Với hơn 90 triệu dân, Việt Nam có 51% dân số nữ và họ là khách hàng đầy tiềm năng của thị trường vàng trang sức. Nhu cầu tiêu thụ vàng trang sức ở nước ta tăng cao cùng với tốc độ gia tăng dân số và thị hiếu của người tiêu dùng đã giúp các doanh nghiệp nữ trang ăn nên làm ra. Trong đó, cơ hội kinh doanh mở rộng đối với doanh nghiệp có chuỗi cửa hàng như PNJ và SJC là rất lớn.

Thị trường vàng Việt Nam phân mảnh cao

Trong 5 năm gần đây (2011-2015), nhu cầu trang sức luôn chiếm hơn 50% nhu cầu vàng thế giới. Nguyên nhân là kinh tế tăng trưởng, thu nhập người dân gia tăng, đặc biệt là ở các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc và Ấn Độ.

Còn theo thống kê của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), nhu cầu đối với vàng trang sức trong quý 1 vừa qua duy trì ở mức 480.9 tấn, tăng nhẹ so với cùng kỳ. Trong đó, sự gia tăng nhu cầu ở Ấn Độ là động lực chính dẫn tới đà tăng này.

Tại Việt Nam, nhu cầu tiêu thụ vàng tăng lên nhanh chóng, trong đó nhu cầu tiêu thụ vàng nữ trang trung bình từ 30-35 tấn/năm. Được biết, trước đây nhu cầu sử dụng vàng của Việt Nam chủ yếu là do mục đích lưu trữ và đầu tư, còn tiêu dùng vàng trang sức chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nhu cầu vàng. Tuy nhiên, để ổn định giá trị đồng nội tệ, Chính phủ Việt Nam đã có những nỗ lực chống lại tình trạng “vàng hóa”, giúp nhu cầu vàng trang sức tăng lên và việc đầu tư tích trữ vàng miếng giảm xuống.

Dù vậy, thị trường trang sức của Việt Nam hiện nay chưa có thương hiệu lớn nào được xem là có thể chiếm lĩnh chi phối thị trường. Theo ước tính của Hiệp hội Kinh doanh Vàng Việt Nam, thị trường trang sức Việt Nam phân mảnh cao với khoảng 80% thị phần thuộc các cửa hàng nhỏ lẻ. Các thương hiệu lớn như CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ), Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), Công ty Vàng bạc Đá quý Bảo Tín Minh Châu, Tập đoàn Doji… cũng chỉ chiếm 20% còn lại. Do thị trường phân mảnh cao, nên số liệu của các cửa hàng nhỏ lẻ trong nước khó xác định.

Điều này đã và đang làm khó cho các hoạt động kinh doanh của các thương hiệu lớn vì cạnh tranh về giá bán rất lớn. Tuy nhiên, Thông tư 22/2013/TTBKHCN về bảo đảm chất lượng trang sức bán ra đã tạo cơ hội cho các doanh nghiệp lớn chiếm dần thị phần từ các cửa hàng nhỏ lẻ. Như doanh thu bán lẻ trang sức của PNJ tăng mạnh kể từ khi Thông tư 22 có hiệu lực.

PNJ va SJC muon chiem linh thi truong vang trang suc - Anh 1

Thị phần trang sức Việt Nam phân mảnh cao.

PNJ va SJC muon chiem linh thi truong vang trang suc - Anh 2

Kế hoạch mở rộng hệ thống cửa hàng của PNJ.

