Tuyên bố chung Nhật-Philippines xác định tự do hàng hải và hàng không ở biển Đông.

Philippines nhin nhan dong minh voi My - Anh 1

Tối 27-10, Tổng thống Rodrigo Duterte đã trở về nước sau chuyến thăm Nhật trong ba ngày.

Chiều cùng ngày, sau khi tham quan hoạt động của lực lượng cảnh sát biển Nhật tại cảng Yokohama, ông tuyên bố Philippines có thể tham gia tập trận hải quân với Nhật.

Ông nhắc lại tuyên bố sẽ không tập trận chung với Mỹ nữa. Ông cho biết trong hội đàm hôm 26-10, ông đã giải thích với Thủ tướng Shinzo Abe ông nổi giận, phản đối Mỹ vì “Mỹ đối xử với Philippines như chó bị xích”.

AP đưa tin sau cuộc hội đàm chính thức hôm 26-10 với Thủ tướng Abe, ông Duterte tiếp tục có cuộc hội đàm thứ hai trong phạm vi hẹp với ông Abe và các cố vấn.

Phó Văn phòng nội các Nhật Koichi Hagiuda cho biết trong cuộc hội đàm thứ hai, hai bên đã thừa nhận quan hệ đồng minh với Mỹ nhưng vấn đề này không được công bố bằng văn bản.

Ông cho biết trong lần hội đàm thứ hai, Tổng thống Duterte đã trấn an Thủ tướng Abe rằng ông không có ý định cắt quan hệ ngoại giao với Mỹ.

Trong khuôn khổ chuyến thăm Nhật, hai bên đã ra tuyên bố chung gồm 15 điểm.

Philippines nhin nhan dong minh voi My - Anh 2

Tổng thống Duterte phát biểu sau khi thăm lực lượng cảnh sát biển Nhật tại cảng Yokohama ngày 27-10. ảnh: REUTERS

Báo Philippine Star đưa tin tuyên bố chung bao gồm các nội dung chủ yếu như sau:

Tuyên bố chung khẳng định hai nước cam kết củng cố quan hệ đối tác chiến lược. Hai nhà lãnh đạo nhận định môi trường an ninh trong khu vực đang đối phó với nhiều thách thức. Hai bên khẳng định bảo đảm an toàn và an ninh hàng hải là các yếu tố chủ yếu để duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng.

Hai nhà lãnh đạo đánh giá biển Đông là tuyến hàng hải sống còn, do đó chú trọng đến tầm quan trọng của tự do hàng hải và hàng không cũng như hợp tác đấu tranh chống hải tặc.

Thủ tướng Shinzo Abe bày tỏ ý định Nhật sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác về an ninh và quốc phòng, trong đó có huấn luyện cho phi công hải quân Philippines và tăng cường năng lực cơ sở hạ tầng hải quân. Tổng thống Duterte đánh giá cao ý định của Nhật về cung cấp tàu cao tốc và trang thiết bị khác để cải thiện năng lực chống khủng bố của Philippines.

Liên quan đến phán quyết của Tòa Trọng tài về biển Đông, tuyên bố chung có đoạn: “… Hai nhà lãnh đạo nhìn nhận tầm quan trọng của quan điểm dựa trên các nguyên tắc để giải quyết hòa bình các tranh chấp hàng hải mà không sử dụng đến dọa nạt hay vũ lực, phù hợp Công ước LHQ về Luật Biển năm 1982, Hiến chương LHQ và các công ước quốc tế”.

Tuyên bố chung nêu rõ: “Hai nhà lãnh đạo nhìn nhận tầm quan trọng của tự kiềm chế và phi quân sự hóa. Do đó hai nhà lãnh đạo cũng nhìn nhận tầm quan trọng của Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông, tuyên bố chung của hội nghị các bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 49 ngày 24-7-2016, tuyên bố chủ tịch của hội nghị cấp cao ASEAN-Nhật lần thứ 19 ngày 7-9-2016 và tuyên bố chủ tịch của hội nghị cấp cao Đông Á lần thứ 11 ngày 8-9-2016”.

Sau cuộc hội đàm ngày 26-10 tại Tokyo, Thủ tướng Shinzo Abe và Tổng thống Duterte đã chứng kiến lễ ký hai khoản vay ưu đãi ODA trị giá 21,383 tỉ yen (204,38 triệu USD). Khoản vay đầu tiên trị giá 16,455 tỉ yen về hợp đồng đóng hai tàu tuần tra lớn cho cảnh sát biển Philippines để giúp tăng cường năng lực hàng hải. Lãi suất 0,1%/năm với thời gian trả 40 năm. Khoản vay thứ hai trị giá 4,928 tỉ yen nhằm hỗ trợ chế biến nông sản và tạo việc làm ở Mindanao. Lãi suất 1,4%/năm với thời hạn thanh toán 25 năm.

_______________________________________

1,85 tỉ USD là tổng số tiền các doanh nghiệp Nhật cam kết đầu tư trong chuyến thăm Nhật của Tổng thống Duterte. Toyota Motor Corp. và Mitsubishi Motors sẽ đầu tư sản xuất ô tô nhỏ Vios và Mirage ở Philippines. Honda Motor Corp. cũng sẽ mở xưởng lắp ráp ô tô. Bộ trưởng Thương mại Ramon Lopez thông báo có 12 hợp đồng đầu tư được ký kết, mang lại 250.000 việc làm.