Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư luôn là vấn đề “nóng” dù đã có quy định rất rõ về điều này tuy nhiên, chính sự “tắc trách” của nhiều cấp chính quyền cơ sở đã gây ra nỗi bức xúc cho dân.

Giải quyết có đúng quy trình

Việc thu hồi đất để thực hiện các dự án nhằm phục vụ lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia đòi hỏi toàn bộ hệ thống chính trị và nhân dân hưởng ứng tham gia. Do đó, việc thu hồi đất và triển khai thi công dự án đúng tiến độ cần phải có sự giải quyết hợp lý từ chính quyền cùng sự hợp tác từ người dân. Việc giải quyết này phải căn cứ theo một quy trình thủ tục đúng theo quy định pháp luật về đất đai và đảm bảo cân bằng lợi ích xã hội, công bằng lợi ích giữa các cá nhân, tổ chức bị thu hồi đất.

Phu Yen: Thu hoi dat dung quy trinh hay… 'dung phap luat'?! - Anh 1

Bà Vương đang chỉ một hộ dân sát bên cạnh được bồi thường giá 50%.

Nếu thực hiện tốt được điều này sẽ hạn chế được nhiều khiếu nại trong nhân dân, góp phần ổn định xã hội, tạo sự đồng thuận đoàn kết trong nhân dân. Tuy nhiên, việc giải quyết bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất tại TX. Sông Cầu đã gây ra bức xúc, dẫn đến việc khiếu nại kéo dài liên tục trong nhân dân…

Như đã phản ánh, hộ gia đình bà Đoàn Thị Kim Vương, ông Nguyễn Hữu Dũng và hộ bà Nguyễn Kim Cúc, ông Nguyễn Nghi Vương sinh sống tại khu vực thôn Hòa Mỹ, xã Xuân Cảnh (TX. Sông Cầu) là một trong những hộ đến khu vực đây lập nghiệp từ trước năm 1990. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết bồi thường thì hai hộ gia đình này lại bị xác định thời điểm sử dụng có từ năm 1994 (căn cứ theo GCN QSDĐ được cấp), từ đó chính quyền TX. Sông Cầu lấy làm căn cứ để hỗ trợ, bồi thường cho hai hộ này bằng 35% giá đất ở trung bình tại địa phương (trong khi các hộ khác lại được bồi thường bằng 50% giá đất ở tại thời điểm thu hồi đất).

Chính vì việc làm nhập nhằng này của chính quyền TX. Sông Cầu mà hai hộ gia đình bà Vương, bà Cúc liên tục gõ cửa các cơ quan để gửi đơn tìm lại sự công bằng. Sau đó, UBND xã Xuân Cảnh cũng đã xác minh lại và xác định thời điểm sử dụng đất của hai hộ này có nguồn gốc sử dụng từ trước năm 1992…

Cầm trên tay các quyết định chuyển đơn và quyết định giải quyết khiếu nại của UBND TX. Sông Cầu, nhìn sang một hộ dân bên cạnh, bà Vương bức xúc: “Cũng như trường hợp oan ức của gia đình tôi, hộ bà Mỹ lúc đầu cũng chỉ được hỗ trợ 35% giá đất ở trung bình. Sau đó, hộ bà Mỹ liên tục khiếu nại và nhờ một tờ báo vào cuộc thì được gọi xuống cho nhận tiếp phần hỗ trợ như các hộ dân khác. Còn gia đình tôi vì tin tưởng vào sự vận động của chính quyền xã Xuân Cảnh sẽ giải quyết nếu không khiếu nại.

Thế nhưng, nay phải ôm nỗi ấm ức này? Chẳng lẽ chính quyền lại lừa gia đình tôi theo kiểu “đánh bùn sang ao”. Chính quyền đã đối xử o ép vậy thì làm sao chúng tôi có thể tin tưởng vào sự vận động của họ nữa. Giờ đây, tôi nhất quyết gửi đơn đến các cơ quan có thẩm quyền xem xét đến khi nào tìm được lẽ công bằng”.

Trao đổi với phóng viên, một Luật sư nhận định: “Căn cứ vào Khoản 2 Điểu 75 Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành đã quy định và hướng dẫn giải quyết cụ thể đối với vấn đề này. Theo đó cá nhân, tổ chức bị thu hồi đất thì được bồi thường, hỗ trợ đúng với nguyên tắc bồi thường về đất. Khi đủ điều kiện bồi thường về đất thì cá nhân, hộ gia đình có đất bị thu hồi được bồi thường bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi. Nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất.

Vì vậy, trường hợp của hộ bà Đoàn Thị Kim Vương cũng như các hộ dân nơi đây thì phần đất bị thu hồi đều có chung điều kiện là chưa được cấp GCN QSDĐ. Tuy nhiên, họ đã sử dụng liên tục từ trước năm 1992 cho đến nay và đang mở địa điểm kinh doanh mua bán. Thế nhưng, có hộ được bồi thường đất ở và hỗ trợ, có hộ chỉ được hỗ trợ về đất. Có hộ chỉ được hỗ trợ 35% giá đất ở trung bình, có hộ được hỗ trợ 50% giá đất ở tại thời điểm thu hồi đất chính là sự bất nhất trong việc giải quyết, bồi thường đã gây nên tình trạng khiếu nại liên tục và kéo dài. Từ đó tạo nên những uất ức trong thâm tâm của một số hộ dân khi họ cho rằng có sự bất bình đẳng, không minh bạch trong công tác bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất”.

