Ngày 9-11, kỳ họp thứ hai, Quốc hội (QH) khóa XIV tiếp tục chương trình làm việc. Buổi sáng, các đại biểu QH nghe Chính phủ trình dự án Luật Quy hoạch và nghe Báo cáo thẩm tra dự án Luật này. QH đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về kế hoạch tài chính 5 năm (trong đó có nội dung mục tiêu, định hướng huy động, sử dụng vốn vay và quản lý nợ công giai đoạn 2016 - 2020).

Sau đó, các đại biểu QH làm việc tại tổ, thảo luận dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) và dự án Luật Quy hoạch.

Buổi chiều, QH nghe Tờ trình dự thảo Nghị quyết về việc thực hiện thí điểm cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam và Báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết này; nghe Chính phủ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư và Báo cáo thẩm tra dự án Luật. Các đại biểu QH đã thảo luận tại tổ về dự án Luật Cảnh vệ; dự thảo Nghị quyết về việc thực hiện thí điểm cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam; dự án Luật sửa đổi, bổ sung Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Bảo đảm an toàn nợ công, giảm chi thường xuyên

Trong phiên làm việc buổi sáng, QH đã nghe Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết về kế hoạch tài chính 5 năm (trong đó có nội dung mục tiêu, định hướng huy động, sử dụng vốn vay và quản lý nợ công giai đoạn 2016-2020) và biểu quyết thông qua Nghị quyết với đa số đại biểu QH tán thành.

Theo đó, phấn đấu tổng thu ngân sách nhà nước cả giai đoạn 2016-2020 khoảng 6.864 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 1,65 lần so giai đoạn 2011-2015; bảo đảm tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước không thấp hơn 23,5% GDP, trong đó thuế, phí, lệ phí khoảng 21% GDP; tỷ trọng thu nội địa bình quân khoảng 84 đến 85% tổng thu ngân sách nhà nước. Tổng chi ngân sách nhà nước cả giai đoạn 2016 - 2020 khoảng 8.025 nghìn tỷ đồng, trong đó, tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển chiếm bình quân khoảng 25 đến 26% tổng chi ngân sách nhà nước; giảm tỷ trọng chi thường xuyên xuống dưới 64% tổng chi ngân sách nhà nước. Ưu tiên bảo đảm chi trả nợ, chi dự trữ quốc gia. Tỷ lệ bội chi ngân sách nhà nước cả giai đoạn 2016-2020 không quá 3,9% GDP, trong đó bội chi ngân sách trung ương không quá 3,7% GDP và bội chi ngân sách địa phương không quá 0,2% GDP. Phấn đấu giảm mạnh bội chi ngân sách nhà nước để đến năm 2020 không quá 3,5% GDP, nhằm thực hiện cân đối ngân sách nhà nước tích cực, bảo đảm nợ công trong giới hạn cho phép…

Nghị quyết nêu chín nhóm giải pháp và nhiệm vụ cần thực hiện, đáng chú ý là: Đẩy mạnh việc hoàn thiện thể chế tài chính và cơ chế tài chính quốc gia nhằm tiếp tục cụ thể hóa Hiến pháp năm 2013, bảo đảm tính đồng bộ, công khai, minh bạch, ổn định và phù hợp với yêu cầu thực tiễn đặt ra trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và hội nhập quốc tế. Thực hiện nghiêm kỷ luật tài chính trong thu, chi ngân sách nhà nước. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, kiểm toán để chống thất thu, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, chuyển giá, trốn thuế, chống thất thoát, lãng phí trong chi ngân sách nhà nước, nhất là trong chi đầu tư xây dựng cơ bản. Kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu nợ công trong giới hạn cho phép; hạn chế đến mức thấp nhất cấp bảo lãnh Chính phủ cho các khoản vay mới; kiểm soát chặt chẽ bội chi và nợ chính quyền địa phương; bố trí nguồn bảo đảm trả nợ đầy đủ, đúng hạn...

Trước đó, đầu giờ làm việc buổi sáng, QH đã nghe Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Quy hoạch. Theo đó, sau 30 năm đổi mới, nền kinh tế của đất nước đã có nhiều thay đổi, quy mô nền kinh tế lớn gấp nhiều lần trước đây, trong khi công tác quy hoạch chưa theo kịp sự đổi mới và bộc lộ nhiều hạn chế, yếu kém, gây khó khăn trong điều hành phát triển kinh tế - xã hội của các cấp, ngành, làm lãng phí nguồn lực của đất nước, ảnh hưởng môi trường sinh thái và cản trở các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh của các tổ chức, doanh nghiệp, người dân. Luật Quy hoạch hướng tới sự cải cách toàn diện về công tác quy hoạch để quy hoạch thật sự là công cụ quan trọng, hữu hiệu giúp Nhà nước kiến tạo sự phát triển. Dự thảo Luật Quy hoạch được thiết kế gồm sáu chương, 68 điều.

