Ngày 1.10, tại xã Hòa Xuân Nam, H.Đông Hòa (Phú Yên), Tổng công ty đường sắt VN đã tổ chức lễ khánh thành phục dựng mốc bia ghi dấu tích phát triển đường sắt VN.

Phuc dung moc bia ghi dau tich phat trien duong sat VN - Anh 1

Ảnh: Nguyên Thuận

Bia được đặt tại Km 1221 trên tuyến đường sắt bắc - nam (ảnh), cạnh phế tích bia cũ - vị trí nối đoạn ray cuối cùng của tuyến đường sắt xuyên Đông Dương vào năm 1936.

Bia mới được làm bằng đá tự nhiên, cao 2 m, ngang 1 m. Mặt bia được khắc bằng tiếng Việt và tiếng Pháp, nội dung: “Nơi đây, đường sắt xuyên Đông Dương do Paul Doumer khởi xướng để tạo ra tính thông suốt của Đông Dương đã hoàn thành vào ngày 2 tháng 9 năm 1936 bằng việc nối đường ray từ biên giới Trung Quốc vào đường ray từ Sài Gòn ra (Km 1221, khu gian Hảo Sơn - Đại Lãnh)”.

Tuyến đường sắt xuyên Đông Dương được người Pháp xây dựng từ những năm đầu của thế kỷ 20. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố khác nhau, đặc biệt là Chiến tranh thế giới thứ nhất, nên phải gần 40 năm sau tuyến đường mới được hoàn thành vào ngày 2.9.1936, khi hai đầu tuyến đường được nối với nhau tại Km 1221, với tổng chiều dài 1.730 km. Để chào mừng sự kiện này, ngày 1.10.1936 một tấm bia lưu niệm được dựng lên, với sự chứng kiến của Hoàng đế Bảo Đại và Toàn quyền Đông Dương René Robin. Tuy nhiên, tấm bia này bị hư hỏng nặng trong chiến tranh.

Nguyên Thuận