Mỗi đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy phụ trách 13 xã, phường, thị trấn và năm đảng bộ sở, ngành; một năm phải đi kiểm tra, giám sát ít nhất mỗi đơn vị một lần và có kết luận bằng văn bản, để giúp các cấp ủy có thêm thông tin trong chỉ đạo, giải quyết các vấn đề đặt ra ở cơ sở. Đó là chủ trương của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Giang về giám sát “nói đi đôi với làm”, bám sát cơ sở, kiểm tra việc tổ chức thực hiện nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp. Sau một năm thực hiện cho thấy có nhiều kết quả tích cực, đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu mới.

Phuong cham bam sat co so o Ha Giang - Anh 1

Giúp cơ sở một cách thiết thực

Đến một số xã biên giới vùng cao tỉnh Hà Giang, câu chuyện thời sự nhất được nhiều cán bộ ở đây chia sẻ là hơn một năm nay, các hoạt động lãnh đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền cơ sở đi vào nền nếp hơn, bởi việc đổi mới phương thức lãnh đạo gắn với kiểm tra, giám sát từ tỉnh xuống xã được thực hiện nghiêm túc, có hệ thống. Trước đây, các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy chỉ về xã khi có việc cần thiết, nhưng nay, đó là công việc thường xuyên hằng tháng.

Chúng tôi về xã Việt Lâm, huyện Vị Xuyên, xã đầu tiên của tỉnh Hà Giang đạt chuẩn nông thôn mới vào cuối năm 2014. Do được tỉnh đầu tư mạnh mẽ, các tuyến đường về thôn, bản đã thông suốt; trụ sở làm việc của xã, trường học, trạm y tế khang trang. Dưới mầu xanh của những cánh rừng, thôn, bản nào cũng hiện rõ sức sống mới. Theo Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Xuân Thịnh, hằng tháng, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, hoặc Chủ tịch UBND huyện Vị Xuyên thường có mặt ở xã, giúp Đảng ủy, UBND xã và bà con nhiều việc, nhất là xây dựng các mô hình sản xuất. Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đã tặng HTX nông lâm và dịch vụ thôn Chang một máy gieo mạ khay của Nhật Bản; Chủ tịch UBND huyện cũng tặng HTX một máy cấy, tạo điều kiện cho mô hình HTX toàn thôn kiểu mới này hoạt động hiệu quả. Nhờ đó, HTX thôn Chang làm dịch vụ gieo cấy và triển khai ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, nhất là trên những cánh đồng đã dồn điền đổi thửa. Việc kiểm tra, giám sát của cán bộ cấp trên đối với xã Việt Lâm đã thúc đẩy phát triển sản xuất theo mô hình gia trại, trang trại, xóa đói, giảm nghèo. Xã đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, điều hành, tương tác tốt hơn với người dân, thực hiện liên thông từ xã đến huyện và tỉnh nhờ có trang thông tin điện tử tại địa chỉ xvietlam.hagiang.gov.vn.

Theo các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Giang, trước khi ban hành chỉ thị tăng cường giám sát cơ sở, Ban Thường vụ Tỉnh ủy khóa này đã họp ba cuộc, chỉnh sửa dự thảo nhiều lần và hai lần đưa ra lấy ý kiến Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh để khi ban hành chỉ thị phải có hiệu lực thật sự. Để thực hiện chỉ thị, Ban Thường vụ ban hành quyết định phân công và kèm theo những chế tài cụ thể, về trách nhiệm người đứng đầu, nhất là trách nhiệm “nói đi đôi với làm”. Kết quả phát triển kinh tế - xã hội của các xã là một trong những căn cứ để đánh giá cán bộ được phân công giám sát ở xã đó.