Người dân cần được giải quyết công bằng

Phu Yen: Thu hoi dat dung quy trinh hay… 'dung phap luat'?! - Anh 2

Mặc dù UBND tỉnh Phú Yên có văn bản chỉ đạo trước đó và UBND TX.Sông Cầu đã thụ lý đơn nhưng mãi không có văn bản trả lời cho bà Kim Cúc.

Tại Quyết định số 10/2013/QĐ-UBND của UBND tỉnh Phú Yên ngày 23/4/2013 quy định về việc ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Phú Yên cũng đã nêu rất rõ. Cũng tại Điều 19 của quyết định này quy định về Hỗ trợ đối với đất nông nghiệp trong khu dân cư và đất vườn, ao không được công nhận là đất ở. Hỗ trợ đối với đất nông nghiệp trong khu dân cư và đất vườn, ao không được công nhận là đất ở theo quy định tại Điều 21 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP được quy định cụ thể như sau:

Thứ nhất, Hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất vườn, ao trong cùng thửa đất có nhà ở trong khu dân cư nhưng không được công nhận là đất ở; đất vườn ao trong cùng thửa đất có nhà ở riêng lẻ; đất vườn, ao trong cùng thửa đất có nhà ở dọc kênh mương và dọc tuyến giao thông thì ngoài việc được bồi thường theo giá đất nông nghiệp trồng cây lâu năm còn được hỗ trợ như sau: Diện tích được hỗ trợ không quá 5 lần hạn mức giao đất ở theo quy định tại Quyết định số 315/2006/QĐ-UBND ngày 16/02/2006 của UBND Tỉnh; Mức hỗ trợ được tính bằng 50% giá đất ở cùng vị trí với thửa đất vườn, ao bị thu hồi theo giá đất do UBND Tỉnh quy định và công bố áp dụng vào ngày 1 tháng 1 hàng năm (có đất sử dụng trước năm 1993).

Thứ hai, Hộ gia đình, cá nhân khi bị thu hồi đất nông nghiệp trong địa giới hành chính phường, trong khu dân cư thuộc thị trấn, khu dân cư nông thôn; thửa đất nông nghiệp tiếp giáp với ranh giới phường, ranh giới khu dân cư (trừ diện tích đất quy định tại khoản 1 Điều này) thì ngoài việc được bồi thường theo giá đất nông nghiệp còn được hỗ trợ bằng tiền.

Phạm vi, diện tích đất và mức hỗ trợ được quy định như sau: Phạm vi địa giới hành chính phường được xác định căn cứ theo bản đồ địa giới hành chính; phạm vi khu dân cư thuộc thị trấn, khu dân cư nông thôn được xác định theo quy định tại khoản 3 Điều này; Diện tích đất được hỗ trợ không quá 5 lần hạn mức giao đất ở theo quy định tại Quyết định số 315/2006/QĐ-UBND ngày 16/02/2006 của UBND Tỉnh;

Mức hỗ trợ được tính bằng 35% giá đất ở trung bình của khu vực có đất bị thu hồi theo giá đất do UBND Tỉnh quy định và công bố áp dụng vào ngày 01 tháng 1 hàng năm; Giá đất ở trung bình để tính hỗ trợ theo quy định tại điểm c khoản này được thực hiện trên cơ sở chọn phương án có giá trị cao nhất để hỗ trợ cho người dân…

Cũng từ những căn cứ tại quyết định này về mức bồi thường là 50% và 35% nên mới có chuyện nhập nhằng trong việc xác minh thời hạn sử dụng đất của gia đình tôi từ trước năm 1993 thành năm 1995.

Từ đó, chính quyền TX. Sông Cầu đã yêu cầu xã Xuân Cảnh cử cán bộ đến nhà tôi vận động đừng khiếu nại thì sẽ giải quyết. Tuy nhiên, họ không giải quyết thấu đáo mà tìm cách o ép gia đình tôi khi chỉ đồng ý hỗ trợ 35% như đã nói ở trên. Họ làm như vậy thì làm sao mà người dân chúng tôi không bức xúc mới lạ”, bà Vương cho biết thêm.

Cũng từ sự việc trên, chúng tôi thiết nghĩ, cần có sự giải quyết công bằng, công khai, minh bạch trong công tác bồi thường để hạn chế việc khiếu nại kéo dài trong nhân dân. Đó là điều hết sức cần thiết, nhằm ổn định tình hình an ninh trật tự,… ở địa phương hiện nay.

Trao đổi với PV, bà Đoàn Thị Kim Vương nói trong nước mắt: “Việc bồi thường, hỗ trợ ở Phú Yên vào thời điểm thu hồi đất làm đường Quốc lộ 1A thực hiện theo Quyết định số 10/2013/QĐ-UBND ngày 23/04/2013 của UBND tỉnh Phú Yên.

Nếu căn cứ vào đó thì gia đình tôi là một trong năm hộ ra đây đầu tiên lập nghiệp từ năm 1987. Thời điểm đó, gia đình tôi đổ đất nâng nền, làm lán trại nuôi tôm trước các hộ khác. Thế nhưng, các hộ dân bên cạnh thì được bồi thường 50% giá đất ở tại thời điểm thu hồi đất, còn gia đình tôi chỉ được hỗ trợ 35% giá đất ở trung bình. Như vậy, chưa bằng 1/3 giá trị so với hai hộ hai bên. Không những thế, chính quyền địa phương còn nhập nhằng trong việc xác minh khi một số hộ dân “quen biết” mới lấn chiếm sau này (sau thời điểm năm 1993) cũng được bồi thường thỏa đáng”.

Bình An / KD&PL