Bộ trưởng Quốc phòng Philippines ngày 7/10 nói sẽ tạm ngưng những kế hoạch tuần tra chung và tập trận ở Biển Đông với Mỹ, đánh dấu vết rạn trong hợp tác quốc phòng 2 bên.

Theo AP, Bộ trưởng Delfin Lorenzana đã yêu cầu tạm ngưng 28 cuộc tập trận chung giữa Mỹ và Philippines diễn ra hàng năm. Trước đó, Tổng thống Rodrigo Duterte nói cuộc tập trận đang diễn ra sẽ là lần diễn tập chung cuối cùng giữa 2 bên trong nhiệm kỳ của ông.

Bộ trưởng Lorenzana yêu cầu 107 binh sĩ Mỹ đang vận hành các máy bay giám sát không người lái ở miền nam nước này chuẩn bị để sớm rời khỏi Philippines, sau khi Manila đạt được công nghệ thu thập tình báo này trong tương lai gần.

Dù quan hệ Philippines - Mỹ trải qua giai đoạn khó khăn, Bộ trưởng Lorenzana lạc quan rằng mối quan hệ sẽ sớm phục hồi như cũ. "Đôi khi nó trải qua hoàn cảnh như hiện nay, nhưng sẽ sớm được hàn gắn".

Philippines noi se khong cung My tuan tra o Bien Dong - Anh 1

Tổng thống Duterte nói cuộc tập trận đang diễn ra sẽ là lần cuối cùng quân đội Philippines và Mỹ diễn tập chung. Ảnh: AFP.

Ngày 6/10, Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay nói các quan điểm cứng rắn của Tổng thống Duterte với Washington đến nay là vì muốn giải đất nước khỏi "nền độc lập trói buộc" và không còn quỵ lụy với Mỹ.

Theo ông Yasay, Philippines đã tỏ ra rất hào phóng với Mỹ "về rất nhiều vấn đề quan trọng" nhưng nước này hiện vẫn là một nền quân sự yếu và không hiện đại. Trong khi đó, về tình hình Biển Đông, Mỹ không thể bảo đảm sẽ trợ giúp Philippines bảo vệ chủ quyền.

Khoảng một tuần nay đánh dấu "cơn bão ngoại giao" giữa Philippines với Mỹ trong tuần qua. Tổng thống Duterte tuyên bố sẽ ngưng tập trận với quân đội Mỹ, xem xét lại một thỏa thuận hợp tác quốc phòng quan trọng, và thậm chí có thể "chia tay" với Washington.

Trước đó, vào ngày 3/10, ông Duterte còn tức tối nói Tổng thống Obama "xuống địa ngục đi" sau khi Mỹ bày tỏ lo ngại về chương trình chống tội phạm ma túy ở Philippines. Hôm qua, ông Duterte cũng thách thức Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) có thể rút các khoản viện trợ đối với đảo quốc này nếu phương Tây thấy không hài lòng.

Lập trường cứng rắn của Philippines không ảnh hưởng đến quan hệ với những đồng minh khác của Mỹ, như Nhật Bản. Tokyo đã cam kết sẽ hỗ trợ tàu tuần tra cho lực lượng cảnh sát biển Philippines, và ký thỏa thuận để cho thuê 5 máy bay giám sát nhỏ nhằm giúp Manila củng cố bảo vệ lãnh thổ.

Minh Anh