Đồng chí Thào Hồng Sơn, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, cũng đã lần lượt về giám sát tại 13 xã được phân công theo dõi, qua đó, gợi mở nhiều biện pháp phát triển sản xuất. Tại xã Thuận Hòa, huyện Vị Xuyên, một số bà con xuống núi về nơi ở mới, điều kiện vệ sinh môi trường chưa bảo đảm; đồng chí giúp 20 hộ, mỗi hộ một triệu đồng để làm nhà vệ sinh. Ở xã Bản Rịa, huyện Quang Bình, đồng chí hỗ trợ kinh phí thực hiện mô hình “tặng lợn giống sinh sản” cho 20 hộ phụ nữ nghèo, mỗi hộ một đôi. Đồng chí Thào Hồng Sơn cho biết, việc phân công các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy giám sát các xã là yêu cầu nhiệm vụ và cũng là động lực để cán bộ bám sát cơ sở, tìm những cách làm mới hiệu quả. Nơi khó khăn thì được các đồng chí phụ trách hỗ trợ tiền để mua trang thiết bị làm việc, hoặc xây dựng các mô hình điểm. Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh đã tặng 13 xã được phân công giám sát mỗi xã một bộ máy vi tính, kèm theo yêu cầu các xã phải kết nối mạng in-tơ-nét để báo cáo, trao đổi thông tin qua hộp thư điện tử công vụ với cấp ủy và lãnh đạo các cấp.

Giám sát vừa để kiểm tra, đôn đốc các xã, phường, thị trấn thực hiện nghị quyết, vừa giúp các tổ chức đảng đổi mới phương thức hoạt động, nhất là việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ khu vực nông thôn, điểm hạn chế trong công tác xây dựng Đảng hiện nay. Theo đồng chí Lê Quang Minh, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, mối quan tâm hiện nay ở các xã là việc sinh hoạt cấp ủy và chi bộ. Đồng chí đã dành nhiều thời gian dự một số buổi sinh hoạt mẫu của chi bộ để cùng các bí thư trao đổi cách nâng cao vai trò của chi bộ trong xây dựng nông thôn mới. Từ những buổi sinh hoạt ấy, đồng chí cùng huyện đưa ra mô hình nuôi lợn sinh sản hỗ trợ hộ nghèo và đã triển khai hiệu quả tại các xã Vĩ Thượng, Yên Thành, Tân Nam (huyện Quang Bình). Các chi bộ trực tiếp tổ chức chỉ đạo việc bình xét và tặng lợn giống cho các hộ nghèo. Mỗi lứa lợn giống đẻ, hộ được nuôi giao lại cho chi bộ hai con để chi bộ tặng hộ nghèo khác. Mô hình này đang được huyện Quang Bình nhân rộng.

Giám sát vượt cấp từ trên xuống, tạo chuyển biến từ dưới lên

Để theo dõi hoạt động này, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy được giao là cơ quan thường trực, tổng hợp báo cáo định kỳ với Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Đến hết tháng 10-2016, các Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã làm việc và giám sát thường xuyên tại 172 trong tổng số 195 xã, phường, thị trấn của tỉnh. Tỉnh ủy Hà Giang dành một khoản kinh phí gọi là “chính trị phí” với 270 triệu đồng/năm/người (đối với các đồng chí trong Ban Thường vụ), để khi xuống giám sát các xã phụ trách có thể trích từ nguồn đó hỗ trợ cơ sở xây dựng các mô hình phát triển kinh tế - xã hội. Tại các buổi giám sát, lãnh đạo xã phải ghi biên bản gửi lên cấp trên để theo dõi việc thực hiện “nói đi đôi với làm”. Qua đó, các Ủy viên Ban Thường vụ nắm rõ hơn thực tế ở cơ sở, kể cả xã không được phân công giám sát; đồng thời Tỉnh ủy cũng biết được huyện, xã triển khai tổ chức thực hiện các nghị quyết như thế nào.

Thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy, các ban thường vụ huyện ủy, thành ủy cũng phân công các đồng chí trong ban thường vụ giám sát đến thôn và nhóm hộ; các đảng ủy viên cấp xã giám sát đến hộ gia đình. Cơ chế giám sát “vượt cấp” này làm cho việc nắm tình hình cơ sở có hệ thống chặt chẽ, sâu sát, hiệu quả hơn. Việc trao đổi hai chiều giúp các cấp ủy có nhiều thông tin hơn để chỉ đạo sát sao hơn, điều chỉnh những chính sách chưa sát thực tế; để đánh giá cán bộ qua hiệu quả công việc khách quan, đúng thực chất hơn.

