Là diễn giả chính của Hội nghị Kinh tế Đối ngoại Việt Nam năm 2016, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã có buổi đối thoại và trực tiếp giải đáp những câu hỏi của các học giả, lãnh đạo doanh nghiệp (DN) trong và ngoài nước liên quan đến Chính phủ kiến tạo, tiến trình cổ phần hóa, chính sách visa…

Pho Thu tuong Pham Binh Minh doi thoai voi cong dong doanh nghiep - Anh 1

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp. Ảnh: VGP/Hải Minh

Đề cập đến những nguyên nhân chủ yếu trong câu chuyện phát triển kinh tế thành công của Việt Nam thời gian qua, Phó Thủ tướng cho rằng, nguyên nhân quan trọng nhất là Việt Nam đã chuyển đổi từ cơ chế kinh tế bao cấp sang kinh tế thị trường, góp phần dỡ bỏ những rào cản phát triển kinh tế và Việt Nam đã thành công.

Việt Nam cũng đã tận dụng và phát huy được những lợi thế của mình như nguồn nhân lực dồi dào, tiềm năng nông nghiệp, đồng thời quyết tâm hội nhập quốc tế, trong đó hội nhập kinh tế làm trọng tâm.

Theo Phó Thủ tướng, hội nhập kinh tế tạo điều kiện cho Việt Nam tiếp cận với thế giới, thúc đẩy thương mại và hoàn thiện thêm thể chế.

Chính phủ quyết tâm đẩy nhanh cổ phần hóa

Về tiến trình cổ phần hóa, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đây là một trong những mục tiêu của quá trình đổi mới kinh tế đang diễn ra tại Việt Nam.

Quá trình cổ phần hóa được tiến hành trong thời gian qua và đã mang lại những kết quả tích cực, các DN Nhà nước được cổ phần hóa đã chiếm một tỉ lệ lớn.

Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ, nhiều DN còn gặp khó khăn trong quá trình đổi mới, nhưng quyết tâm của Chính phủ là đẩy nhanh tiến trình này, đặc biệt là những DN có số vốn đầu tư lớn của Nhà nước với mục tiêu nâng cao hiệu quả của các DN Nhà nước, đồng thời tạo điều kiện cho nhà đầu tư tham gia quá trình này.

Không thu hút đầu tư bằng mọi giá

Về định hướng thu hút đầu tư, Phó Thủ tướng khẳng định, Chính phủ chủ trương tạo dựng môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, bình đẳng và sẽ chú trọng hơn về phát triển bền vững, nhất là bảo vệ môi trường.

Chính phủ khuyến khích đầu tư vào những lĩnh vực ưu tiên, sử dụng công nghệ kỹ thuật cao, thân thiện với môi trường, đồng thời tăng cường khuyến khích liên kết giữa các vùng nhằm tránh tình trạng cạnh tranh thu hút đầu tư bằng mọi giá, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của đất nước.

Liên quan đến những động lực của nền kinh tế trong thời gian tới, Phó Thủ tướng cho rằng, trước đây nền kinh tế của Việt Nam phát triển chủ yếu dựa vào nguồn nhân công rẻ, sử dụng nhiều vốn.

Ngày nay, những nhân tố này không còn phát huy tác dụng như trước, do đó, Chính phủ chủ trương chuyển đổi mô hình, nâng cao chất lượng phát triển trên cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực, ứng dụng khoa học và công nghệ, kết hợp giữa tăng trưởng theo chiều sâu và chiều rộng.

Ví dụ, trong nông nghiệp, Việt Nam sẽ tập trung phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nhưng điều này cũng đòi hỏi phải tích tụ ruộng đất, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, tăng cường đầu tư vào yếu tố con người thông qua giáo dục, dạy nghề.

Phó Thủ tướng cho hay, Việt Nam sẽ tiếp tục tích cực tham gia ký kết các hiệp định thương mại tự do, quan tâm đẩy mạnh xuất khẩu, bởi nền kinh tế Việt Nam có độ mở cao, thương mại đóng góp rất lớn vào tăng trưởng kinh tế, gấp 1,5 lần GDP.