Báo cáo thẩm tra dự án Luật Quy hoạch khẳng định: Việc ban hành Luật Quy hoạch là rất cần thiết nhằm bảo đảm tính pháp lý, cụ thể hóa chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, bám sát nhu cầu phát triển, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực của đất nước và là công cụ quan trọng trong điều hành phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, một số ý kiến nhấn mạnh nguyên tắc xây dựng dự án Luật này cần đáp ứng yêu cầu: tạo sự thống nhất của hệ thống quy hoạch từ trung ương đến địa phương, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực tới các hoạt động quy hoạch đang thực hiện.

Hỗ trợ thiết thực để doanh nghiệp phát triển

Thảo luận về dự án Luật Hỗ trợ DNVVN, nhiều đại biểu quan tâm những quy định về đối tượng áp dụng (Điều 2). Có đại biểu cho rằng, đối tượng áp dụng như quy định của dự thảo Luật là quá rộng, nhất là khi nguồn lực hiện nay của Nhà nước có hạn, không thể hỗ trợ tất cả. Vì vậy, Ban Soạn thảo cần nghiên cứu, quy định ưu tiên chọn lựa hỗ trợ nhóm doanh nghiệp có tiềm năng phát triển nâng cao giá trị gia tăng, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Về nội dung này, có đại biểu nhất trí quy định của dự thảo Luật, theo đó đối tượng áp dụng gồm doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chí xác định DNVVN. Có ý kiến đề nghị, bổ sung đối tượng áp dụng bao gồm cả hộ kinh doanh cá thể vì số lượng hộ kinh doanh hiện nay là khá lớn, có đóng góp cho nền kinh tế.

Một số đại biểu cho rằng, Luật này được ban hành sẽ tồn tại song song với nhiều luật khác, trong đó có những quy định về hỗ trợ DNVVN. Đáng chú ý, trong Luật Đầu tư đã có những quy định ưu đãi, hỗ trợ cho các dự án đầu tư vào một số lĩnh vực, ngành nghề, địa bàn. Dự án Luật Hỗ trợ DNVVN lại quy định hỗ trợ theo quy mô doanh nghiệp. Như vậy, cần làm rõ có phải là doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ "kép" hay không? Có đại biểu nêu rõ, thực tế các cơ quan chức năng, địa phương triển khai chưa tốt việc hỗ trợ, thúc đẩy sự phát triển của DNVVN, doanh nghiệp còn thiếu thông tin, lúng túng, bị động khi muốn tiếp cận các chương trình hỗ trợ. Vì vậy, dự thảo Luật cần có nội dung khắc phục những hạn chế nêu trên.

Thảo luận về dự án Luật Quy hoạch, nhiều đại biểu quan tâm việc lập quy hoạch tổng thể quốc gia. Theo đó, cần phải có quy hoạch tổng thể quốc gia để bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ của hệ thống quy hoạch trong cả nước, khắc phục được tình trạng quản lý chia cắt, cục bộ, thiếu liên kết giữa các quy hoạch. Một số đại biểu đề nghị Việt Nam cần tham khảo kinh nghiệm quốc tế về lập quy hoạch tổng thể quốc gia vì có nhiều quốc gia nhờ quy hoạch tốt mà thực hiện thành công CNH, HĐH.

Mở nhiều hướng phát triển kinh tế - xã hội

Đầu giờ làm việc buổi chiều, các đại biểu QH làm việc tại hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự thảo Nghị quyết về việc thực hiện thí điểm cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam. Báo cáo cho biết, việc ban hành Nghị quyết nêu trên không chỉ có ý nghĩa về chính trị, pháp lý, đối ngoại, mà còn tác động tích cực đến phát triển kinh tế - xã hội; nhất là nước ta đang hội nhập quốc tế sâu rộng, sẽ tạo hành lang pháp lý thông thoáng, thu hút người nước ngoài đến Việt Nam du lịch, tìm cơ hội đầu tư, góp phần phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Tiếp đó, các đại biểu QH nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh (ĐTKD) có điều kiện của Luật Đầu tư. Theo Tờ trình, danh mục ngành, nghề ĐTKD có điều kiện theo quy định tại Phụ lục 4 Luật Đầu tư gồm 267 ngành, nghề thuộc nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, thi hành Luật Đầu tư thời gian qua đặt ra yêu cầu cần phải tiếp tục hoàn thiện, do một số ngành, nghề quy định tại danh mục này không còn cần thiết và phù hợp; một số ngành, nghề ĐTKD có điều kiện quy định tại danh mục còn chưa rõ ràng, thiếu cụ thể và chính xác cả về tên gọi cũng như nội dung, dẫn đến cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện, gây khó khăn cho cả cơ quan nhà nước cũng như doanh nghiệp trong việc áp dụng và tuân thủ điều kiện ĐTKD.

