Bộ Ngoại giao Trung Quốc xoa dịu lời lẽ của Tổng thống Philippines về phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế quanh tuyên bố “đường lưỡi bò”, trong khi ông Duterte đề cao quan hệ với Trung Quốc.

Philippines va Trung Quoc se khong ban ve 'duong luoi bo'? - Anh 1

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte thường thay đổi thái độ và phát biểu như chong chóng. Những tín hiệu mới nhất cho thấy có thể ông sẽ không hoặc hạn chế nói về phán quyết của Tòa trọng tài về "đường lưỡi bò" như tuyên bố một ngày trước đó

“Cánh cửa ở Trung Quốc luôn mở ra đối với Philippines, và tôi nghĩ các bạn cũng lưu ý rằng Tổng thống Duterte nhiều lần nói ông ấy muốn đối thoại với Trung Quốc”, Reuters dẫn lời bà Hoa Xuân Oánh, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 17.10.

Mối quan hệ giữa Trung Quốc và Philippines tỏ ra nồng ấm trên truyền thông trước chuyến thăm của Tổng thống Rodrigo Duterte đến Trung Quốc. Phát biểu của bà Hoa Xuân Oánh được xem là cách Bắc Kinh giảm nhẹ căng thẳng sau khi ông Duterte ngày 16.10 khẳng định sẽ đem phán quyết của Tòa trọng tài về về “đường lưỡi bò” của Trung Quốc ra bàn thảo trong chuyến đi của ông.

Hồi tháng 7, tòa trọng tài ở The Hague (Hà Lan) đã ra phán quyết không công nhận yêu sách “đường lưỡi bò” của Trung Quốc, do Bắc Kinh tự vạch ra để chiếm trọn hầu hết Biển Đông. Bên khởi kiện là Philippines, vì vậy quan hệ giữa Manila và Bắc Kinh bị cho khá căng thẳng.

Mặc dù vậy trước chuyến thăm của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, những tin tức cập nhật mới nhất lại cho thấy dường như ông sẽ không quyết liệt với Trung Quốc như chính lời mình nói chỉ một ngày trước đó (!).

Ngày 17.10, Tân Hoa xã đăng tải những ý kiến trong cuộc phỏng vấn ông Duterte. Lãnh đạo Philippines trong đó khẳng định muốn đàm phán về Biển Đông, chứ không phải đối đầu, trong đó có đoạn: “Không có cảm giác về một cuộc chiến tranh nào ở đây cả. Không có chiến tranh vì một vùng nước”.

Cũng trong lần trả lời Tân Hoa xã, ông Duterte đã ca ngợi Trung Quốc vì nước này không chỉ trích Philippines xung quanh chiến dịch chống ma túy, khác với các nước phương Tây. Ngoài ra, Tổng thống Philippines còn nhắc lại rằng ông nội của ông là một người Trung Quốc, theo Reuters.

Là một đồng minh của Mỹ lâu nay, nhưng các phát biểu và hành động của Philippines dưới thời Tổng thống Duterte khiến Washington cảm thấy khó xử. Mỹ cho rằng ông Duterte đang có xu hướng “xoay trục” về phía Trung Quốc – một đối trọng của Mỹ trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, và chuyến đi sắp tới của ông Duterte đến Trung Quốc “đặt quan hệ với Mỹ vào một phép thử”, theo AP ngày 17.10.

Trước mắt, nhiều khả năng ông Duterte sẽ không đề cập hoặc hạn chế đề cập tới phán quyết của Tòa trọng tài về “đường lưỡi bò” trong chuyến thăm Trung Quốc.

Tại Brunei hôm 17.10, Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay nói rằng đây không phải là thời điểm thích hợp để bàn về những tranh chấp trên Biển Đông.

“Họ có thể phân định hoặc bàn luận về các nguyên tắc và khuôn khổ chung... Họ có thể bàn tổng thể về nó, nhưng tôi nghĩ rằng Tổng thống (Duterte) đã cho thấy rõ ràng đây không phải lúc để giải quyết tranh chấp. Chuyến đi này trước hết là nhằm xây dựng lòng tin... Chúng tôi vẫn phải xây dựng sự tin tưởng vốn lâu nay bị suy yếu, xói mòn của chính quyền trước đây”, báo Inquirer dẫn lời Ngoại trưởng Yasay.

Ông Yasay, cũng như một số tín hiệu trước đó từ Philippines, nhìn nhận Biển Đông không phải là nhân tố phản ánh toàn vẹn về mối quan hệ giữa nước này với Trung Quốc. Thay vì chăm chăm vào Biển Đông, Philippines sẽ “không bỏ qua những cơ hội về thương mại và đầu tư” với Trung Quốc, theo ông Yasay.

Nhật Đăng