KTĐT - Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính là nguyên nhân gây tử vong hàng thứ 4 trên thế giới và dự đoán sẽ đứng hàng thứ 3 vào năm 2020. Mỗi năm, căn bệnh này đã cướp đi mạng sống của hơn 3 triệu người.

Gia tăng tỷ lệ mắc
Ông Hoàng Văn Minh (ngõ Quan Thổ 2, Đống Đa, Hà Nội) bị ho gần một tháng, uống thuốc nhiều nhưng không khỏi. Nhân dịp Bệnh viện (BV) Bạch Mai tổ chức khám sàng lọc cho bệnh nhân mắc phổi tắc nghẽn mãn tính, ông đăng ký khám. Kết quả cho thấy, ông bị mắc bệnh phổi tắc nghẽn ở dạng cấp. "Tôi ho nhiều chủ yếu về đêm, sáng hoặc lúc trời lạnh, mua thuốc ở hiệu thuốc gần nhà uống vẫn không khỏi, ngại vào BV khám vì phải chờ đợi lâu. Nhưng khi ho dữ dội hơn, tôi đành phải đến BV Bạch Mai và được bác sĩ khẳng định, bị bệnh phổi tắc nghẽn dạng cấp" - ông Minh cho biết.

Khám chữa bệnh cho trẻ tại Khoa Nhi, Bệnh viện Xanh Pôn. Ảnh: Quỳnh Anh

Tương tự, bệnh nhân Nguyễn Thị Quyết (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) cũng ho dai dẳng, tức ngực, khó thở đã 2 tháng nay, đi khám nhiều lần ở phòng khám tư, bác sĩ chẩn đoán bà bị viêm phế quản, uống kháng sinh 3 đợt nhưng không khỏi, khi đến BV Bạch Mai mới được bác sĩ chẩn đoán là hen phế quản. Theo PGS.TS Ngô Quý Châu - Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Phó Giám đốc BV Bạch Mai, độ lưu hành hen phế quản ở Việt Nam là 3,9%, trong đó ở trẻ em 3,2% và ở người lớn 4,3%. Nguyên nhân do tình trạng hút thuốc lá, thuốc lào và ô nhiễm môi trường, tỷ lệ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản đang có chiều hướng gia tăng. Thời kỳ đầu người bệnh chưa thấy triệu chứng, nhưng càng về sau bệnh càng tiến triển nặng hơn, gây khó thở, ảnh hưởng tới các hoạt động thể lực. Thậm chí, người bệnh trở thành tàn phế không hoạt động được về mặt thể lực cũng như về tâm lý, nếu không được điều trị sẽ dẫn tới suy tim và tử vong. Cũng theo PGS.TS Ngô Quý Châu, hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là bệnh thường gặp, việc chẩn đoán bệnh thường được đặt ra trong những trường hợp người bệnh có triệu chứng mãn tính (ho, khạc đờm kéo dài, khó thở gắng sức), hoặc trên những đối tượng có tiếp xúc kéo dài với các yếu tố nguy cơ (hút thuốc, tiếp xúc khói, bụi…). Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, do có triệu chứng tương tự như một số bệnh khác, do vậy, nhiều bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính bị chẩn đoán nhầm.
Cần tuân thủ nguyên tắc điều trị
PGS.TS Ngô Quý Châu cho biết thêm, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính không thể chữa khỏi hoàn toàn, nếu không có phác đồ điều trị hợp lý bệnh sẽ liên tục tiến triển nặng hơn. Do đó, bệnh nhân cần kiên trì dùng thuốc, tuân thủ đúng thời gian tái khám mà bác sĩ yêu cầu, đặc biệt là cần bỏ thuốc lá, thuốc lào và nên tránh nhiễm khói thuốc thụ động. Bác sĩ Châu khuyến cáo, với những bệnh nhân có những dấu hiệu như ho, khạc đờm mãn tính nên đến các cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám lâm sàng, xét nghiệm chức năng hô hấp. Tiếp theo thăm khám bệnh, phải tuân thủ việc điều trị theo các loại thuốc mà thầy thuốc kê đơn và sử dụng đúng liều, đúng cách, đúng thời gian. Thực tế, tại Trung tâm Hô hấp, BV Bạch Mai đã có không ít bệnh nhân, khi thấy bớt ho, bớt khó thở là ngừng dùng thuốc hoặc dùng thuốc không đều đặn khiến bệnh càng nặng hơn. Bởi hen phế quản là bệnh mãn tính, buộc bệnh nhân phải tuân thủ điều trị nếu không muốn bệnh nặng thêm.
Để phòng bệnh và phát hiện sớm ca bệnh trong cộng đồng, thời gian tới, Dự án phòng chống bệnh phổi mãn tính sẽ tiếp tục đào tạo tập huấn tiếp tục nâng cao năng lực của các thầy thuốc tham gia khám chữa bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản ở các tỉnh, TP. Bên cạnh đó, dự án cũng tăng cường truyền thông để người dân biết cách phòng bệnh.