Thảo luận tại tổ về dự án Luật Cảnh vệ, phần lớn các đại biểu đồng tình với Tờ trình của Chính phủ. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, một số quy định trong dự thảo Luật chưa sát thực tế. Trong đó, quy định lực lượng cảnh vệ thuộc Bộ Công an có sáu nhiệm vụ, lực lượng cảnh vệ thuộc Bộ Quốc phòng có ba nhiệm vụ là chưa phù hợp. Lực lượng cảnh vệ thuộc hai bộ nêu trên cùng thực hiện nhiệm vụ như nhau, cho nên cần quy định nhiệm vụ, trách nhiệm của hai lực lượng như nhau, để tạo cơ sở pháp lý cho hai bộ phối hợp, hiệp đồng nhịp nhàng trong thực hiện nhiệm vụ; tránh đùn đẩy trách nhiệm. Đề cập đến đối tượng bảo vệ, đại biểu Đỗ Văn Chiến (Tuyên Quang) và một số đại biểu cho rằng, hiện nay tình hình khủng bố, phá hoại diễn biến phức tạp, dự thảo Luật nên quy định mở rộng đối tượng và địa bàn được bảo vệ.

Đề cập việc thực hiện thí điểm cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam, nhiều đại biểu đồng tình Tờ trình và Báo cáo thẩm tra. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng, đối tượng áp dụng thí điểm cấp thị thực điện tử như Tờ trình là quá rộng. Nên nghiên cứu, chỉ áp dụng thí điểm cấp thị thực điện tử với một số nước; sau đó, tổng kết, rút kinh nghiệm rồi tiến tới mở rộng đối tượng cấp thị thực điện tử. Theo các đại biểu, trong khi hạ tầng công nghệ thông tin của Việt Nam chưa đủ mạnh, việc kết nối mạng rất dễ dẫn đến lỗ hổng an ninh mạng, vì vậy, việc cấp thị thực điện tử cần theo lộ trình hợp lý hơn…

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Danh mục, ngành, nghề ĐTKD có điều kiện của Luật Đầu tư, đại biểu Vũ Lưu Mai (Hà Nội) cho rằng, Tờ trình về Luật chưa nêu rõ tính cấp bách, chưa thực hiện đầy đủ quy trình ban hành văn bản pháp luật. Một số đại biểu đề nghị, dự thảo Luật nên quy định rõ hơn để bảo đảm công bằng giữa các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, qua đó tạo điều kiện cho các doanh nghiệp bình đẳng phát triển sản xuất, kinh doanh...

Ủy ban Thường vụ QH đề nghị Chính phủ trong giai đoạn 2016-2020 cần kiên quyết, kiên trì giữ vững kỷ luật, kỷ cương tài chính, phải giảm mạnh bội chi ngân sách nhà nước để nợ công không vượt giới hạn cho phép; triệt để tiết kiệm chi; việc ban hành các chính sách làm tăng chi ngân sách nhà nước phải căn cứ khả năng nguồn lực; kế hoạch đầu tư công trung hạn phải nằm trong kế hoạch tài chính 5 năm; phấn đấu đến năm 2020, bội chi không quá 3,5% GDP.

(Báo cáo tiếp thu, giải trình kế hoạch tài chính - NSNN 5 năm 2011-2015, định hướng kế hoạch tài chính 5 năm)

Bảo đảm an toàn nợ công, với mục tiêu: Nợ công hằng năm không quá 65% GDP, nợ Chính phủ không quá 54% GDP, nợ nước ngoài của quốc gia không quá 50% GDP. Nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của quốc gia dưới 25% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ. Nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ (không bao gồm cho vay lại) không quá 25% so với tổng thu ngân sách nhà nước hằng năm.

(Nghị quyết về Kế hoạch tài chính 5 năm 2016-2020)