Mặt khác, Chính phủ cũng sẽ quan tâm thúc đẩy nội nhu để kích thích sản xuất trong nước.

Pho Thu tuong Pham Binh Minh doi thoai voi cong dong doanh nghiep - Anh 2

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh trả lời phỏng vấn Tạp chí The Economist. Ảnh: VGP/Hải MInh

Chính phủ kiến tạo

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh cho rằng, một Chính phủ kiến tạo là Chính phủ đưa ra những chính sách nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi, trong khuôn khổ luật pháp cho phép, để DN và người dân phát huy hết tiềm năng của mình, đóng góp chung vào phát triển kinh tế đất nước.

Kiến tạo là Chính phủ tạo sân chơi chung, mà trong đó tất cả người dân và DN đều bình đẳng và Chính phủ minh bạch trong chính sách của mình, để không có vấn đề xin-cho.

Pho Thu tuong Pham Binh Minh doi thoai voi cong dong doanh nghiep - Anh 3

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh tiếp ông Charles Goddard, Giám đốc biên tập khu vực châu Á-Thái Bình Dương, Cơ quan Tình báo Tạp chí Nhà kinh tế (EIU). Ảnh: VGP/Hải Minh

Chính sách visa phải công bằng

Về những biện pháp của Chính phủ tạo điều kiện thuận lợi cho du khách và nhà đầu tư nước ngoài, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh khẳng định, Việt Nam đã có nhiều chính sách tăng cường thúc đẩy phát triển du lịch, trong đó quan trọng nhất là đa dạng hóa sản phẩm du lịch.

Chính sách miễn giảm visa cũng là một trong những biện pháp thúc đẩy, nhưng đó không phải là tất cả. Việt Nam đã miễn thị thực đơn phương với 11 nước, mới đây nhất là với 5 nước châu Âu.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng nêu rõ, Việt Nam cũng phải quan tâm tới quyền lợi của người Việt Nam, bởi hiện nay người Việt đi sang các nước còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc xin visa.

"Chúng tôi mong muốn không chỉ là đơn phương, mà cần tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài vào Việt Nam, nhưng đồng thời người Việt Nam cũng phải được hưởng quyền lợi như vậy khi sang các nước khác. Đó mới là quyền đối xử công bằng, chứ không phải là một chiều", Phó Thủ tướng nói.

Việt Nam mong muốn các nước sớm phê chuẩn TPP

Phó Thủ tướng khẳng định, Việt Nam quyết định tham gia thương lượng và ký kết Hiệp định TPP với mong muốn thúc đẩy tự do hóa thương mại giữa các nước trong khu vực Thái Bình Dương, mở ra cơ hội cho kinh tế Việt Nam cũng như các nền kinh tế thành viên TPP.

Phó Thủ tướng bày tỏ mong muốn các nước, trong đó có Hoa Kỳ, sẽ sớm phê chuẩn TPP, đồng thời khẳng định Việt Nam đang trong quá trình xem xét phê chuẩn Hiệp định này.

Nếu được thông qua, Hiệp định sẽ mang lại lợi ích chung cho các nước thành viên, chứ không chỉ riêng Việt Nam. Nếu không được thông qua, đương nhiên thiệt hại thuộc về các nước thành viên, bởi các nước đều đã dành nhiều công sức, nhiều thời gian để xây dựng một Hiệp định tiêu chuẩn cao này.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh, không chỉ có TPP, Việt Nam còn ký kết một loạt FTA với các đối tác như EU, Liên minh kinh tế Á-Âu… và đang cùng các nước ASEAN thương lượng về Hiệp định Thương mại tự do khu vực (RCEP).

Bên cạnh đó, các thành viên APEC cũng đã bắt đầu khởi động các vòng đàm phán FTA của khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

*Bên lề Hội nghị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã tiếp ông Charles Goddard, Giám đốc biên tập khu vực châu Á-Thái Bình Dương, Cơ quan Tình báo Tạp chí Nhà kinh tế (EIU) và trả lời phỏng vấn Tạp chí The Economist.

Hải Minh