Việc xây dựng các thủy điện ở vùng thượng nguồn hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn và việc khai thác cát ồ ạt ở lòng sông đã kéo theo hệ lụy là tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển...

Sáng 24-11, tại TP Hội An, Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) thông qua Sáng kiến Rừng ngập mặn cho Tương lai (MFF) phối hợp với UBND tỉnh Quảng Nam và UBND TP Đà Nẵng tổ chức Đối thoại bàn tròn cấp cao về quản lý tổng hợp lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn và vùng bờ Đà Nẵng - Quảng Nam: Một cách tiếp cận “Từ đầu nguồn xuống biển”.

Quan ly tong hop luu vuc song Vu Gia - Thu Bon theo huong 'Tu dau nguon xuong bien' - Anh 1

Buổi đối thoại thu hút hơn 70 nhà quản lý, lãnh đạo của 2 địa phương Đà Nẵng, Quảng Nam, các nhà khoa học trong và ngoài nước.

Tại cuộc đối thoại, nhiều ý kiến của các chuyên gia cho rằng lưu vực sông và vùng bờ biển là 2 hệ thống tự nhiên liên kết với nhau về mặt không gian và có tầm quan trọng đặc biệt đối với tài nguyên nước và các dạng tài nguyên thiết yếu khác phục vụ sự phát triển của quốc gia và đời sống con người.

Cách quản lý truyền thống, thiếu liên ngành, liên vùng và chưa xem xét ảnh hưởng của lưu vực sông tới vùng bờ biển hiện nay đang đẩy các lưu vực sông và vùng bờ biển vào thế phát triển thiếu bền vững.

Riêng lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn là một trong số lưu vực sông lớn ở nước ta, có ảnh hưởng trực tiếp xuống vùng bờ biển Quảng Nam - Đà Nẵng.

Quan ly tong hop luu vuc song Vu Gia - Thu Bon theo huong 'Tu dau nguon xuong bien' - Anh 2

Các đại biểu tại cuộc đối thoại cho rằng việc khai thác cát ồ ạt ở lòng sông hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sạt lở bờ sông, bờ biển. Trong ảnh là 2 tàu chở cát trên dòng sông Thu Bồn.

Các hoạt động phát triển kinh tế mạnh mẽ cùng với cách tiếp cận quản lý tài nguyên nước hiện nay chưa hoàn toàn phù hợp với lưu vực sông Vu Gia -Thu Bồn và vùng bờ Quảng Nam - Đà Nẵng.

Đây chính là nhân tố làm suy giảm chức năng và sự sống của lưu vực và là yếu tố trở ngại cho phát triển kinh tế - xã hội của TP Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam trong tương lai.

Cụ thể, việc xây dựng các thủy điện ở vùng thượng nguồn hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn đã khiến cho lượng phù sa, cát chảy về vùng hạ du bị sụt giảm nghiêm trọng.

Thêm vào đó, việc khai thác cát ồ ạt ở lòng sông đã khiến cho lượng cát lòng sông càng thiếu hụt, ảnh hưởng đến dòng chảy, gây sạt lở bờ sông, bờ biển. Đó là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng sạt lở bờ biển Cửa Đại (TP Hội An) thời gian qua.

Việc quản lý tổng hợp lưu vực sông và vùng bờ biển theo hướng tiếp cận “Từ đầu nguồn xuống biển” nhấn mạnh đến 2 nguyên tắc then chốt gồm tính phụ thuộc lẫn nhau của hệ thống lưu vực sông và vùng bờ/biển; tính lồng ghép về thể chế và cơ chế chính sách, tính liên vùng, liên tỉnh trong quản lý lưu vực sông và vùng bờ biển.

Quan ly tong hop luu vuc song Vu Gia - Thu Bon theo huong 'Tu dau nguon xuong bien' - Anh 3

Ông Lê Trí Thanh phát biểu tại cuộc đối thoại.

Phát biểu tại cuộc đối thoại, ông Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, cho rằng bất kỳ sự thay đổi lớn nào ở lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn không chỉ ảnh hưởng riêng Quảng Nam mà Đà Nẵng cũng sẽ chịu nhiều ảnh hưởng.

Do đó, Quảng Nam và TP Đà Nẵng, giữa các ban, ngành và các bên liên quan cần tăng cường hơn nữa cơ chế phối hợp để quản lý tổng hợp lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn và vùng bờ biển của 2 địa phương.

Ngọc Thi