Báo The Inquirer hôm 19-10 cho biết Philippines sẽ hợp tác với Trung Quốc để thăm dò các nguồn năng lượng tại biển Đông.

Theo tờ báo, các quan chức chính quyền Tổng thống Rodrigo Duterte đã đàm phán với các đối tác Trung Quốc để hoàn tất một thỏa thuận cho phép 2 nước hợp tác thăm dò dầu mỏ, khí đốt tại vùng biển đang tranh chấp. Cuộc đàm phán về thỏa thuận này vẫn đang tiếp diễn.

Một quan chức chính phủ Philippines giấu tên tiết lộ Bắc Kinh và Manila đang trong quá trình hoàn tất thỏa thuận và sẽ đạt được kết quả sớm hơn so với dự kiến.

Philippines "tham do dau khi voi Trung Quoc" o bien Dong - Anh 1

Ông Duterte đến Trung Quốc đêm 18-10. Ảnh: Chinanews

Trong chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Tổng thống Duterte tới Trung Quốc, ông Manuel Pangilinan - Chủ tịch Công ty Philex Petroleum Corp - là một trong những doanh nhân góp mặt trong phái đoàn của nhà lãnh đạo Philippines.

Công ty con của Philex Petroleum Corp, Forum Energy Plc., là đơn vị giữ giấy phép thăm dò dầu khí tại bãi Cỏ Rong (Manila tuyên bố chủ quyền) ở biển Đông.

Bộ Năng lượng Philippines cách đây vài năm đã cấp phép cho công ty này thăm dò dầu khí tại bãi Cỏ Rong nhưng do tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc nên các hoạt động thăm dò sau này bị cấm.

Một quan chức khác trong phái đoàn thăm Trung Quốc của Tổng thống Duterte nói rằng thỏa thuận yêu cầu 2 nước thăm dò dầu khí ở khu vực gần lãnh thổ Philippines, tránh xa các đảo nhân tạo Trung Quốc xây dựng phi pháp ở biển Đông như một cách thể hiện lòng tin giữa 2 bên.

Quan chức này cho biết “2 nước sẽ không động chạm tới vấn đề chủ quyền khi tiến hành thăm dò”. Đợi khi quan hệ giữa Bắc Kinh và Manila trở nên cởi mở, họ sẽ thảo luận về việc thăm dò “các lĩnh vực nhạy cảm hơn” xung quanh biển Đông.

Philippines "tham do dau khi voi Trung Quoc" o bien Dong - Anh 2

Philippines đồng ý thăm dò dầu khí với Trung Quốc ở biển Đông. Ảnh: AP

Trưởng bộ phận quản lý tại Viện Stratbase, Victor Manhit, cho rằng bất kỳ thỏa thuận thăm dò chung nào giữa 2 nước cũng đều phải tuân thủ luật pháp hiện hành. Ông cảnh báo Manila phải hết sức cẩn thận vì chủ quyền lãnh thổ là một vấn đề nhạy cảm, sẽ mở ra nhiều vụ tranh chấp tiềm năng khác nếu Philippines nhượng bộ.

Ông Manhit cũng nói thêm các cuộc đàm phán hiện nay giữa Philippines và Trung Quốc bộc lộ bản chất thật sự của Bắc Kinh đối với Manila.

Trong khi đó, Reuters dẫn các nguồn tin tại Trung Quốc cho hay nước này có thể sẽ cân nhắc tạo điều kiện cho ngư dân Philippines tiếp cận bãi cạn Scarborough. Nguồn tin không tiết lộ Bắc Kinh có đòi hỏi điều gì ngược lại không.

Trung Quốc giành quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough từ tay Philippines vào năm 2012, sau đó thường xuyên điều tàu đến ngăn cản ngư dân Philippines tiếp cận.

Theo các nguồn tin, hợp tác đánh bắt cá có thể là một trong số hơn 10 thỏa thuận khung giữa Philippines và Trung Quốc dự kiến được ký nhân dịp Tổng thống Duterte tới Bắc Kinh.

P.Nghĩa (Theo Inquirer)