Chiến lược giành thị phần

Theo WGC, mức tiêu thụ vàng trang sức bình quân đầu người của Việt Nam còn thấp so với các nước trong khu vực. Năm 2015, tiêu thụ vàng trang sức bình quân đầu người Việt Nam là 6,2 USD/người, khá thấp so với một số nước nhập khẩu vàng lớn ở châu Á như Hồng Kông (Trung Quốc) với 263 USD/người. Điều này là do mức thu nhập GDP bình quân đầu người của Việt Nam thuộc mức thấp, chỉ 2.050 USD/người so với 40.170 USD/người của Hồng Kông. Tuy nhiên, xét về tỷ lệ chi tiêu trang sức/thu nhập GDP người thì Việt Nam thuộc dạng cao trong khu vực, đạt mức 0,3%/GDP, chỉ thua Hồng Kông với mức 0,66%. Điều này cho thấy văn hóa của Việt Nam chi tiêu nhiều cho vàng. Đây chính là động lực để các doanh nghiệp kinh doanh vàng mở rộng mạng lưới và gia tăng thị phần trong nước, đặc biệt các thương hiệu lớn như PNJ, SJC, Doji…

Là một doanh nghiệp chiếm khoảng 5,6% thị trường trang sức Việt Nam, PNJ đang có những kế hoạch giành thị phần từ các doanh nghiệp nhỏ lẻ bằng cách mở rộng thêm mạng lưới cửa hàng trên toàn quốc.

Tính riêng trong năm 2016, PNJ mở thêm 25 cửa hàng nâng tổng số cửa hàng lên 219 và kế hoạch mở cửa hàng đến 2019 là 320 cửa hàng. Hiện tại, hệ thống bán lẻ của PNJ tập trung ở miền Nam và miền Trung. PNJ cho rằng khó khăn lớn nhất là tìm kiếm mặt bằng phù hợp, PNJ phải cạnh tranh thuê mặt bằng với các doanh nghiệp trang sức và các chuỗi bán lẻ của các ngành hàng khác.

Theo kế hoạch thì mỗi cửa hàng mở mới sẽ mất khoảng 12-18 tháng để hòa vốn. Với số lượng 219 cửa hàng trong 2016, PNJ lớn gấp 4,6 lần số lượng cửa hàng của doanh nghiệp thứ 2 là SJC, hiện có 52 cửa hàng. Với chiến lược mở rộng hệ thống bán lẻ như trên thì chuyên viên phân tích của CTCP Chứng khoán KIS Việt Nam cho rằng PNJ sẽ tiếp tục chiếm thêm thị phần trong thị trường trang sức Việt Nam.

Được biết, vàng trang sức là sản phẩm chủ lực đóng góp khoảng 81% doanh thu và 98% vào lợi nhuận gộp của PNJ. Ngược lại, mảng vàng miếng là mảng kinh doanh lâu đời của PNJ, tuy nhiên mức lợi nhuận gộp rất thấp, năm 2015 ước tính 0,76% lợi nhuận gộp và bị Nhà nước quản lý chặt việc kinh doanh nên tỷ trọng đóng góp doanh thu của vàng miếng với PNJ ngày càng giảm qua các năm. Do đó, PNJ đã thay đổi chiến lược, hướng chủ lực đến sản phẩm vàng trang sức và gặt hái thành quả lớn từ mảng này. Đồng thời, kế hoạch của PNJ từ năm 2017 trở về sau chỉ có kinh doanh trang sức là chính.

Đối thủ của PNJ là SJC cũng tiến hành chuyển đổi sang kinh doanh vàng trang sức sau khi bị sụt giảm doanh thu vì Thông tư 22 và tỷ trọng vàng trang sức đóng góp vào doanh thu của SJC giai đoạn 2014-2015 đã tăng từ 13-18%. Theo kế hoạch 2016-2019, SJC đặt mục tiêu tập trung phát triển nữ trang và cổ phần hóa công ty. Trước đó, doanh thu phần lớn của SJC vẫn đến từ vàng miếng, trong khi tỷ trọng kinh doanh vàng trang sức thấp. Giai đoạn 2017-2019 tiếp tục là cột mốc quan trọng để PNJ và SJC tập trung phát triển kinh doanh vàng trang sức, một lĩnh vực được đánh giá là cực kỳ tiềm năng.

Ánh Hoa

PNJ va SJC muon chiem linh thi truong vang trang suc - Anh 3