Báo Thanh tra ngày 12/8/2016 có bài “Qua 2 cấp xét xử vẫn lọt tội Prudential”, phản ánh vụ lừa đảo chiếm đoạt hơn 211 tỉ đồng của 57 khách hàng ở tỉnh Quảng Ninh. Tòa án Nhân dân Tối cao (TANDTC) đề nghị Hội đồng Thẩm phán TANDTC hủy bản án hình sự phúc thẩm và sơ thẩm về phần trách nhiệm dân sự để điều tra lại với lý do: Nhiều sai phạm trong hoạt động và quản lý của Cty Prudential chưa được làm rõ.

Prudential phai boi thuong cho bi hai? - Anh 1

Hội đồng xét xử vụ án “ lừa đảo chiếm đoạt tài sản” của ĐLBH Prudential tại Quảng Ninh. Ảnh: Tư liệu

Ngày 17/9/2015, TANDTC có Kháng nghị số 41/2015 kháng nghị đối với Bản án hình sự phúc thẩm số 347/2014 ngày 27/6/2014 của Tòa Phúc thẩm TANDTC tại Hà Nội và Bản án hình sự sơ thẩm số 151/2013 ngày 17/10/2013 của TAND tỉnh Quảng Ninh, nêu:

Trong thời gian từ tháng 4/2010 - 9/2011, Bùi Thị Thu Hằng là đại lý bảo hiểm (ĐLBH) của Prudential, đã lợi dụng danh nghĩa của Cty này, giả mạo là Giám đốc Văn phòng Phát triển kinh doanh khu vực Quảng Ninh; sử dụng các phiếu thu thật và các phiếu thu giả mang logo và biểu tượng của Prudential để lừa bán bảo hiểm có lãi suất cao cho các khách hàng (trên thực tế Prudential không có loại hình bảo hiểm này). Hằng và đồng phạm đã chiếm đoạt tiền của rất nhiều khách hàng. Tòa án cấp sơ thẩm và tòa án cấp phúc thẩm kết án Bùi Thị Thu Hằng và đồng phạm về tội “lừa đảo và chiếm đoạt tài sản”.

Về phần trách nhiệm dân sự:

Các tài liệu có trong hồ sơ vụ án thể hiện Prudential có nhiều sai phạm trong quá trình quản lý, giám sát đại lý, cụ thể: Theo quy định của Prudential, trước khi được cấp hợp đồng đại lý, người muốn được làm đại lý phải tham gia các khóa học của Cty và thi tuyển. Tuy nhiên, trong lời khai, Hằng không hề tham gia khóa học do Prudential tổ chức nhưng vẫn được ký hợp đồng ĐLBH. Theo như Hằng khai thì tất cả chữ ký trong các khóa học đào tạo của Prudential không phải là của Hằng nhưng cơ quan điều tra cũng có thiếu sót khi không cho giám định những chữ ký trên để xác định Prudential có tuân thủ đúng quy trình cấp hợp đồng đại lý theo quy định hay không, qua đó để xác định trách nhiệm của cá nhân những người có liên quan đến vấn đề này cũng như trách nhiệm của Prudential đối với đại lý Bùi Thị Thu Hằng.

Đồng thời, từ tháng 1/2011, Prudential cũng đã xác nhận được một số thông tin về việc Bùi Thị Thu Hằng có bán các gói bảo hiểm không nằm trong các gói bảo hiểm theo quy định của Cty và cũng đã phát hiện 2 hồ sơ bảo hiểm giả (của khách hàng mang tên Lê Thị Bé và Lương Thị Ánh Tuyết) nhưng doanh nghiệp này không báo cáo các cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra 2 hồ sơ bảo hiểm trên mà chỉ gọi điện cho 2 người mua bảo hiểm để xác minh dẫn đến việc Prudential cho rằng không đủ bằng chứng để xác định Hằng lợi dụng danh nghĩa Cty để lừa đảo khách hàng, tiếp tục để Hằng làm ĐLBH thể hiện việc thiếu trách nhiệm của người có thẩm quyền xử lý.

