Sau giai đoạn bán ròng trước đó, thì kể từ phiên kể từ phiên 18/11 NĐTNN đã liên tục mua ròng cổ phiếu PVT của Tổng công ty cổ phần vận tải dầu khí, với tổng khối lượng mua ròng tính đến ngày 9/2 (47 phiên mua ròng liên tiếp) đạt 3,5 triệu đơn vị

Điều này lại không hề xảy ra với hai cổ phiếu cùng thuộc nhóm ngành vận tải kinh doanh xăng dầu là VTO (Vitaco) và VIP (Vipco). Cổ phiếu VTO được mua bán ròng đan xen nhưng ở mức giao dịch khá thấp, trong khi đó VIP lại bị khối ngoại đẩy ra khá mạnh (bán ròng trong cả giai đoạn là hơn 1,8 triệu đơn vị). NĐTNN có tỷ trọng giao dịch trung bình phiên đối với PVT ở mức khá cao đạt hơn 25%. Điều gì đã thu hút khối ngoại như vậy? Phải chăng hoạt động kinh doanh của PVT tốt hơn hoặc có điểm gì vượt trội so với hai công ty cùng ngành hay còn có một lý do tiềm ẩn nào đó khác? Bảng 1: Tỷ trọng mua/bán ròng của NĐTNN Chỉ Số PVT VTO VIP KLGD trung bình phiên (18/11-9/2) 290,162 174,481 217,431 Tổng KLGD mua/bán ròng (18/11 - 9/2) 3,498,020 100,730 -1,859,100 NĐTNN mua/bán ròng trung bình phiên 68,589 1,975 -36,452.94 Tỷ lệ mua/bán ròng của NĐTNN 25.5% 1.6% -4.3% +/- giá 1 tuần qua -1.87% 1.14% 0.00% +/- giá 1 tháng qua 3.96% 2.30% 2.86% Nguồn StoxPlus So sánh về mức độ vốn hóa và quy mô niêm yết thì PVT ở vị thế vượt trội hơn hẳn khi giá trị vốn hóa của PVT gần gấp đôi so với tổng giá trị vốn hóa của VTO và VIP cộng lại. Cả ba cổ phiếu này đều đang ở mức thị giá rất thấp và xu hướng nhìn chung là đang biến động xập xình đi ngang. Mặc dù được khối ngoại tích cực gom, song PVT vẫn chưa có nhiều đột biến về giá và giao dịch, không giống như những cổ phiếu Bluechips top đầu như: BVH, DPM…Tuy nhiên có thể thấy được ảnh hưởng của PVT lên chỉ số VN-Index là không hề nhỏ, khi số lượng cổ phiếu đang lưu hành chiếm tới 1,8% tổng lượng cổ phiếu lưu hành trên HOSE. Bảng 2: Quy mô niêm yết và vốn hóa Chỉ Số PVT VTO VIP Giá đóng cửa 9/2 (nghìn VND) 10,500 8,900 10,800 KLCPLH hiện tại (Triệu) 232.6 79.47 59.81 Giá trị vốn hóa(Tỷ VND) 2,442.30 667.52 633.96 Tỷ lệ KLCPLH so với HOSE 1.8% 0.6% 0.5% Nguồn: StoxPlus Gần đây thị trường đang rộ lên hoạt động đầu tư của quỹ ETFs đã tác động không nhỏ tới đợt tăng giá mạnh vừa qua của VN-Index. Liệu PVT có phải là cổ phiếu nằm trong danh mục đầu tư của họ và mục đích mua ròng nhiều có tác động nâng đỡ cho chỉ số. Điều này chúng tôi chưa thể khẳng định và điều quan trọng chúng ta cần quan sát kĩ tình hình tài chính cũng như kết quả hoạt động kinh doanh để đưa ra được những đánh giá đúng đắn. Điểm tương đồng ở hầu hết các doanh nghiệp kinh doanh vận tải là có tỷ trọng tài sản cố định/tổng tài sản ở mức cao. Trong đó nhân tố chính để so sánh là phương tiện vận tải. Doanh nghiệp nào đội tàu mạnh (số tàu, khối lượng chuyên chở, đầu tư mới…) sẽ có ưu thế hơn. PVT hiện đang có 15 con tàu trong đó 1 con tàu Aframax đang được đóng mới tại Vinashin. Với 10 tàu chở dầu chuyên dụng (tanker) với trọng tải vận chuyển đạt khoảng 430.000 DWT, PVT đang sở hữu đội tàu chở hàng lỏng lớn nhất Việt Nam. Ở VTO và VIP không có được lợi thế này. Tuy nhiên cả ba công ty đều có nhiều tàu còn mới, chưa