hội Úc và có thể sẽ trình bày kế hoạch mở rộng vai trò của SDF trong việc tham gia phòng vệ tập thể. Chính quyền của ông Abe vừa có quyết định mang tính lịch sử khi thông qua nghị quyết bãi bỏ lệnh cấm SDF tham chiến ở nước ngoài, mở đường cho lực lượng này hỗ trợ các quốc gia bạn bè nếu họ bị một kẻ thù chung tấn công. Thủ tướng Abbott cũng đã ủng hộ động thái nói trên khi tuyên bố việc này có thể giúp “Nhật đóng góp thêm cho hòa bình cũng như an ninh khu vực và trở thành đối tác chiến lược vững chắc hơn với Úc”, theo tờ The Australian.

Nhật sắp xuất khẩu linh kiện tên lửa

Ngày 6.7, tờ Nikkei Asian Review loan tin trong tháng này chính phủ Nhật sẽ thông qua quyết định xuất khẩu thiết bị quân sự đầu tiên, vài tháng sau khi Tokyo nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu khí tài quân sự tồn tại gần 50 năm qua. Cụ thể, Công ty công nghiệp nặng Mitsubishi đang có kế hoạch xuất khẩu bộ cảm biến được dùng trong hệ thống tên lửa đánh chặn PAC-2 cho Tập đoàn Raytheon (Mỹ). Theo kế hoạch, Raytheon dự tính nhập bộ cảm biến của Mitsubishi để lắp ráp và bán PAC-2 cho Qatar.

Văn Khoa