Tháng 3/2011, Prudential vẫn vinh danh đại lý của Bùi Thị Thu Hằng trong bảng vàng của công ty và sau thời gian này, Hằng vẫn tiếp tục sử dụng tư cách là đại lý của Prudential để lừa đảo chiếm đoạt tiền của nhiều khách hàng khác.

Mặt khác, theo quy định tại Điều 84 Luật Kinh doanh bảo hiểm thì “ĐLBH là tổ chức, cá nhân được doanh nghiệp bảo hiểm ủy quyền trên cơ sở hợp đồng ĐLBH để thực hiện hoạt động ĐLBH theo quy định của luật kinh doanh bảo hiểm và các quy định khác của pháp luật liên quan”.

ĐLBH được xem là một chủ thể đứng ra để thực hiện một giao dịch được ủy quyền nên công việc của ĐLBH mang tính chất độc lập nhưng lại gắn trách nhiệm với phía doanh nghiệp mà đại lý làm ủy quyền.

Điều 88 Luật Kinh doanh bảo hiểm cũng quy định “trong trường hợp ĐLBH vi phạm hợp đồng gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người được bảo hiểm thì doanh nghiệp bảo hiểm vẫn phải chịu trách nhiệm về hợp đồng bảo hiểm do ĐLBH đã ký kết, ĐLBH có trách nhiệm bồi hoàn cho doanh nghiệp bảo hiểm các khoản tiền mà doanh nghiệp bảo hiểm đã bồi thường cho người được bảo hiểm”.

Như vậy, việc thiếu trách nhiệm của Prudential trong việc kiểm tra, giám sát đại lý, quản lý hồ sơ chứng từ đã tạo điều kiện để Bùi Thị Thu Hằng lừa đảo chiếm đoạt tiền của khách hàng. Vì vậy, việc cơ quan tiến hành tố tụng xác định Prudential là nguyên đơn dân sự trong vụ án trên là không phù hợp, bởi lẽ chính vì sự thiếu trách nhiệm trong việc quản lý của Prudential đã dẫn đến việc lừa đảo của Bùi Thị Thu Hằng.

Hơn nữa, Hằng là đại lý chính thức của Prudential, có những hợp đồng Hằng đã sử dụng phiếu thu thật của Cty phát hành ra để thu tiền của khách hàng. Như vậy, Prudential cũng phải có trách nhiệm liên đới với đại lý Bùi Thị Thu Hằng trong việc đảm bảo quyền lợi cho khách hàng. Do đó, cần phải xác định lại tư cách tham gia tố tụng của Prudential.

Quá trình điều tra, cơ quan điều tra còn có thiếu sót khi không triệu tập người đại diện của Prudential để làm rõ quy định về quản lý đại lý, quá trình xét duyệt hồ sơ từ đại lý gửi lên như thế nào để thông qua đó thấy được trách nhiệm của Prudential trong quy định quản lý ĐLBH của mình và trách nhiệm của công ty đối với khách hàng.

Cũng liên quan đến việc Bùi Thị Thu Hằng và đồng phạm sử dụng phiếu thu của Cty thì có một số khách hàng được Bùi Thị Thu Hằng sử dụng phiếu thu thật để thu tiền mà họ đóng bảo hiểm nhưng tòa án cấp sơ thẩm và tòa án cấp phúc thẩm không xem xét trách nhiệm của Prudential đối với các khách hàng được đại lý Bùi Thị Thu Hằng sử dụng phiếu thu thật này là không đúng.

Vì các lẽ trên, đề nghị Hội đồng Thẩm phán TANDTC hủy bán hình sự phúc thẩm và bản án hình sự sơ thẩm nêu trên về phần trách nhiệm dân sự, án phí dân sự để điều tra giải quyết lại theo đúng quy định của pháp luật.

Kháng nghị của TANDTC đã kết luận chính xác và công tâm. Đến nay đã gần 14 tháng qua, Hội đồng Thẩm phán TANDTC vẫn chưa có động thái nào để làm rõ trách nhiệm của Prudential đối với những thiệt hại của khách hàng.

Báo Thanh tra sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc khi có những diễn biến mới.

Thế Lữ