Cơ quan tình báo đối ngoại (SVR) có thể sẽ là "tân Ủy ban An ninh Liên Xô (KGB)" bởi vị thế của người chủ mới SVR rất đặc biệt.

Theo quyết định của Tổng thống Putin, Chủ tịch Hạ viện Sergei Naryshkin, sẽ trở thành Giám đốc Cơ quan tình báo đối ngoại (SVR), chính thức tiếp quản SVR ngày 5/10 (theo quyết định do ông Putin ký hôm 22/9).

Nguyên Chủ tịch Hạ viện là đồng minh lâu năm của Tổng thống Putin và từng có thời gian làm việc cùng nhau tại Ủy ban An ninh Liên Xô (KGB) và ở Văn phòng Thị trưởng Saint Petersburg.

Putin da chuan bi day du de hoi sinh KGB - Anh 1

Ông Sergei Naryshkin (trái) trở thành Giám đốc SVR từ ngày 5/10.

Ông Putin từng nói với ông Sergei Naryshkin: “Ông hiểu đầy đủ, như chúng tôi, về tình hình mà chúng ta đang phải đối mặt, về tầm quan trọng của thành công của cơ quan này đối với sự phát triển của đất nước”.

Ông Putin cũng hối thúc ông Sergei Naryshkin phát triển hơn nữa các mối liên hệ với các đối tác của Moscow trong các lĩnh vực chủ yếu, trong đó chống khủng bố là hàng đầu. Đồng thời cho biết, SVR đóng vai trò trọng yếu trong việc vô hiệu hóa các mối đe dọa mà nước Nga đang phải đối diện.

Nhiều người cho rằng, Tổng thống Putin muốn ông Sergei Naryshkin sẽ tiếp tục phát huy những thành tựu rực rỡ mà SVR từng tạo dựng.

Sau khi chính thức được thành lập năm 1991 (khi Liên Xô tan rã), SVR đã thực hiện nhiều điệp vụ kinh điển khiến giới chuyên môn ngưỡng mộ. Theo thống kê, hiện SVR có khoảng 15.000 nhân viên.

Nhiều người hy vọng ông Sergei Naryshkin sẽ tiếp tục làm rạng danh SVR sau khi Chủ tịch Hạ viện bắt tay điều hành cơ quan này.

Theo người phát ngôn của tổng thống Nga Dmitry Peskov, ông Putin đưa ra đề xuất kể trên tại cuộc gặp với ông Sergei Naryshkin và ông Mikhail Fradkov, đồng thời nhấn mạnh, không được phép để các mối đe dọa đối với Nga gia tăng và phải tích cực hợp tác với các đối tác trong cuộc chiến chống khủng bố.

"Điều quan trọng là lập tức chặt đứt những mối đe dọa nổi lên liên quan đến Nga, hãy vô hiệu hóa những mối đe dọa này từ giai đoạn đầu", hãng BBC dẫn lời ông Putin nói với ông Sergei Naryshkin.

Trước khi trở thành Chủ tịch Hạ viện (kết thúc vào đầu tháng 10), ông Sergei Naryshkin từng là Phó giám đốc Cơ quan phát triển kinh tế, sau đó là Chánh văn phòng Thủ tướng (2004-2007), Chánh văn phòng Tổng thống (2008-2011) và là một trong những nhân vật nằm trong danh sách các quan chức Nga bị trừng phạt của phương Tây.

Giới chuyên môn nhận định, việc bổ nhiệm ông Sergei Naryshkin làm Giám đốc SVR diễn ra trong bối cảnh có nhiều thông tin cho rằng, Tổng thống Putin đang muốn “hồi sinh” KGB bằng cách sáp nhập các cơ quan tình báo.

Theo tờ Kommersant, ông Putin muốn sáp nhập Cơ quan an ninh liên bang (FSB) với SVR và Cục bảo vệ liên bang (FSO) để thành lập Bộ An ninh Quốc gia (MGB) với những chức năng và quyền lực giống như KGB trước đây.

Vẫn theo thông tin từ tờ Kommersant, kế hoạch thành lập MGB đã được cân nhắc từ nhiều tháng nay và một trong những trở ngại lớn nhất của vấn đề này là ngân sách.

Tờ Kommersant cho rằng, sau khi Đảng nước Nga thống nhất cầm quyền giành chiến thắng áp đảo tại cuộc bầu cử Hạ viện hôm 18/9, Tổng thống Putin có thể thành lập MGB trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2018.
Và theo giới chuyên môn, việc lập MGB nằm trong kế hoạch khôi phục hình ảnh và vị thế của KGB - bị tan rã năm 1991 sau khi Liên Xô sụp đổ. Với việc thành lập MGB, người ta sẽ đóng cửa Bộ Tình trạng khẩn cấp và Bộ Dân phòng Liên bang.

Telegraph cho biết cũng giống như KGB, MGB sẽ giám sát các cáo buộc từ những kẻ chỉ trích Kremlin – nhiệm vụ hiện do Ủy ban Điều tra do ông Alexander Bastrykin – một người bạn cũ thời đại học của Tổng thống Putin, đứng đầu.

Theo tiết lộ của Kommersant, MGB sẽ đảm nhiệm các vụ án do Ủy ban điều tra liên bang và Bộ Nội vụ cung cấp, đồng thời giám sát thủ tục hoạt động của cả 2 cơ quan này.

Putin da chuan bi day du de hoi sinh KGB - Anh 2

Cựu KGB muốn "hồi sinh" cơ quan này.

Mark Galeotti, chuyên viên tại Viện nghiên cứu Quan hệ quốc tế ở Prague, đồng thời là chuyên gia về các dịch vụ an ninh Nga nhận định, Tổng thống Putin đã nhận ra sự kém hiệu quả trong hoạt động của các cơ quan an ninh, tình báo và thực thi pháp luật bởi cơ cấu tổ chức cũng như chức năng nhiệm vụ chồng chéo.

Theo ông Mark Galeotti, sự chồng chéo không phát huy được hiệu quả, và còn kìm hãm hoạt động của nhau. Và ông Putin muốn tạo ra một mô hình quản trị với cơ quan tình báo dưới sự quản lý của người mình có thể tin tưởng.

Andrei Soldatov, người đồng sáng lập trang web điều tra Agentura.ru, cũng cho rằng đây là một trong những kế hoạch đã được Tổng thống Putin vạch ra từ trước bởi việc cải tổ các cơ quan quyền lực đã diễn ra trong mấy tháng qua...

Video: Tổng thống Putin bắn súng

Đông Phong