Việc chủ động theo dõi, giám sát thường xuyên đối với cơ sở của các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ, tập trung vào những vấn đề đặt ra ở cơ sở, đánh giá được ưu điểm, hạn chế và có giải pháp tháo gỡ khó khăn; phát động các phong trào, mô hình, cách làm hay nhằm phát huy nội lực trong nhân dân, tập trung xây dựng kết cấu hạ tầng, xây dựng nông thôn mới, giải quyết các thủ tục hành chính, các vấn đề bức xúc của nhân dân, nhất là vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống, việc làm ở nông thôn, khắc phục tình trạng trì trệ ở cơ sở.

Là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Huyện ủy Vị Xuyên Vi Hữu Cầu được phân công giám sát hai xã trong huyện và 11 xã còn lại ở 10 huyện khác. Đồng chí Vi Hữu Cầu chia sẻ: Việc giám sát các xã ở huyện khác tạo điều kiện để cán bộ có thêm thực tế, kinh nghiệm hay có thể áp dụng cho các xã ở Vị Xuyên và ngược lại. Theo đồng chí, các huyện đều thực hiện ký cam kết trách nhiệm của người đứng đầu về “nói đi đôi với làm” để giám sát. Ở Vị Xuyên, bí thư đảng ủy, chủ tịch UBND huyện đã ký cam kết với bí thư, chủ tịch của 24 xã, thị trấn từng việc, trong mỗi cam kết đều nhấn mạnh “Nếu không hoàn thành nhiệm vụ thì tự nguyện xin thôi chức”.

Với cương vị Phó Bí thư Huyện ủy phụ trách cơ sở, đồng chí Lương Tiến Dũng (huyện Bắc Quang) có điều kiện bám xã nhiều hơn. Bàn về chủ đề này, đồng chí rút trong cặp ra một tệp tài liệu là những bản kết luận các buổi giám sát với xã, chi bộ và cho biết: “Qua giám sát ở các xã, có sáu đồng chí Thường vụ Tỉnh ủy nói với chúng tôi rằng cấp ủy xã ở Bắc Quang, dù là vùng thấp, mặt bằng dân trí cao hơn, nhưng hoạt động còn thua kém một số cấp ủy xã ở các huyện vùng cao. Bắc Quang không có xã nào báo cáo qua hộp thư điện tử công vụ với Bí thư trong khi 26 xã trong tỉnh đã làm việc này. Từ ý kiến này, chúng tôi cho kiểm tra và tổ chức tập huấn cho cấp ủy ngay. Hiện nay, tất cả các kết luận làm việc của Thường trực Huyện ủy, của Thường vụ Huyện ủy với các xã đều được gửi báo cáo cho Thường vụ Tỉnh ủy và Thư ký Bí thư Tỉnh ủy theo quy định qua hộp thư điện tử công vụ”. Được phân công giám sát đến chi bộ thôn, bản, Phó Bí thư Lương Tiến Dũng đã dự nhiều buổi sinh hoạt mẫu của chi bộ và tổ chức rút kinh nghiệm, góp ý với các chi ủy và đảng ủy xã; sau đó có văn bản kết luận gửi trở lại để thực hiện.

Dù mới là kết quả ban đầu, song có thể thấy, cách đổi mới phương thức lãnh đạo, “nói đi đôi với làm” của các cấp ủy ở tỉnh Hà Giang một năm qua đã tạo động lực cho cán bộ bám cơ sở thường xuyên hơn, những cách làm hay được nhân rộng, mặt hạn chế yếu kém được tìm cách khắc phục. Đó là cơ sở để tổ chức thực hiện thành công các mục tiêu, nhiệm vụ mà đại hội đảng bộ các cấp đề ra ở tỉnh vùng cao biên giới này.