đưa vào sử dụng nhiều khi chỉ tiêu giá trị TSCĐ còn lại/nguyên giá đều đạt khoảng 70%. Bảng 3: Một vài chỉ tiêu chính Q4/09 Q1/10 Q2/10 Q3/10 TSCĐ hữu hình/TTS PVT 58% 52% 57% 58% VTO 87% 88% 89% 88% VIP 75% 71% 72% 76% Giá trị TSCĐ còn lại/nguyên giá PVT 77% 75% 76% 75% VTO 78% 76% 74% 72% VIP 72% 70% 69% 69% Đòn bẩy tài chính D/E PVT 2.04 1.37 1.50 1.64 VTO 2.26 2.11 2.01 1.92 VIP 1.53 1.51 1.49 1.45 Nguồn: StoxPlus Việc đầu tư tàu đều được tài trợ bằng các khoản vay mà chủ yếu là vay dài hạn (bằng USD, lãi suất thả nổi) nên những biến động về lãi suất và tỷ giá đều ảnh hưởng không nhỏ đến chi phí tài chính và khả năng trả nợ của từng doanh nghiệp. Đánh giá về khả năng trả nợ của cả cả ba doanh nghiệp, sử dụng tỷ lệ EBITDA/(Nợ dài hạn + Lãi vay) thì cho thấy cả ba công ty này đều có tỷ lệ ở mức trung bình 1- 1,2 lần. Đây là tỷ lệ không quá cao, vì vậy nếu hoạt động kinh doanh giảm sút thì khả năng trả nợ sẽ bị ảnh hưởng không nhỏ. Như vậy để nhìn nhận chính xác về hoạt động kinh doanh của PVT cần phải xem xét những yếu tố ảnh hưởng đến doanh thu bởi cả ba doanh nghiệp đều có tỷ trọng doanh thu từ hoạt động vận tải chiếm tỷ lệ cao 70-75%. Có 4 yếu tố ảnh hưởng chính đó là: (i) thời gian tàu hoạt động, (ii) cước phí, (iii) giá nguyên vật liệu, (iv) tỷ giá. Điểm khác biệt của PV trans so với hai doanh nghiệp còn lại đó là VIP và VTO áp dụng kinh doanh thuê hạn định nên doanh thu và lợi nhuận khá ổn định, trong khi đó PVT sử dụng thuê chuyến trong việc vận chuyển đầu mối sản phẩm dầu cho Tổng công ty PV Oil tại nhà máy lọc dầu Dung Quất nên cước phí và doanh thu phụ thuộc vào hoạt động của PV Oil. Ngoài ra một điểm gây khó khăn lớn cho hoạt động của PVT đó là việc ra vào cảng của Dung Quất. Khi độ sâu vào cảng này chỉ đạt cao nhất là 9,5m và chỉ chịu được các tàu có trọng tải loại nhỏ dưới 10.000 DWT khiến đội tàu chở sản phẩm của PV trans không đủ hàng và phải ra quốc tế chạy spot, hiệu quả rất thấp. Bảng 4: Doanh thu và lợi nhuận qua các quý IV/09 I/10 II/10 III/10 IV/10* Doanh số 799 692.6 971.2 830.7 762.6 Giá vốn hàng bán 686.8 601.1 846.2 771.4 761.8 Chi phí tài chính 98 46 109.4 113.9 62.9 Lãi/lỗ ròng sau thuế -8 28.1 13.3 -44.8 -11.0 IV/10*: công ty mẹ Nguồn: StoxPlus Giá dầu thô và lạm phát tăng cao làm cho chi phí nhiên liệu cũng như các chi phí sản xuất vận hành của PV trans tăng, trong khi đó mức cước không tăng. Việc tỷ giá liên tục được điều chỉnh trong thời gian vừa qua cũng đã gây ảnh hưởng không nhỏ tới chi phí tài chính của PV trans. Điều này đã làm cho lợi nhuận trong quý III của tổng công ty và lợi nhuận quý IV của công ty mẹ giảm sút rất mạnh và ở mức âm. Rõ ràng kết quả kinh doanh của PVT không có nhiều đột biến trong năm vừa qua và nhìn về triển vọng năm 2011, mặc dù cước phí vận tải có thể tiếp tục tăng nhẹ, song nhiên liệu đầu vào là dầu thô cũng đang tăng khá mạnh và tỷ giá USD/VND đang tiếp tục ở mức cao sẽ là những yếu tố ảnh hưởng không nhỏ tới bức tranh của PVT. Song NĐTNN vẫn đang tiếp tục duy trì mua ròng cổ phiếu này và chỉ có họ mới có câu trả lời cho quyết định đầu tư này. Công Lê I Analyst I Stox.vn